Γλώσσα και Δίκαιο: Οι Λέξεις ως Θεμέλιο της Δικαιοσύνης Το δίκαιο είναι πρώτα η γλώσσα, γιατί το δίκαιο είναι οι λέξεις του. Χωρίς ακριβή, καθαρή και κατανοητή γλώσσα, οι νόμοι δεν μπορούν ούτε να...
Γλώσσα και Δίκαιο: Οι Λέξεις ως Θεμέλιο της Δικαιοσύνης Το δίκαιο είναι πρώτα η γλώσσα, γιατί το δίκαιο είναι οι λέξεις του.
Χωρίς ακριβή, καθαρή και κατανοητή γλώσσα, οι νόμοι δεν μπορούν ούτε να διατυπωθούν, ούτε να ερμηνευτούν, ούτε να εφαρστούν σωστά.
Μια λάθος λέξη ή ακόμη και ένα λάθος κόμμα μπορεί να αλλάξει ριζικά το νόημα ενός κανόνα και να προκαλέσει αδικία.
Παράλληλα, η γλώσσα είναι το όχημα για τη δημοκρατία: αν οι νόμοι είναι γραμμένοι σε μια ακατάληπτη «ξύλινη» γλώσσα, ο απλός πολίτης αποκλείεται από το σύστημα και αδυνατεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του.
Γι' αυτό, η πρώτη πράξη δικαιοσύνης είναι η ίδια η σαφήνεια του λόγου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ανάγκης στην Ελλάδα ήταν η μετάβαση της νομικής επιστήμης από την καθαρεύουσα στη δημοτική γλώσσα το 1976.
Μέχρι τότε, η περίπλοκη και αρχαΐζουσα ορολογία κρατούσε το δίκαιο μακριά από τον λαό.
Η καθιέρωση της δημοτικής απέδειξε ότι οι νόμοι πρέπει να μιλούν τη ζωντανή γλώσσα της κοινωνίας για να είναι πραγματικά κτήμα όλων.
Ένα κλασικό παράδειγμα αυτής της αλλαγής φαίνεται στον Αστικό Κώδικα.
Η παλιά καθαρεύουσα όριζε για τις αδικοπραξίες: «Όστις παρανόμως και υπαιτίως προξενήση εις άλλον ζημίαν, υποχρεούται εις αποζημίωσιν». Στη δημοτική, το άρθρο 914 έγινε: «Όποιος παράνομα και υπαίτια προξενήσει σε άλλον ζημία, έχει υποχρέωση να την αποζημιώσει». Η ουσία έμεινε ίδια, αλλά η αλλαγή των λέξεων έκανε το δικαίωμα του πολίτη άμεσα κατανοητό στον καθένα.
Αυτή η μάχη για τη γλώσσα συνεχίζεται σήμερα στα σύγχρονα ψηφιακά συμβόλαια και τους όρους χρήσης (Terms of Service) στο διαδίκτυο.
Οι περισσότερες εταιρείες χρησιμοποιούν δυσνόητα νομικά κείμενα χιλιάδων λέξεων, τα οποία οι χρήστες απλώς αποδέχονται χωρίς να διαβάζουν.
Αυτό έχει γεννήσει ένα παγκόσμιο κίνημα για την «απλή νομική γλώσσα» (Plain Legal Language), που απαιτεί από τις πλατφόρμες να γράφουν τους όρους τους απλά και σύντομα.
Αν ο χρήστης δεν μπορεί να καταλάβει τι υπογράφει με ένα «κλικ», η ελευθερία της βούλησής του ακυρώνεται στην πράξη.
Με απλά λόγια, είτε σε έναν αρχαίο κώδικα είτε σε μια οθόνη κινητού, όπου δεν υπάρχει καθαρή γλώσσα, δεν μπορεί να υπάρξει και δικαιοσύνη.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους