Η Γκιλφόϊλ, το εξώφυλλο της Vogue και άλλες ιστορίες|| Guilfoyle, the Vogue Greece Cover, and Other Stories! ~Η ελληνική μόδα, η πολιτική και η βιομηχανία της κοινωνικής αποδοχής στα χρόνια των...
Η Γκιλφόϊλ, το εξώφυλλο της Vogue και άλλες ιστορίες|| Guilfoyle, the Vogue Greece Cover, and Other Stories! ~Η ελληνική μόδα, η πολιτική και η βιομηχανία της κοινωνικής αποδοχής στα χρόνια των social media.
Πες μου αν κάνω λάθος αλλά, υπάρχει μια στιγμή κατά την οποία η εικόνα παύει να είναι απλώς εικόνα και αρχίζει να λειτουργεί ως επιχείρημα για παράδειγμα.
Ένα πρόσωπο φωτογραφίζεται για ένα σημαντικό περιοδικό ή εμφανίζεται σε μια επίδειξη μόδας, προσκαλείται σε μια εκπομπή, βρίσκεται δίπλα σε ανθρώπους με αναγνωρισμένο "κύρος". Καμία από αυτές τις συναντήσεις δεν αποδεικνύει, από μόνη της, κάτι για τον χαρακτήρα, τις ιδέες ή την αξία του ατόμου αυτού.
Κι όμως, η συσσώρευσή και αναπαραγωγή τους δημιουργεί ένα περιβάλλον πλαστής οικειότητας, μια αίσθηση ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο πιθανώς ανήκει εκεί, ότι η παρουσία του είναι φυσική, σχεδόν αυτονόητη.
Δεν χρειάζεται κανείς να δηλώσει ρητά την αποδοχή αυτού του ατόμου.
Αρκεί να ανοίξει την πόρτα, τη χαραμάδα αν θέλετε και να προσφέρει το πλαίσιο, να τοποθετήσει το πρόσωπο στη σωστή θέση μέσα στην εικόνα.
Κάπως έτσι, η κοινωνική αναγνώριση μετατρέπεται σε ένα, ασήμαντο κατ'εμέ, νόμισμα που εξαργυρώνεται κυκλοφορώντας από τον έναν θεσμό στον άλλο, αποκτώντας κάθε φορά ένα διαφορετικό περίβλημα και διατηρώντας την ίδια βασική λειτουργία, να μας υποδεικνύει ποιος από όλους αξίζει την προσοχή μας.
Η μόδα λοιπόν γνωρίζει αυτή τη λειτουργία καλύτερα από πολλούς άλλους χώρους, επειδή η ίδια έχει οικοδομηθεί εξολοκλήρου πάνω στη δύναμη της εικόνας.
Το βασικό μου ερώτημα είναι αν εξακολουθεί να αντιλαμβάνεται τη δύναμή και την επίδραση της ή αν έχει αρχίσει να τη χρησιμοποιεί μηχανικά, μπερδεύοντας την προβολή με την αξία και το κύρος(αναρωτιέμαι ποιο), με την αισθητική.
Τώρα θα μου πείτε , τι έπαθα Κυριακάτικα και γράφω για αυτό... Προβληματίζομαι μέρες τώρα είναι η αλήθεια μιας και η αφορμή για αυτές τις σκέψεις βρίσκεται σε μια σειρά πρόσφατων δημόσιων εμφανίσεων και συναντήσεων που έφεραν την πολιτική, τη μόδα και την ελληνική κουλτούρα της γενικοτερης διασημότητας στο ίδιο κάδρο. Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, Αμερικανίδα πολιτική προσωπικότητα και πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, βρέθηκε στο εξώφυλλο της ελληνικής Vogue τον Νοέμβριο του 2025.
Η δημόσια παρουσία της στην Ελλάδα, οι επαφές της με πρόσωπα από διαφορετικούς χώρους και η συνεχόμενη προβολή της από και σε περιβάλλοντα που συνδέονται με την κοινωνική και πολιτιστική αναγνώριση δημιούργησαν μια ευρύτερη συζήτηση για τη σχέση της εξουσίας με τη δημόσια εικόνα.(Που προσωπικά είναι αέναη και διαχρονική) Στη συνέχεια,προς έκπληξη μου,η συνάντηση του Λάκη Γαβαλά με την Αφροδίτη Λατινοπούλου στο Last Call έφερε στο προσκήνιο ένα συγγενικό στο προαναφερθέν ερώτημα, τι συμβαίνει όταν η πολιτική μεταφέρεται σε περιβάλλοντα ψυχαγωγίας και lifestyle, όπου η προσωπικότητα, η εικόνα και η δυνατότητα παραγωγής ενδιαφέροντος μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη βαρύτητα από την ουσία των θέσεων; Δεν πρόκειται να αποδώσω κρυφές προθέσεις στους ανθρώπους που συμμετείχαν σε αυτές τις επιλογές ούτε να θεωρήσω ότι κάθε συνάντηση αποτελεί αυτομάτως πολιτική συμφωνία και αυτό γιατί προτιμώ τον καλό λογισμό.
Με ενδιαφέρει όμως, περισσότερο ο μηχανισμός που κάνει αυτές τις συναντήσεις πολιτιστικά σημαντικές και ο τρόπος με τον οποίο το κοινό μαθαίνει, συχνά ακούσια, χωρίς να το αντιλαμβάνεται, να συνδέει την ορατότητα κάποιου με την κοινωνική του αξία. Η Vogue για παράδειγμα, στα μάτια μου, δεν είναι ένα φωτογραφικό άλμπουμ, είναι όμως ένας θεσμός που, μέσα από την ιστορία, την αισθητική ταυτότητα, τις εκδοτικές επιλογές και τη διεθνή επιρροή του, συμμετέχει στην παραγωγή πολιτισμικού κύρους.
Οπότε ενα εξώφυλλο δεν είναι απλώς μια επιτυχημένη φωτογραφία, όπως μια συνέντευξη δεν είναι απλώς μια ευκαιρία να ακούσουμε κάποιον να μιλά για τον εαυτό του, αλλά είναι μια εξαργύρωση πολιτιστικής επίδρασης.
Το περιοδικό επιλέγει ποιο πρόσωπο θα τοποθετήσει στο επίκεντρο, ποια στοιχεία της δημόσιας ταυτότητάς του θα φωτίσει, ποια ιστορία θα κατασκευάσει γύρω του και μέσα σε ποιο αισθητικό πλαίσιο θα παρουσιάσει το άτομο.
Αυτές οι αποφάσεις αποτελούν μέρος της εκδοτικής του ευθύνης και της ιστορίας του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα περιοδικό μόδας οφείλει να φιλοξενεί αποκλειστικά ανθρώπους με τους οποίους συμφωνεί πολιτικά ή ότι πρέπει να αποφεύγει τις αμφιλεγόμενες προσωπικότητες, αλλά... Υπάρχει ένα τεράστιο αλλά παραδόξως, κρυμμένο "αλλά" εδώ.
Τι είναι αμφιλεγόμενη προσωπικότητα; Ποια είναι τα όρια, εάν υπάρχουν, για αυτόν τον χαρακτηρισμό; Μια συνέντευξη μπορεί να είναι αποκαλυπτική, μια φωτογράφιση μπορεί να εξετάζει κριτικά την εξουσία και η μόδα μπορεί να προσφέρει ένα πεδίο για συζητήσεις που υπερβαίνουν τα όρια της ίδιας της βιομηχανίας, άλλωστε η μόδα έχει βαθιές κοινωνικές και κατά συνέπεια πολιτικές ρίζες, μια και εκπορεύεται από την κοινωνία ώστε να επιστρέψει σε αυτήν.
Η ουσιαστική διαφορά λοιπόν, βρίσκεται στο δημοσιογραφικό και πολιτιστικό πλαίσιο.
Αν το πρόσωπο παρουσιάζεται ως αντικείμενο διερεύνησης ή αν η αισθητική επεξεργασία της δημόσιας εικόνας του, καταλήγει να λειτουργεί ως μια σκηνοθεσία κύρους.
Με έναν τρόπο υπάρχει μια highly curated εκδοχή του ατόμου.
Η φωτογραφία μπορεί να είναι εξαιρετική.
Η επιλογή της, παρ' όλα αυτά, παραμένει ανοιχτή σε δημόσιο διάλογο και κριτική.
Δεν χρειάζεται να αμφισβητήσουμε την ποιότητα της εικόνας ή την καλλιτεχνική και αισθητική της αξία ώστε να εξετάσουμε το νόημα και την επίδραση της παρουσίας της.
Στην περίπτωση της Γκίλφοϊλ, η διάκριση ανάμεσα στα γεγονότα και στην ερμηνεία της περσόνας είναι απαραίτητη.
Η δημόσια διαδρομή της περιλαμβάνει τη δικηγορία, την τηλεοπτική παρουσία στο Fox News και τη στενή πολιτική σύνδεσή της με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Το 2018, πρώην βοηθός της στο Fox News διατύπωσε σοβαρές καταγγελίες για σεξουαλική παρενόχληση και ανάρμοστη συμπεριφορά.
Οι καταγγελίες αποτέλεσαν αντικείμενο δημοσιογραφικών αναφορών και συνδέθηκαν με εξωδικαστικό διακανονισμό μεταξύ της καταγγέλλουσας και του Fox News. Η Γκίλφοϊλ αρνήθηκε τις κατηγορίες.
Δεν είναι ορθό να παρουσιάζονται αυτές οι καταγγελίες ως ποινική καταδίκη της για σεξουαλικό έγκλημα.
Η άσκηση κριτικής όμως είναι αναπόφευκτη διαδικασία και απαραίτητη, ιδίως σε ένα άτομο που διάγει δημόσιο βίο και διαθέτει μεγάλο φάσμα επίδρασης.
Η ακρίβεια βέβαια δεν είναι μια τυπική υποχρέωση που μας επιβάλλεται όταν συμπαθούμε ένα πρόσωπο αλλά είναι προϋπόθεση για να μπορούμε να ασκούμε ουσιαστική κριτική, ιδίως όταν το αντικείμενό της είναι η δημόσια ευθύνη.
Ταυτόχρονα, η απουσία ποινικής καταδίκης δεν σημαίνει ότι ένα ιστορικό καταγγελιών στερείται κάθε δημοσιογραφικής και όχι μόνο ,σημασίας.
Το ζητούμενο δεν είναι να μετατρέψουμε ένα περιοδικό μόδας σε δικαστήριο ούτε να αποφανθούμε για την ενοχή κάποιου μέσα από μια αισθητική επιλογή.
Είναι όμως σημαντικό να αναρωτηθούμε αν η δημόσια εικόνα ενός προσώπου παρουσιάζεται με επαρκή επίγνωση της ευρύτερης διαδρομής του ή αν αποσπάται από αυτήν, ώστε να λειτουργήσει ως μια νέα, περισσότερο ελκυστική εκδοχή του στα μάτια ενός κοινού που είναι έτοιμο να καταναλώσει, άκριτα, τα πάντα.
Η επιλεκτική παρουσίαση δεν απαιτεί κατ' ανάγκην ψεύδος.
Αρκεί να αποφασίσουμε ποια στοιχεία θα γίνουν ορατά και ποια θα μείνουν εκτός κάδρου και πάνω από όλα, όταν αποφασίσουμε ποια είναι η ταυτότητα μας ως μέσον προβολής.
Μια από τις πιο αποτελεσματικές λειτουργίες της εικόνας είναι να μπορεί να αλλάξει το περιβάλλον μέσα στο οποίο αντιλαμβανόμαστε έναν άνθρωπο χωρίς να αλλάξει τίποτε στον ίδιο.
Ένα πολιτικό πρόσωπο που εμφανίζεται διαρκώς σε πολιτικές αντιπαραθέσεις μπορεί να προκαλεί άμεση αντίδραση.
Το ίδιο πρόσωπο, φωτογραφημένο με επιμέλεια, ντυμένο σύμφωνα με τους κώδικες της πολυτέλειας και τοποθετημένο σε ένα περιοδικό με ισχυρή αισθητική ταυτότητα, αποκτά μια διαφορετική δημόσια εικόνα.
Ίσως αυτό μας θυμίζει, αμυδρά, την ελληνική κομματική και πολιτική πραγματικότητα και όλες τις, δυστυχώς, γραφικές και θλιβερές περσόνες που παρελαύνουν, ατυχώς στους δέκτες μας και όχι μόνο.
Δεν είναι πια, λοιπόν , μόνο ο πολιτικός που γνωρίζαμε, αλλά ένα πρόσωπο, ένα άτομο , ένας χαρακτήρας που εντάσσεται σε ένα πολιτιστικό περιβάλλον το οποίο ενδέχεται να εκτιμούμε ή και όχι.
Η μετάβαση αυτή δεν συνεπάγεται ότι οι αναγνώστες θα υιοθετήσουν τις πολιτικές του θέσεις.
Η επαναλαμβανόμενη παρουσία, ωστόσο, μπορεί να δημιουργήσει εξοικείωση και να κάνει ένα πρόσωπο να φαίνεται πιο αποδεκτό, περισσότερο αναμενόμενο, λιγότερο ξένο ή επικίνδυνο προς έναν συγκεκριμένο κοινωνικό χώρο.
Το κύρος ενός θεσμού μεταφέρεται, έστω συμβολικά, στο πρόσωπο που φιλοξενεί, ενώ το πρόσωπο προσφέρει στον θεσμό δημοσιότητα και επικαιρότητα που αν μη τι άλλο ,στα χρόνια που διανύουμε, μεταφράζονται αμέσως σε οικονομικό κέρδος.
Πρόκειται λοιπόν για μια αμφίδρομη ανταλλαγή, όχι απαραίτητα για συνειδητή συνωμοσία ή κάποια κρυφή συμφωνία και ακριβώς γι' αυτό χρειάζεται να εξετάζεται με ψυχραιμία.
Η πολιτιστική επιρροή δεν ασκείται μόνο μέσα από ρητές δηλώσεις και πολιτικές τοποθετήσεις.
Αλλά ασκείται και μέσα από την επιλογή του ποιος θα γίνει ορατός, πού θα εμφανιστεί και με ποια αισθητική θα συνδεθεί.
Η συνάντηση λοιπόν της μόδας με την πολιτική, δεν είναι από μόνη της προβληματική ή επιλήψιμη.
Η μόδα υπήρξε ανέκαθεν χώρος κοινωνικών συμβολισμών και πολιτιστικών συγκρούσεων.
Έχει αμφισβητήσει έμφυλους ρόλους, έχει μετατρέψει την ενδυμασία σε μέσο αντίστασης, έχει εκφράσει αλλαγές στην αντίληψη του σώματος και έχει αποτυπώσει τις μεταβολές της κοινωνικής τάξης.
Θα ήταν παράλογο να απαιτούμε από έναν τόσο σύνθετο χώρο να παραμείνει αποστειρωμένος και απομακρυσμένος από την πολιτική πραγματικότητα.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι και παραμένει, τι συμβαίνει όταν η πολιτική εισέρχεται στη μόδα όχι ως αντικείμενο κριτικής, αλλά ως πρόσθετο στοιχείο αναγνωρισιμότητας αμφιλεγόμενων προσωπικοτήτων και πρακτικών.
Όταν μια πολιτική προσωπικότητα προσκαλείται σε ένα φαινομενικά, ψυχαγωγικό περιβάλλον, η συνέντευξη μπορεί να προσφέρει ουσιαστική ενημέρωση, να εξετάσει τις θέσεις της και να αναδείξει τις συνέπειες των προτάσεών της.
Μπορεί, όμως, να στηριχθεί κυρίως στην περιέργεια που προκαλεί η συνάντηση δύο αναγνωρίσιμων προσώπων.
Στη δεύτερη περίπτωση, η πολιτική μετατρέπεται σε θέαμα και οι θέσεις της κινδυνεύουν να αντιμετωπιστούν ως ένα ακόμη στοιχείο της προσωπικότητας, δίπλα στο ντύσιμο, στο χιούμορ ή στη σκηνική παρουσία.
Όταν μιλάμε για δικαιώματα, ισότητα και την προστασία ανθρώπων που επηρεάζονται άμεσα από πολιτικές αποφάσεις, δεν συζητάμε για αφηρημένες διαφορές γούστου ή ενός τρόπου ζωης.
Συζητάμε για πραγματικές συνέπειες.
Η ψυχαγωγική μορφή μιας εκπομπής δεν αναιρεί αυτή την ευθύνη, όπως και η φιλοξενία ενός πολιτικού δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι ο οικοδεσπότης συμφωνεί μαζί του.
Βέβαια να προσθέσω ότι δεν ξέρω κατά πόσο ο ρατσισμός, η ρητορική μίσους και αποκλεισμού είναι άσκηση πολιτικής εφόσον στρέφεται εναντίον του πολίτη. Συνεχίζω... Η ποιότητα της επιλογής κρίνεται από το περιεχόμενο της συνομιλίας και από το αν η προβολή συνοδεύεται από την αναγκαία κριτική απόσταση που οφείλει να έχει ο συντονιστής της συζήτησης.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν το εξετάσουμε μέσα στο σύγχρονο ελληνικό περιβάλλον.
Διαθέτουμε πραγματική δραστηριότητα στην ένδυση και την κλωστοϋφαντουργία, επιχειρήσεις, παραγωγικές μονάδες, δημιουργούς, τεχνίτες, εμπορικά σήματα και επαγγελματίες που εργάζονται σε διαφορετικά σημεία της παραγωγικής αλυσίδας.
Όσο και αν ακούγεται παραλογο για την ελληνική πραγματικότητα και οικονομία, είναι κάτι υπαρκτό.
Δεν είναι σωστό να περιγράφουμε την ελληνική μόδα σαν να μην υπάρχει στο σήμερα και να την ερμηνεύουμε μόνο μέσα από την ύπαρξη παλαιότερων συνθηκών και ανθρώπων που πράγματι μεσουρανούσαν τις προηγούμενες δεκαετίες αλλά στο σήμερα έχουν επιλέξει έναν διαφορετικό δρόμο να πορεύονται, χρησιμοποιώντας την άλλοτε συναρπαστική πορεία τους προς εξυπηρέτηση άλλων αναγκών.
Δεν είναι δυνατόν ένας τόσο δυναμικός πολιτισμικός τίτλος όπως η Vogue να αποτελεί δημόσιο βήμα για άτομα που δρουν εις βάρος του πολιτισμού και δεν είναι δυνατόν η λέξη πολιτισμός να είναι μονοδιάστατη.
Τα στοιχεία του κλάδου για το 2025 δείχνουν ότι οι εξαγωγές της ευρύτερης αλυσίδας ένδυσης και κλωστοϋφαντουργίας διαμορφώθηκαν περίπου στα 1,54 δισεκατομμύρια ευρώ, μειωμένες κατά 7,2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 3,2%, στα 3,17 δισεκατομμύρια ευρώ.
Τα μεγέθη αυτά δεν περιγράφουν αποκλειστικά τους Έλληνες σχεδιαστές ή τις δημιουργικές επιχειρήσεις, ούτε αρκούν για να αποτυπώσουν ολόκληρη την οικονομική κατάσταση του κλάδου.
Δείχνουν, ωστόσο, ότι η πραγματική οικονομία της μόδας περιλαμβάνει παραγωγή, διεθνή ανταγωνισμό, εμπορικές εξαρτήσεις και επιχειρηματικές δυσκολίες που δεν είναι ορατές στις φωτογραφίες των εκδηλώσεων όπου όλοι οι παρόντες πασχίζουν να διώξουν τη σκιά από το πρόσωπο τους . Ένας δημιουργός χρειάζεται περισσότερα από μια πρόσκληση σε ένα σημαντικό event για να αναπτύξει μια βιώσιμη δραστηριότητα, πρόσβαση σε χρηματοδότηση, τεχνική γνώση, παραγωγικές υποδομές, δίκτυα διανομής, εξαγωγική στρατηγική, ουσιαστική εκπαίδευση και μέσα ενημέρωσης που να μπορούν να συζητήσουν τη δουλειά του με βάθος.
Χρειάζεται ένα περιβάλλον στο οποίο η δημιουργία δεν εξαντλείται στην παρουσίαση ή στο μέσον παρουσίασης, αλλά μπορεί να συνεχιστεί, να εξελιχθεί και να αποκτήσει διάρκεια.
Σε μια μικρή αγορά, όπου οι επαγγελματικοί κύκλοι είναι συχνά περιορισμένοι και η διεθνής αναγνώριση μοιάζει δύσκολα προσβάσιμη, η εγγύτητα στην εξουσία και στη διασημότητα μπορεί να αποκτήσει δυσανάλογη συμβολική αξία για τα άτομα που επιλέγει να προβάλει.
Μια φωτογραφία δίπλα σε ένα ισχυρό πρόσωπο μπορεί να κυκλοφορήσει πολύ ευκολότερα από μια ανάλυση για την κατασκευή ενός ενδύματος, την ιστορία ενός υλικού ή την εξέλιξη της σχεδιαστικής γλώσσας ενός δημιουργού.
Η παρουσία δίπλα σε έναν διάσημο άνθρωπο αντιμετωπίζεται ως επίτευγμα, η πρόσκληση σε μια επίδειξη ως απόδειξη επαγγελματικής καταξίωσης και η φωτογραφία ενός προσώπου σε ένα διεθνώς αναγνωρισμένο περιβάλλον ως επιβεβαίωση ότι έχει αποκτήσει θέση στον χώρο.
Δεν συμβαίνει αυτό σε κάθε περίπτωση, ούτε είναι παράλογο να επιδιώκει κανείς συνεργασίες και επαφές.
Η μόδα, όπως κάθε δημιουργική βιομηχανία, χρειάζεται δίκτυα και ορατότητα.
Αλλά είναι άλλο να χρησιμοποιείς την ορατότητα για να ενισχύσεις ένα έργο και άλλο να χρησιμοποιείς το έργο ως αφορμή για να διατηρείς την ορατότητά σου.
Στην πρώτη περίπτωση η δημοσιότητα υπηρετεί τη δημιουργία.
Στη δεύτερη, η δημιουργία κινδυνεύει να γίνει το σκηνικό μιας αδιάκοπης προσπάθειας κοινωνικής επιβεβαίωσης, επαναλαμβάνω, αμφιλεγόμενων προσωπικοτήτων.
Εδώ λοιπόν, βρίσκεται και η μεταμόρφωση της γκλαμουριάς από τις δεκαετίες του 1990 και του 2000 μέχρι σήμερα.
Η παλαιότερη κουλτούρα της πολυτέλειας είχε τα περιοδικά, τα κοσμικά πάρτι, τα επώνυμα αντικείμενα και τις δημόσιες εμφανίσεις ως βασικούς φορείς μιας υπόσχεσης κοινωνικής ανόδου και επιτρέψτε μου, δεν ξέρω αν ξεμακρύναμε πολύ.
Δεν αφορούσε μόνο την κατανάλωση, αλλά και τη φαντασίωση ότι η πρόσβαση στα "σωστά" αντικείμενα και στους "σωστούς" ανθρώπους μπορούσε να μεταβάλει τη θέση μας στον κόσμο.
Σήμερα, η ίδια επιθυμία έχει προσαρμοστεί στην "οικονομία" των ψηφιακών εικόνων.
Το κοσμικό γεγονός γίνεται story, η φωτογραφία αποκτά μια δεύτερη ζωή μέσα από τις αναδημοσιεύσεις, η κοινωνική επαφή μετατρέπεται σε δημόσιο περιεχόμενο και η αναγνωρισιμότητα μετριέται με την ταχύτητα και την έκταση της διάδοσης.
Η γκλαμουριά αυτού του είδους, δυστυχώς, δεν έχει εξαφανιστεί.
Έχει γίνει πιο άμεση, πιο διαρκής και περισσότερο εξαρτημένη από την προσοχή μας.
Δεν χρειάζεται να αποκτήσεις ένα αντικείμενο για να συμμετάσχεις στη φαντασίωση της, συνήθως ψεύδους, πολυτέλειας που σου προσφέρει.
Αρκεί συχνά να εμφανιστείς δίπλα σε κάποιον που το συμβολίζει.
Σε αυτό το σημείο θέλω να εκφράσω ξανά μια, σχεδόν, απορία.
Τι ορίζουμε σήμερα ως πολυτέλεια και πώς γίνεται η εικόνα της όποιας Γκιλφόϊλ να μας προδιαθέτει για την ύπαρξη αυτής της πολυτέλειας.
Προηγείται εδώ ο θεσμικός της ρόλος ή αρκεί το έξτρα στρας ώστε να εξαργυρωθεί το γκλαμουρ της υπόθεσης; Η εικόνα επαναλαμβάνω, γίνεται απόδειξη μιας σχέσης, και η σχέση απόδειξη μιας θέσης.
Το πρόβλημα δεν είναι η επιθυμία για ομορφιά, η απόλαυση της όποιας πολυτέλειας ή η ανάγκη να αναγνωριστεί η δουλειά μας.
Είναι η στιγμή που όλα αυτά παύουν να αποτελούν μέσα έκφρασης και γίνονται το μοναδικό κριτήριο με το οποίο αξιολογούμε τον εαυτό μας και τους άλλους.
Η αισθητική, ωστόσο, δεν είναι η ικανότητα να αναγνωρίζεις τους σωστούς ανθρώπους, τα σωστά brands ή τους σωστούς κώδικες κοινωνικής συμπεριφοράς.
Δεν είναι ένα διαβατήριο που αποκτάς όταν εξοικειωθείς με τους μηχανισμούς της αμφιλεγόμενης, αυτής πολυτέλειας.
Είναι ένα φίλτρο που διαμορφώνεται μέσα από την ιστορία, την τέχνη, την αρχιτεκτονική, τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, τη μουσική, τις ανθρώπινες σχέσεις και την εμπειρία του κόσμου.
Είναι η ικανότητα να παρατηρείς, να συγκρίνεις, να αναγνωρίζεις τις λεπτομέρειες και να διαμορφώνεις μια προσωπική κρίση που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την έγκριση των άλλων.
Ένας άνθρωπος λοιπόν μπορεί να γνωρίζει όλους τους σημαντικούς σχεδιαστές, τραγουδιστές, πολιτικούς, να βρίσκεται σε όλες τις σημαντικές εκδηλώσεις και να έχει πρόσβαση στα πιο κλειστά δίκτυα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει καλλιεργήσει μια ουσιαστική αισθητική αντίληψη.
Μπορεί να είναι ένας τυχάρπαστος, καιροσκόπος, πού όπως λέει ο λαός "είδε φως και μπήκε.". Αντίστοιχα, κάποιος που δεν έχει καμία πρόσβαση σε αυτούς τους κύκλους μπορεί να διαθέτει εξαιρετική κρίση και βαθιά κατανόηση της μόδας, της κοινωνίας, της πολιτικής και του συνολικού πολιτισμό.
Η κοινωνική θέση και η αισθητική ικανότητα δεν είναι ταυτόσημες.
Η μόδα γίνεται πολιτιστικά ενδιαφέρουσα ακριβώς όταν μπορεί να μας βοηθήσει να δούμε πέρα από τις έτοιμες ιεραρχίες, όχι όταν τις αναπαράγει με πιο ελκυστικό φωτισμό μιΑς και η ίδια είναι εργαλείο ανατροπής.
Η ομορφιά μπορεί να αποκαλύψει κάτι που μέχρι χθες αγνοούσαμε, όπως και η αντίληψη του "τι είναι ωραίο σήμερα". Μπορεί όμως και να κάνει μια εικόνα τόσο γοητευτική ώστε να πάψουμε να εξετάζουμε όλα όσα, επίτηδες παραλείπει.
Η αισθητική κρίση δεν βρίσκεται μόνο στην αναγνώριση του ωραίου, αλλά και στην ικανότητα να αναρωτιόμαστε τι σημαίνει αυτό, πώς κατασκευάστηκε και ποια κοινωνική πραγματικότητα επιλέγει να παρουσιάσει.
Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να καταδικάσουμε κάθε εξώφυλλο, κάθε δημόσια συνάντηση ή κάθε συνεργασία με έναν αμφιλεγόμενο άνθρωπο.
Χρειάζεται να διατηρήσουμε την ικανότητα να εξετάζουμε τις επιλογές χωρίς να τις αντιμετωπίζουμε ως αυτονόητα αθώες ή αυτονόητα ύποπτες.
Ένα περιοδικό έχει δικαίωμα να επιλέξει το πρόσωπο που θεωρεί ενδιαφέρον, αλλά η επιλογή του παραμένει αντικείμενο κριτικής.
Ένας σχεδιαστής μπορεί να φωτογραφηθεί με έναν πολιτικό χωρίς αυτό να σημαίνει ότι συμφωνεί με όλες τις θέσεις του, αλλά η δημόσια εικόνα της συνάντησης μπορεί να αποκτήσει κάποιο νόημα πέρα από τις προσωπικές προθέσεις του.
Αυτό που χρειάζεται είναι η συνείδηση ότι οι πολιτιστικοί θεσμοί δεν διαχειρίζονται μόνο απλές, αναλώσιμες εικόνες.
Διαχειρίζονται προσοχή, συμβολική αξία, πρόκληση ενστικτωδών αντιδράσεων και πρόσβαση στη δημόσια σφαίρα.
Τελικά, το ζήτημα δεν είναι αν η ελληνική μόδα πρέπει να βρίσκεται κοντά στην πολιτική, στη διασημότητα ή στη διεθνή εξουσία.
Το ζήτημα είναι αν μπορεί ή αν είναι ελεύθερη να διατηρήσει τη δική της κριτική διάθεση όταν βρίσκεται κοντά τους.
Η αλήθεια είναι πως θα ήθελα να δω μια ελληνική μόδα που επενδύει περισσότερο στο έργο, στην τεχνική γνώση, στην παραγωγή, στην έρευνα, στην εκπαίδευση και στην κριτική.
Μια βιομηχανία που δεν χρειάζεται να δανειστεί διαρκώς τη λάμψη "ισχυρών" προσώπων για να πείσει ότι υπάρχει.
Μια μόδα που γνωρίζει ότι η πολιτιστική επιρροή δεν κατασκευάζεται με μία φωτογραφία, αλλά μέσα από τη συνέπεια, την ποιότητα και τη δυνατότητα να δημιουργείς κάτι που αντέχει πέρα από την επικαιρότητα.
Γιατί, στο τέλος, κάθε εικόνα περιλαμβάνει μια επιλογή, τι θα φωτιστεί, τι θα μείνει στη σκιά, ποιος θα βρεθεί στο κέντρο και ποιος θα παραμείνει εκτός κάδρου.
Η μόδα σαν εκφραστής των κοινωνικών αναγκών, έχει τη δύναμη να κατασκευάζει εικόνες, αλλά έχει και τη δυνατότητα να μας εκπαιδεύει να τις διαβάζουμε.
Η ευθύνη της δεν είναι να μας υποδεικνύει ποιους πρέπει να θαυμάζουμε, ούτε να αποφεύγει κάθε πρόσωπο που προκαλεί αντιδράσεις.
Είναι να διατηρεί την πολυπλοκότητα της σκέψης της, να μην αφήνει την αισθητική να μετατρέπεται σε άλλοθι και να θυμάται ότι η δημόσια εικόνα δεν είναι ποτέ εντελώς αποκομμένη από την κοινωνία που τη φιλοξενεί.
Το κύρος μπορεί να ανοίξει μια πόρτα.
Δεν μπορεί, όμως, να υποκαταστήσει την κρίση που χρειάζεται για να αποφασίσουμε τι αξίζει να περάσει από αυτήν.
Και η αισθητική, όταν είναι ουσιαστική, δεν μας μαθαίνει απλώς να αναγνωρίζουμε την ομορφιά, μας μαθαίνει να κοιτάζουμε πιο προσεκτικά, ακόμη κι όταν αυτό που βλέπουμε είναι ακριβώς εκείνο που έχουμε εκπαιδευτεί να θαυμάζουμε. Επιμέλεια Σύνταξη Άρθρου:ΑΝΑΤΟΛΗ ΠΑΝΙΔΟΥ. #NEWSGREECE #ΞΑΝΘΗ #ΑΝΑΤΟΛΗ ΠΑΝΙΔΟΥ #ΚΙΜΠΕΡΛΗ ΓΚΙΛΦΟ'Ι'Λ
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους