Εθελοδουλεία και Εξουσία Η έννοια της εθελοδουλείας (voluntary servitude), όπως τη διατύπωσε αρχικά ο Ετιέν ντε λα Μποεσί το 1548, αποτελεί για τον Ζαν Μποντριγιάρ το κλειδί για την κατανόηση της...

Πλήρες Κείμενο:

Εθελοδουλεία και Εξουσία Η έννοια της εθελοδουλείας (voluntary servitude), όπως τη διατύπωσε αρχικά ο Ετιέν ντε λα Μποεσί το 1548, αποτελεί για τον Ζαν Μποντριγιάρ το κλειδί για την κατανόηση της σύγχρονης «αγωνίας της εξουσίας». Ενώ ο Λα Μποεσί αναρωτήθηκε πώς είναι δυνατόν ολόκληροι λαοί να υποτάσσονται οικειοθελώς σε έναν μόνο τύραννο, ο Μποντριγιάρ υποστηρίζει ότι στη σημερινή εποχή η εθελοδουλεία έχει μεταλλαχθεί σε μια ακόμη πιο ύπουλη μορφή: την υποδούλωση του υποκειμένου στην ίδια του τη βούληση.

Ακολουθεί η συζήτηση του θέματος βάσει των πηγών: 1. Η Κλασική Εθελοδουλεία κατά τον La Boétie Σύμφωνα με τις πηγές, ο Λα Μποεσί υποστήριξε ότι η εξουσία του τυράννου δεν πηγάζει από τη δική του ισχύ, αλλά από την ισχύ που του παραχωρούν οι ίδιοι οι υπήκοοι. • Το «Ατύχημα» της Ιστορίας: Η εθελοδουλεία δεν είναι έμφυτη στον άνθρωπο, αλλά αποτέλεσμα ενός «ατυχήματος» (malencontre) που διέγνωσε ο Λα Μποεσί, το οποίο οδήγησε τους ανθρώπους να επιθυμούν την ίδια τους την καταπίεση. • Η Άρνηση της Υποταγής: Η λύση που πρότεινε ο Λα Μποεσί δεν ήταν η βίαιη επανάσταση, αλλά η απλή άρνηση της υποστήριξης: αν ο λαός πάψει να υπηρετεί, ο τύραννος καταρρέει σαν κολοσσός που του αφαίρεσαν το βάθρο. 2. Η Μετάλλαξη: Από τη Δουλεία στην Αυτο-υποδούλωση Στο ευρύτερο πλαίσιο της σκέψης του Μποντριγιάρ, η εθελοδουλεία σήμερα δεν αφορά πλέον έναν εξωτερικό τύραννο, αλλά τη συλλογική εσωτερίκευση του καταναγκασμού. • Σκλάβοι της Βούλησης: Οι άνθρωποι έχουν γίνει «σκλάβοι της ίδιας τους της βούλησης», έχοντας πειστεί ότι πρέπει διαρκώς να επιθυμούν, να δρουν, να πετυχαίνουν και να «απελευθερώνονται». • Ολοκληρωτική Απορρόφηση: Η ελευθερία επενδύεται πλέον στη μανιώδη επιθυμία να «βγάλουμε τον καλύτερο εαυτό μας», καθιστώντας τον καθένα μας ένα αυτο-υποδουλωμένο σύστημα δουλείας. 3. Η Μετάβαση από την Κυριαρχία στην Ηγεμονία Η «αγωνία της εξουσίας» πηγάζει από τη μετάβαση από το στάδιο της Κυριαρχίας (Domination) στο στάδιο της Ηγεμονίας (Hegemony). • Κυριαρχία: Στο παρελθόν υπήρχε η δυαδική σχέση Αφέντη/Δούλου, η οποία επέτρεπε την αλλοτρίωση αλλά και τη δυνατότητα επανάστασης. • Ηγεμονία: Σήμερα, η εξουσία λειτουργεί μέσω των δικτύων, των υπολογισμών και του κώδικα.

Σε αυτό το καθεστώς δεν υπάρχουν πια εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενοι, αλλά όμηροι ενός συστήματος όπου όλοι είναι συνεργοί. • Σύνδρομο της Στοκχόλμης: Η κοινωνία βιώνει ένα μαζικό σύνδρομο της Στοκχόλμης, όπου οι όμηροι ταυτίζονται με τους δεσμοφύλακές τους, αποδεχόμενοι την υποδούλωση με ενθουσιασμό. 4. Η Αγωνία και ο Θάνατος της Εξουσίας Ο Μποντριγιάρ υποστηρίζει ότι η εξουσία σήμερα βρίσκεται σε «αγωνία» επειδή έχει γίνει άχρηστη. • Διάχυτη Δουλεία: Από τη στιγμή που η εθελοδουλεία έχει διαχυθεί πλήρως σε ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό και οι άνθρωποι υποδουλώνουν τους εαυτούς τους, η κεντρική εξουσία δεν χρειάζεται πλέον για να επιβάλει την τάξη. • Η Εξουσία ως Παρωδία: Η πολιτική εξουσία επιβιώνει μόνο ως παρωδία και προσομοίωση, προσπαθώντας απεγνωσμένα να κρύψει το γεγονός ότι έχει ήδη εξαφανιστεί ως πραγματική λειτουργία.

Συμπερασματικά, η εθελοδουλεία στις πηγές περιγράφεται ως η ολοκληρωτική επιτυχία του συστήματος: η εξουσία «πεθαίνει» επειδή δεν έχει πλέον απέναντί της αντιστάσεις, καθώς το υποκείμενο έχει οικειοθελώς παραιτηθεί από την ετερότητά του για να γίνει ένας λειτουργικός τερματικός σταθμός του παγκόσμιου κώδικα..

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους