Το καλοκαίρι του 1891, ο Εύελπις Παύλος Μελάς, στην τελευταία τάξη της Σχολής του, γνώρισε σε μια φιλανθρωπική αγορά, που έγινε για να μεγαλώσουν τον ιερό ναό του Αγίου Νικολάου στα Πευκάκια, μια...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Θυμήθηκε πως την έβλεπε μικρή πριν από πολλά χρόνια στη Λεωφόρο Αμαλίας και την έβρισκε σαχλή με τα ξανθά κατσαρά μαλλιά της που φούντωναν στην πλάτη της. Ο Παύλος Μελάς αγόρασε από το τραπέζι της νεαρής ένα σημειωματάριο, στο οποίο έγραψε: «Αυτό το κορίτσι θα το πάρω γυναίκα μου». Η νεαρή ήταν η Ναταλία Δραγούμη.

Ένα χρόνο αργότερα παντρεύτηκαν και μαζί απέκτησαν δύο παιδιά.

Το 1904, ο Παύλος Μελάς θα σκοτωνόταν στη Στάτιστα της Μακεδονίας, πολεμώντας για την απελευθέρωση των υπόδουλων Ελλήνων της Μακεδονίας.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της δράσης του στη Μακεδονία αλληλογραφούσε με τη σύζυγό του.

Μετά από τον θάνατο του, το κεφάλι του αποκόπηκε από το σώμα του για να μην τον αναγνωρίσουν οι Οθωμανοί.

Το σώμα του Παύλου Μελά ετάφη αρχικά στη Στάτιστα και αργότερα, στα τέλη του Οκτωβρίου του 1904, μεταφέρθηκε στην Καστοριά.

Το κεφάλι του μεταφέρθηκε και τάφηκε στο Πισοδέρι Φλώρινας.

Στα τέλη του 1904 ή στις αρχές του 1905, η Ναταλία Μελά υπό μυστικότητα για να μη γίνει αντιληπτή από τις οθωμανικές αρχές η πραγματική της ταυτότητα, με το ψευδώνυμο Μαρία Ιωάννου και την ιδιότητα της «Ελληνίδας δασκάλας για τη Χρούπιστα», συνοδευόμενη από τους αδερφούς του Παύλου, Λέων και Κωνσταντίνο επισκέφθηκε και με τη βοήθεια του ηρωικού Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανού Καραβαγγέλη για πρώτη φορά τον τάφο του σώματος του συζύγου της στην Καστοριά.

Η ταυτότητα της όμως έγινε γνωστή τόσο στους Έλληνες, οι οποίοι την υποδέχονταν συγκινημένοι όσο και στις οθωμανικές αρχές, οπότε περιορίστηκε σε λίγες νυχτερινές επισκέψεις στον τάφο και αναγκάστηκε να φύγει από τη Μακεδονία.

Αυτή ήταν η πρώτη επίσκεψη της Ναταλίας Μελά στον τάφο του Παύλου της.

Το 1907, θα ακολουθήσει και δεύτερη επίσκεψη της ευγενούς Ναταλίας Μελά στον τάφο του ανδρός της, προκειμένου να κάνει την ανακομιδή των λειψάνων του Παύλου Μελά και να ενώσει την κεφαλή του με το λοιπό σώμα.

Αυτή τη φορά η επίσκεψη έγινε με επίσημο τρόπο και σε συνεννόηση με τις οθωμανικές αρχές.

Οι χωρικοί της Μακεδονίας την υποδέχτηκαν με συγκίνηση, της έσφιγγαν το χέρι. Ο Παύλος Μελάς ζούσε στις ιστορίες τους, στις αφηγήσεις τους.

Ο άνδρας της, ο ευγενέστερος ήρωας των Ελλήνων, είχε γίνει θρύλος.

Στο νεκροταφείο τη συνόδευαν ο αδερφός του μακαρίτη Κωνσταντίνος Μελάς, ο αδερφός της Ίων Δραγούμης και άλλοι συνοδευόμενοι από Τούρκους αξιωματικούς.

Γράφει ο Καραβαγγέλης: «Έγινε η ανακομιδή σ’ ένα κιβώτιο, όπου βάλαμε τα κόκκαλα και το κεφάλι και μαζί χώμα από τον οικογενειακό του τάφο και διάφορα ενθύμια των παιδιών του και δικά της, που έφερε μαζί της η κυρία Μελά.». Κατά την ανακομιδή, στη θέα των λειψάνων του ανδρός της, η Ναταλία Μελά δεν άντεξε τον πόνο, λύγισε και λιποθύμησε.

Όταν συνήλθε και ολοκληρώθηκε το θλιβερό έργο της ανακομιδής των οστών, τη ρώτησαν αν επιθυμεί να μεταφέρει τα οστά του Παύλου στην Αθήνα. Η Ναταλία Μελά τους απήντησε πως ήθελε τα οστά του Παύλου Μελά να μείνουν στη γη της Μακεδονίας για την οποία θυσιάστηκε … Στις 27 Οκτωβρίου 1912, στον Ιερό Ναό του Αγίου Μηνά στη Θεσσαλονίκη, ο έφεδρος δεκανέας Ίωνας Δραγούμης κλήθηκε να υψώσει για πρώτη φορά την ελληνική σημαία στην απελευθερωμένη πια Θεσσαλονίκη.

Η προτροπή του Διοικητή του όταν του έδωσε τη γαλανόλευκη ήταν «Για τον Παύλο!». Η Ναταλία πέθανε το 1973, σε ηλικία 103 ετών, ούσα 69 χρόνια χήρα.

Στην αρχή θάφτηκε στον οικογενειακό τάφο στην Αθήνα.

Μετά από μερικά χρόνια, υλοποιήθηκε από την κόρη της Ζωή η στερνή επιθυμία της Ναταλίας Μελά και η σορός της μεταφέρθηκε στην Καστοριά.

Εκεί, ετάφη δίπλα στον άντρα της.

Επιτέλους, μετά από 69 έτη, θα ξανάσμιγε με τον αγαπημένο της Παύλο.

Στην πόλη της Καστοριάς, λοιπόν, ο μικρός Ιερός Ναός Ταξιάρχη Μητροπόλεως του 9ου αιώνα, δίπλα στη Μητρόπολη είναι ένας τόπος ιερός όχι μόνο επειδή είναι χριστιανικός ναός, αφιερωμένος στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, αλλά κι επειδή στο νότιο κλίτος του ναού φυλάσσονται σε λάρνακα τα οστά του ευγενέστερου ήρωα του έθνους μας, του εθνομάρτυρος Παύλου Μελά και της αγαπημένης του συζύγου Ναταλίας Μελά.

Έξω από τον ναό υπάρχει κενοτάφιο με την προτομή του ηρωικού Παύλου Μελά.

Όσοι και όσες τύχει να βρεθείτε ποτέ εκεί, επισκεφθείτε τον τόπο που αναπαύονται το παλικάρι που θυσίασε τα πάντα για το έθνος του και η αγαπημένη του σύζυγος. «Σου γράφω υπό ραγδαίαν παγωμένη βροχήν ως και η κάπα μου στάζει.

Σε φιλώ άλλην μια φοράν και σου εύχομαι, αγάπη μου, ευτυχίας και χαράν είς το βίον σου.

Την νύκτα είς τα λημέρια μας, όταν τυχόν φανή άστρον, σου στέλλω χίλια φιλιά νοερώς.

Είναι ο μόνος μεταξύ μας σύνδεσμος, το μόνον πράγμα που και οι δυο αυτής στιγμής δυνάμεθα να βλέπωμεν.

Φίλησε όλους και όλας, τους ιδικούς μου και τους ιδικούς σου. Ο Παύλος σου.» - Απόσπασμα από το τελευταίο γράμμα του Παύλου Μελά προς τη Ναταλία. Στη φωτογραφία: Πορτρέτο της Ναταλίας Μελά. Έργο της ζωγράφου Θάλεια Φλωρά Καραβία (1925-27). #Macedonia #macedonianstruggle

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους