Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο ήλιος ο πράσινος: το παράξενο φως ενός λευκού νάνου Πώς θα έμοιαζε ένας κόσμος φωτισμένος από έναν πράσινο ήλιο; Μια νέα αστρονομική μελέτη δίνει επιστημονικό περιεχόμενο σε αυτή την εικόνα.

Στις 15 Οκτωβρίου 2026 δημοσιεύθηκε στο RAS Techniques and Instruments έρευνα με επικεφαλής τον αστροφυσικό Mark Hollands, του Πανεπιστημίου του Warwick, η οποία αναδεικνύει τον WD J1330+6435 ως χαρακτηριστική περίπτωση άστρου που θα φαινόταν κιτρινοπράσινο στο ανθρώπινο μάτι από κοντά.

Ο συγκεκριμένος λευκός νάνος βρίσκεται περίπου 280 έτη φωτός μακριά μας και είχε ήδη μελετηθεί, μεταξύ άλλων, σε εργασία του 2021.

Η πρόσφατη ανακάλυψη αφορά τη χρωματική του εμφάνιση.

Το ενδιαφέρον βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο η ασυνήθιστη ατμόσφαιρά του μεταβάλλει την κατανομή του φωτός που εκπέμπει.

Ένας λευκός νάνος αποτελεί το συμπαγές υπόλειμμα που απομένει όταν ένα άστρο σαν τον Ήλιο ολοκληρώσει τις κύριες φάσεις της εξέλιξής του.

Αφού περάσει από το στάδιο του ερυθρού γίγαντα και αποβάλει τα εξωτερικά του στρώματα, αφήνει πίσω έναν εξαιρετικά πυκνό πυρήνα, συνήθως με διαστάσεις συγκρίσιμες με της Γης και μάζα σημαντικού κλάσματος της ηλιακής.

Η συνηθισμένη πηγή της λαμπρότητάς του είναι η αποθηκευμένη θερμική ενέργεια, την οποία χάνει σταδιακά καθώς ψύχεται επί δισεκατομμύρια χρόνια.

Αντίστοιχο τελικό στάδιο αναμένεται και για τον δικό μας Ήλιο.

Γιατί, όμως, το πράσινο θεωρείται τόσο παράξενο αστρικό χρώμα; Το φως ενός συνηθισμένου άστρου κατανέμεται σε ένα ευρύ φάσμα μηκών κύματος.

Ακόμη και όταν η μέγιστη εκπομπή ανά μονάδα μήκους κύματος βρίσκεται στην πράσινη περιοχή, εκπέμπεται συγχρόνως αρκετό κόκκινο και μπλε φως.

Η συνδυασμένη διέγερση του ανθρώπινου οπτικού συστήματος δίνει τότε μια σχεδόν λευκή εντύπωση.

Γι’ αυτό ο Ήλιος μας φαίνεται λευκός από το Διάστημα, παρότι το φάσμα του κορυφώνεται κοντά στην πράσινη περιοχή.

Η γήινη ατμόσφαιρα μεταβάλλει αυτή την εμφάνιση, ιδιαίτερα κοντά στην ανατολή και στη δύση. Στον WD J1330+6435, οι ερευνητές υπολογίζουν αποτελεσματική θερμοκρασία περίπου 4.240 Kelvin, δηλαδή σχεδόν 4.000 βαθμών Κελσίου.

Η ατμόσφαιρά του κυριαρχείται από ήλιο και περιέχει ίχνη νατρίου, ασβεστίου και λιθίου.

Υπό τις ιδιαίτερες συνθήκες της, η απορρόφηση του νατρίου απλώνεται σε μεγάλη περιοχή γύρω από το πορτοκαλί, ενώ το ασβέστιο απορροφά κυρίως προς το ιώδες.

Έτσι αλλάζουν οι σχετικές αναλογίες των χρωμάτων στο εξερχόμενο φως και προκύπτει μια απαλή κιτρινοπράσινη απόχρωση.

Η πυκνότητα παίζει καθοριστικό ρόλο: στα ατμοσφαιρικά στρώματα των ψυχρότερων λευκών νάνων μπορεί να πλησιάζει το ένα γραμμάριο ανά κυβικό εκατοστό, περίπου όσο του νερού.

Οι αλληλεπιδράσεις των σωματιδίων σε τέτοιες συνθήκες διευρύνουν έντονα τις περιοχές απορρόφησης.

Η θερμοκρασία, επομένως, χρειάζεται να συνεξετάζεται με τη χημική σύσταση και τις φυσικές συνθήκες της ατμόσφαιρας για να ερμηνεύσουμε το παρατηρούμενο χρώμα.

Πώς προσδιορίστηκε η απόχρωση; Η ομάδα χρησιμοποίησε αστρικά φάσματα και μοντέλα ατμοσφαιρών, συνδυάζοντάς τα με την απόκριση της ανθρώπινης έγχρωμης όρασης.

Με αυτόν τον τρόπο υπολόγισε πώς θα γινόταν αντιληπτό το φως από κοντά.

Η πράσινη όψη αποτελεί αποτέλεσμα ανάλυσης πραγματικών παρατηρήσεων και φυσικής μοντελοποίησης.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο θόρυβος του διαθέσιμου φάσματος αφήνει περιθώριο αβεβαιότητας στην ακριβή απόχρωση, παρότι διαφορετικά μοντέλα υποστηρίζουν την πράσινη εμφάνιση.

Η χημική σύσταση αφηγείται και μια πλανητική ιστορία.

Προγενέστερες μελέτες συνέδεσαν την παρουσία αυτών των στοιχείων με βραχώδη υλικά που κατέληξαν στην ατμόσφαιρα του λευκού νάνου.

Τέτοια υλικά μπορούν να προέρχονται από μικρά σώματα που διαλύθηκαν παλιρροϊκά.

Οι σχετικές αφθονίες λιθίου, νατρίου και ασβεστίου παρέχουν ενδείξεις για τη σύσταση των αρχικών σωμάτων, ακόμη και για υλικό που μοιάζει με πλανητικό φλοιό.

Έτσι, η μελέτη ενός αστρικού υπολείμματος επιτρέπει να αναζητούμε χημικά ίχνη αρχαίων πλανητικών συστημάτων.

Η νέα έρευνα αναδεικνύει επίσης λευκούς νάνους με ροζ, μοβ, κίτρινες και κυανές αποχρώσεις.

Στο αντιπροσωπευτικό κοντινό δείγμα, περίπου ένας στους τριάντα εμφανίζει ασυνήθιστο χρώμα.

Ο «πράσινος ήλιος» προσθέτει μια εντυπωσιακή περίπτωση σε αυτή την ποικιλία: ένα αστρικό κατάλοιπο του οποίου το φως συνδέει τη φυσική των πυκνών ατμοσφαιρών με την ιστορία της ύλης που κάποτε περιφερόταν γύρω του. Πηγές Hollands, M.A., Gänsicke, B.T., Tremblay, P.-E. and Koester, D. (2026) ‘Any colour you like: the diverse chromaticities of white dwarfs’, RAS Techniques and Instruments, 5, rzag069.

DOI: 10.1093/rasti/rzag069.

University of Warwick (2026) ‘Green, pink and purple: astronomers reveal the surprising true colours of white dwarf stars’, 15 October. Hollands, M.A. et al. (2021) ‘Alkali metals in white dwarf atmospheres as tracers of ancient planetary crusts’, Nature Astronomy, 5. DOI: 10.1038/s41550-020-01296-7. NASA (χ.χ.) ‘Types of Stars’, NASA Science.

NASA (2017) ‘What Color is the Sun?’, Total Solar Eclipse 2017.

Φωτορεαλιστική καλλιτεχνική απεικόνιση του WD J1330+6435 με δύο υποθετικούς βραχώδεις πλανήτες.

Η κιτρινοπράσινη απόχρωση προσεγγίζει τα αποτελέσματα της μελέτης. Οι πλανήτες και η διάταξή τους αποτελούν εικαστική υπόθεση.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους