Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΔΥΟ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ 50 ΧΡΟΝΙΑ ENSEMBLE INTERCONTEMPORAIN DE PARIS (ΕΝΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ) Τελικά, κατόρθωσα, παρά το πρόβλημα της υγείας που αντιμετώπιζα με τη βασανιστική ισχυαλγία, να ταξιδέψω και να φέρω βόλτα σε όλο το μέγεθος και όλες τις λεπτομέρειες το βαρύ αφιέρωμα (φόρουμ και παράλληλες εκδηλώσεις) για τα 50 χρόνια του Ensemble Intercontemporain de Paris (EIC), γιατί κάποια πράγματα γίνονται μόνο στο Παρίσι και πουθενά αλλού και αυτό δεν ήταν και είναι μια πάγια δική μου άποψη, αλλά και άποψη ομιλητών από άλλες χώρες.

Μόνο τους πίνακες να έβλεπε κανείς των συγκροτημάτων σύγχρονης μουσικής που δημιουργήθηκαν στη Γαλλία και συγκριτικά σε ολόκληρο τον κόσμο, τα γαλλικά ήταν υπεριδιπλάσια σε σχέση με όλα τα άλλα. 1. Σάββατο 19/09/2026: 09.30-17.30 φόρουμ 18.00-18.45 συνάντηση με τον διευθυντή του EIC στο καφέ του φουαγιέ της Cité de la Musique 19.00-21.30 η κεντρική συναυλία του EIC.

Επειδή από έργο σε έργο χρειάζονταν σημαντικές αλλαγές στη θέση των οργάνων στη σκηνή, επιστρατεύτηκε μια διάσημη Αγγλίδα ντισκτζόκευ, συνθέτρια και ειδική στον ήχο, η Mariam Rezaei, που στα ενδιάμεσα μέρη έσβηναν τα φώτα στη σκηνή για να κάνουν τις αλλαγές των οργάνων οι τεχνικοί και αυτή αυτοσχεδίαζε με ρεμίξ ήχων από έργα που προβάλλονταν στην οθόνη πάνω από τη σκηνή ενώ ταυτόχρονα προβαλλόταν η εικόνα της κονσόλας με τους δίσκους και τους χειρισμούς της.

Ιδιαίτερη εντύπωση έκανε και καταχειροκροτήθηκε από το κοινό το Rebonds b του Ξενάκη, στο οποίο ο εκτελεστής των κρουστών έπαιζε στα κρουστά το έργο και η ντισκτζόκευ έκανε τις σχετικές παρεμβάσεις... Κάτω από όλες αυτές τις ηχητικές παρεμβάσεις και προβολές οι τεχνικοί στη σκηνή διαμόρφωναν την ορχήστρα για το επόμενο έργο... Στο σημείο αυτό θα ήθελα να διευκρινίσω ότι το πρόγραμμα της συναυλίας διαμορφώθηκε με προτάσεις του κοινού, ενώ ακούστηκε σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση το έργο Dérive 3 του Boulez που ήταν βέβαια και ο ιδρυτής του EIC. 2. Κυριακή 20/09/2026 11.00-13.00 οι μουσικοί του EIC σε μικρά σύνολα έπαιζαν διαδοχικά στις διάφορες αίθουσες του Μουσείου των μουσικών οργάνων που είναι τμήμα της Cité de la musique.

Εικόνα εξωπραγματική για τα δικά μας ήθη και έθιμα: γονείς με παιδάκια ακόμα και ημερών, κάποια μάλιστα που τα θήλαζαν, να περιφέρονται στις αίθουσες του μουσείου και να ακούνε με θρησκευτική ευλάβεια έργα της μουσικής πρωτοπορίας. 13.30-15.30 πάλι σύνολα στη rue musicale (μουσικός δρόμος που είναι το αίθριο με τη γυάλινη οροφή - εσωτερικός χώρος - που διαχωρίζει την παλιά αίθουσα συναυλιών με τους λοιπούς χώρους της Cité de la musique, πχ Μουσείο, αμφιθέατρο, βιβλιοθήκη πολυμέσων, βιβλιοπωλείο, γραφεία κλπ). Και σ' αυτόν τον κύκλο κάθε ηλικία παρούσα με συντηρητικότερα έργα ένα του Eliot Carter και δύο του Luciano Berio.

Επίσης εκτελέστηκαν και έργα με ταυτόχρονα ακροβατικά... Βέβαια, όλος ο κόσμος αναμειγνύονταν με τους μουσικούς που συζητούσαν φιλικά με όλους και με τα παιδιά, ακόμα και ο διευθυντής του EIC ήταν με το καροτσάκι με τον ενός έτους γιο του... Την ίδια ώρα στο Μουσείο είχε αλλά δύο ρεσιτάλς: κοντραμπάσο και Theremin. 16.00-17.30 συναυλία του EIC για την οικογένεια (παππούδες, γονείς, παιδιά) σε μια διαδρομή για τη μουσική πρωτοπορία, όπου ένας αφηγητής δεν ήταν απλώς αφηγητής, αλλά και δημιουργός.

Πχ έλεγε στην ορχήστρα παίξτε το τάδε ηχητικό μέρος, στη συνέχεια το αναπαρήγαγε ο ίδιος με τη φωνή και ζητούσε από το κοινό να τα αναπαράγει που το κατάφερνε καλύτερα και από τα όργανα της ορχήστρας σε σημείο που η ορχήστρα χειροκροτούσε το κοινό... Βέβαια, αυτό είχε το νόημα ότι ο σύγχρονος ήχος δεν είναι κάτι το αφηρημένο και εξωπραγματικό, αλλά μια βιωματική καθημερινότητα... Στο σημείο αυτό ανέφερα τη σκηνή από τα Κατά Λουκά Πάθη του Penterecki που ο λαός φωνάζει στον Πιλάτο να σταυρώσει τον Χριστό πόσο πιο φυσική είναι από το να το τραγουδάει πολυφωνικά μια χορωδία στα Πάθη του Bach... Αυτά τα παιδιά που συμμετέχουν τόσο ενεργά σ' αυτές τις δραστηριότητες υπάρχει περίπτωση να επικαλεστούν αύριο, ότι δεν καταλαβαίνουν τη σύγχρονη μουσική; Ή σκεφτείτε τα παιδάκια που θήλαζαν και άκουγαν ως παραδοσιακότερο έργο τη Sequenza για φαγκότο του Luciano Berio... Αν αυτό το παιδάκι το βάλεις αύριο να ακούσει πχ Beethoven, θα πάθει νευρική ανορεξία ... Επιγραμματικά δύο παρατηρήσεις μου σε σχέση με την όλη διοργάνωση και την προσπάθεια να φέρουν κοντά στον κόσμο τη μουσική πρωτοπορία (αυτό, ίσως, δεν θα το έκανε ο Boulez) και θα κρατούσε την πρέπουσα απόσταση του λογιοτατισμού: 1. Υπενθύμισα τη φράση του Boulez ότι οι επαναστάσεις τιμώνται όταν δεν είναι επικίνδυνες και ζήτησα να αναλογιστούμε, μήπως όλες αυτές οι εκδηλώσεις φέρνουν τελικά την πρωτοπορία στην ακινδυνότητα της ιστορίας ως μια επανάσταση που δεν είναι πια επικίνδυνη. 2. Το ξαφνικό αυτό κλείσιμο της απόστασης ανάμεσα στο ευρύ κοινό και τη λόγια πρωτοπορία θα φέρει το κοινό προς την πρωτοπορία ή θα αναγκάσει την πρωτοπορία να εκλαϊκευτεί. Δημήτρης Αθανασιάδης Επισυνάπτω μια φωτογραφία από την εκτέλεση στο αίθριο του μουσικού δρόμου του έργου 1+1=1 του Pierluigi Billone για δύο κλαρινέτα μπάσο σε μια πολυχορική, ας μου επιτραπεί η έκφραση, τοποθέτηση των δύο οργάνων: το ένα στο μπαλκόνι δεξιά και το άλλο αριστερά στο δάπεδο που δεν πήρε η φωτογραφία μου, γιατί σκοπός της ήταν να αποθανατίσω το κοινό: γονείς με μικρά παιδάκια να παρακολουθούν με ευλάβεια και χωρίς καμία υστερική καθοδική κραυγή ρεσιτάλ μουσικής πρωτοπορίας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους