Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο ΔΟΜ πετάει στον δρόμο σχεδόν 200 νέους πρόσφυγες με τις ευλογίες του Πλεύρη.

Η υποκρισία της «ένταξης» έχει όνομα.

Έφτασε στα χέρια μας η πληροφορία ότι επίκεινται έξωσεις σε πρόσφυγες/ προσφυγισσες και το δημοσιοποιούμε, γιατί η σιωπή δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή μπροστά σε μια ακόμη επίθεση απέναντι σε ανθρώπους που βρίσκονται ήδη σε συνθήκες επισφάλειας.

Σχεδόν 200 νέοι πρόσφυγες/ προσφυγισσες και αιτούντες άσυλο, ηλικίας 18–20 ετών, θα πρέπει να εγκαταλείψουν τα διαμερίσματα στα οποία φιλοξενούνται, χωρίς να τους εξασφαλίζεται εναλλακτική λύση στέγασης.

Αυτή είναι η πραγματικότητα πίσω από τα μεγάλα λόγια περί «ένταξης», «προστασίας» και «κοινωνικής συνοχής». Αυτή είναι η πραγματικότητα που κρύβεται πίσω από τα προγράμματα εκατομμυρίων, τις επίσημες ανακοινώσεις και τις επικοινωνιακές φιέστες των οργανισμών που εμφανίζονται ως φορείς αλληλεγγύης, ενώ στην πράξη αφήνουν ανθρώπους αντιμέτωπους με την απειλή της αστεγίας.

Αυτή είναι η πραγματικότητα των δομικά ρατσιστικών πολιτικών του ελληνικού κράτους και της γραφειοκρατικής βίας που ασκεί καθημερινά.

Το πρόγραμμα Helios Junior, ένα ακόμη πρόγραμμα «ένταξης» του ΔΟΜ, φιλοξενεί σε διαμερίσματα νέους ανθρώπους που έφτασαν στην Ελλάδα ως ασυνόδευτα ανήλικα και, μετά την ενηλικίωσή τους, έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν σε αυτό.

Πρόκειται για ανθρώπους που έχουν ήδη διανύσει μια δύσκολη διαδρομή, που καλούνται να σταθούν στα πόδια τους σε μια χώρα της οποίας τη γλώσσα, τις υπηρεσίες και τους κοινωνικούς μηχανισμούς συχνά δεν γνωρίζουν επαρκώς.

Κι ενώ υποτίθεται ότι το πρόγραμμα αποσκοπεί στην ομαλή μετάβασή τους στην αυτόνομη διαβίωση, θα εκδιωχθούν κακήν κακώς από τα διαμερίσματα που διαμένουν, άμεσα και με συνοπτικές διαδικασίες.

Ύστερα μόνα τους πρέπει να βρουν σπίτι, να εξασφαλίσουν χρήματα, να αντιμετωπίσουν τη γραφειοκρατία, να αναζητήσουν εργασία και να οργανώσουν από το μηδέν τη ζωή τους.

Χωρίς ουσιαστική υποστήριξη, χωρίς εξασφαλισμένη εναλλακτική στέγαση, χωρίς επαρκή χρόνο για να προετοιμαστούν.

Αν αυτή είναι η «ένταξη», τότε τι ακριβώς σημαίνει αποκλεισμός; Και το ερώτημα μας είναι: ποια αυτονομία μπορεί να οικοδομηθεί όταν η έξοδος από ένα πρόγραμμα «προστασίας» οδηγεί απευθείας στην αστεγία; Η «ένταξη» ως προνόμιο υπό όρους Εδώ και καιρό βλέπουμε αναγνωρισμένους πρόσφυγες/ προσφυγισσες να ζουν ως άστεγα στο κέντρο της Αθήνας και σε άλλες μεγάλες πόλεις.

Άνθρωποι που έχουν λάβει καθεστώς διεθνούς προστασίας βρίσκονται αντιμέτωποι με την ανεργία, την αδυναμία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία, τα γλωσσικά εμπόδια, τη γραφειοκρατία και τον κοινωνικό αποκλεισμό.

Κι όταν αναζητούν μια πραγματική διέξοδο, συναντούν προγράμματα με αυστηρά κριτήρια, περιορισμένη διάρκεια, περίπλοκες διαδικασίες και προϋποθέσεις που συχνά δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα που βιώνουν.

Εμείς, που ζούμε σε αυτή τη χώρα και γνωρίζουμε πόσο δύσκολο είναι να βρεθεί ένα σπίτι προς ενοικίαση, πόσο έχουν εκτοξευθεί τα ενοίκια και πόσο επισφαλής έχει γίνει η εργασία, ξέρουμε καλά ότι η «αυτονομία» δεν επιτυγχάνεται με εξώσεις.

Πόσο μάλλον όταν είσαι πρόσφυγας/ προσφύγισσα, όταν δεν μιλάς τη γλώσσα, όταν δεν έχεις κοινωνικό δίκτυο υποστήριξης, όταν αντιμετωπίζεις ρατσισμό και όταν η πρόσβαση σε βασικά δικαιώματα μετατρέπεται σε έναν διαρκή αγώνα επιβίωσης.

Τα προγράμματα ένταξης, αντί να λειτουργούν ως γέφυρα προς μια σταθερή ζωή, κινδυνεύουν να μετατραπούν σε μηχανισμούς προσωρινής διαχείρισης της φτώχειας και της αστεγίας.

Η προστασία παρέχεται για όσο διάστημα το επιτρέπει το πρόγραμμα και όχι απαραίτητα για όσο διάστημα χρειάζεται ο άνθρωπος.

Κι όταν λήγει η χρηματοδότηση, η επιλεξιμότητα ή η προβλεπόμενη διάρκεια φιλοξενίας, ο άνθρωπος καλείται να αντιμετωπίσει μόνος του τις συνέπειες.

Αν η ένταξη εξαρτάται από την ικανότητα κάποιου να ανταποκριθεί μόνος του σε μια στεγαστική και οικονομική πραγματικότητα που δυσκολεύει ακόμη και όσα έχουν σταθερή εργασία, εισόδημα και υποστηρικτικό περιβάλλον, τότε δεν μιλάμε για ισότιμη πρόσβαση.

Μιλάμε για μια πολιτική που μεταφέρει την ευθύνη από τους θεσμούς στους ίδιους τους ανθρώπους που υποτίθεται ότι υποστηρίζει.

Η αστεγία δεν είναι ατομική αποτυχία.

Είναι πολιτική επιλογή.

Οι εξώσεις αυτές δεν μπορούν να εξετάζονται αποκομμένες από το ευρύτερο πολιτικό περιβάλλον.

Σε μια περίοδο που η στεγαστική κρίση βαθαίνει, η ακρίβεια εξαντλεί τα χαμηλά ταξικά στρώματα και η εργασία δεν εγγυάται πλέον ούτε τα στοιχειώδη για μια αξιοπρεπή διαβίωση, οι πρόσφυγες/ προσφύγισσες και τα μεταναστά βρίσκονται ακόμη πιο εκτεθειμένα.

Αντί να διαμορφώνονται πολιτικές που εξασφαλίζουν σταθερή στέγαση, ουσιαστική πρόσβαση στην εργασία, εκμάθηση της γλώσσας και υποστήριξη στην καθημερινότητα, η επιβίωση παρουσιάζεται ως προσωπική ευθύνη και η αποτυχία ως ατομικό πρόβλημα.

Όμως κανένα δε μπορεί να ενταχθεί σε μια κοινωνία όταν δεν ξέρει πού θα κοιμηθεί την επόμενη μέρα.

Κανένα δε μπορεί να σχεδιάσει τη ζωή του όταν απειλείται διαρκώς με απώλεια της στέγης του.

Κανένα δε μπορεί να διεκδικήσει πραγματική αυτονομία όταν οι βασικές προϋποθέσεις της ζωής του παραμένουν προσωρινές και υπό αίρεση.

Η αστεγία δεν εμφανίζεται από το πουθενά.

Παράγεται και αναπαράγεται όταν η κατοικία αντιμετωπίζεται ως εμπόρευμα και όχι ως κοινωνικό δικαίωμα, όταν η κοινωνική προστασία εξαντλείται σε προσωρινές παροχές και όταν η ευθύνη για την επιβίωση μετακυλίεται διαρκώς από το κράτος και τους αρμόδιους φορείς στα πιο ευάλωτα.

Από την «ένταξη» στην αποτροπή και τον αποκλεισμό Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αφορά μόνο τον ΔΟΜ και το πρόγραμμα Helios Junior.

Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αντιμεταναστευτικών πολιτικών, στο οποίο η προστασία των προσφύγων υποχωρεί μπροστά στη λογική της αποτροπής, του ελέγχου και της καταστολής.

Από τις επιχειρήσεις-σκούπα στις πλατείες και στους δημόσιους χώρους, την αστυνομική επιτήρηση και τον εγκλεισμό σε Προαναχωρησιακά Κέντρα Κράτησης Αλλοδαπών (ΠΡΟ.ΚΕ.Κ.Α.), μέχρι τις απελάσεις, τους περιορισμούς στην πρόσβαση σε δικαιώματα και την αποδυνάμωση ή το κλείσιμο δομών υποστήριξης, διαμορφώνεται ένα περιβάλλον στο οποίο οι πρόσφυγες/ προσφύγισσες και τα μεταναστά αντιμετωπίζονται πρωτίστως ως πληθυσμοί προς διαχείριση και όχι ως άνθρωποι με δικαιώματα, ανάγκες και αξιοπρέπεια.

Η πολιτική αυτή δεν εξαντλείται στα σύνορα.

Συνεχίζεται μέσα στις πόλεις, στις πλατείες, στους χώρους εργασίας, στα κέντρα κράτησης, στις δομές φιλοξενίας και στα διαμερίσματα από τα οποία άνθρωποι καλούνται να αποχωρήσουν χωρίς να έχουν πού να πάνε.

Ο αποκλεισμός δεν ασκείται μόνο με φράχτες, περιπολίες και απελάσεις.

Ασκείται και μέσα από την επισφάλεια, τη γραφειοκρατία, την απουσία σταθερής στέγασης και την αποσπασματική κοινωνική πολιτική.

Την ίδια στιγμή, η ρητορική περί «παράτυπης μετανάστευσης», «ασφάλειας» και «ελέγχου των ροών» συμβάλλει στην κανονικοποίηση της ιδέας ότι ορισμένοι άνθρωποι δικαιούνται λιγότερη προστασία από άλλους.

Ο πρόσφυγας παρουσιάζεται ως πρόβλημα προς επίλυση, η παρουσία του ως απειλή και η πρόσβασή του σε στοιχειώδη δικαιώματα ως κόστος που πρέπει να περιοριστεί.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η ακροδεξιά και οι ρατσιστικές αντιλήψεις βρίσκουν χώρο να αναπτυχθούν, ενώ η κοινωνική ανασφάλεια κατευθύνεται απέναντι στα πιο ευάλωτα αντί να στρέφεται στις πολιτικές και οικονομικές συνθήκες που τη γεννούν.

Αυτή η μετατόπιση δεν είναι αθώα.

Όταν οι άνθρωποι ανταγωνίζονται για ένα σπίτι, μια θέση εργασίας ή την πρόσβαση σε υπηρεσίες που δεν επαρκούν, η απουσία ουσιαστικών κοινωνικών πολιτικών καλλιεργεί τον ανταγωνισμό ανάμεσα στους από κάτω.

Έτσι, αντί να διεκδικούμε όλα καλύτερες συνθήκες ζωής, καλλιεργείται η ιδέα ότι κάποια περισσεύουν και ότι η αξιοπρέπεια είναι προνόμιο που πρέπει να κερδηθεί.

Η απάντηση, όμως, δεν μπορεί να είναι λιγότερα δικαιώματα για τους πρόσφυγες/ προσφύγισσες και τα μεταναστά.

Είναι περισσότερη κοινωνική προστασία για όλα, πρόσβαση σε αξιοπρεπή και προσιτή κατοικία, σταθερή εργασία, δημόσιες υπηρεσίες και πραγματικές δυνατότητες αξιοπρεπούς διαβίωσης. Ο ΔΟΜ, ο Πλεύρης και η βιομηχανία των προγραμμάτων Δεν μας προκαλεί έκπληξη η πολιτική που ακολουθείται από τον ΔΟΜ και την κυβέρνηση που εκπροσωπεί, με την εντατικοποίηση των επιχειρήσεων-σκούπα, τον εγκλεισμό, τις απελάσεις και την ενίσχυση της κατασταλτικής αντιμετώπισης της μετανάστευσης.

Δεν μας προκαλεί έκπληξη ούτε η αντίφαση ανάμεσα στη ρητορική περί ανθρωπισμού και στις πολιτικές που αφήνουν ανθρώπους χωρίς προστασία.

Εκείνο που απαιτεί απαντήσεις είναι ο ρόλος οργανισμών όπως ο ΔΟΜ, οι οποίοι λειτουργούν προγράμματα στο όνομα της ένταξης και της προστασίας, ενώ άνθρωποι που συμμετέχουν σε αυτά κινδυνεύουν να βρεθούν στον δρόμο χωρίς επαρκή μεταβατική υποστήριξη.

Όταν ένας φορέας αναλαμβάνει τη διαχείριση προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται με δημόσιους ή ευρωπαϊκούς πόρους, οφείλει να λογοδοτεί για τον τρόπο με τον οποίο υλοποιούνται και για τις συνέπειές τους στους ανθρώπους που εξυπηρετούν.

Τα χρήματα που διατίθενται για την υποστήριξη προσφύγων δεν μπορούν να αξιολογούνται μόνο με βάση αριθμούς, δείκτες, περιόδους χρηματοδότησης και τυπικά παραδοτέα.

Πρέπει να αξιολογούνται και με βάση το αν οι άνθρωποι που συμμετέχουν στα προγράμματα καταφέρνουν πράγματι να αποκτήσουν σταθερή κατοικία, πρόσβαση σε δικαιώματα και πραγματικές προοπτικές ζωής. Ο ΔΟΜ, που δραστηριοποιείται επί χρόνια στον χώρο των προγραμμάτων για πρόσφυγες και μετανάστες, με το βασικό του πρόγραμμα του «οικειοθελούς» επαναπατρισμού, δε μπορεί να επικαλείται την ένταξη ως επικοινωνιακό σύνθημα και να αποφεύγει τα δύσκολα ερωτήματα για τις συνέπειες των πρακτικών του.

Η διαχείριση προγραμμάτων δεν είναι αυτοσκοπός.

Οι άνθρωποι δεν είναι αριθμοί σε έναν απολογισμό ούτε προσωρινοί ωφελούμενοι που μπορούν να απομακρυνθούν μόλις εξαντληθεί ο προβλεπόμενος χρόνος φιλοξενίας.

Και όταν ένας φορέας υλοποιεί πολιτικές μέσα σε ένα ευρύτερο κυβερνητικό πλαίσιο που εντείνει τον αποκλεισμό, οφείλουμε να εξετάζουμε κριτικά όχι μόνο τις διακηρύξεις του, αλλά και το αποτέλεσμα των ενεργειών του.

Η ευθύνη δεν εξαφανίζεται πίσω από συμβάσεις, κανονισμούς και διοικητικές διαδικασίες.

Δεν γίνεται να μιλάς για ένταξη και να παράγεις αποκλεισμό.

Δεν γίνεται να μιλάς για αυτονομία και να αφήνεις ανθρώπους χωρίς στέγη.

Δεν γίνεται να μιλάς για προστασία, όταν η προστασία τελειώνει με έξωση.

Απέναντι στα μπλόκα των πολιτικών του αποκλεισμού, όχημά μας η αλληλεγγύη και οι συλλογικοί αγώνες. 15/10/2026 Solidarity with Migrants

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους