Γεννήθηκα το 1977 στη Γερμανία και, στα τέλη της δεκαετίας του ’80, έτυχε, σε μια επίσκεψη των γονιών μου σε σπίτι συγγενών, να δω για πρώτη φορά τότε, σε βίντεο VHS, την ταινία «Ο Εξολοθρευτής», με...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Συνήθως ο πατέρας μου δεν μας άφηνε, εμένα και τον αδερφό μου, να βλέπουμε ταινίες βίας.

Προφανώς όμως εκείνη την ημέρα ήταν τόσο απασχολημένος και απορροφημένος από τις συζητήσεις των μεγάλων, ώστε δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία σε αυτό που έπαιζε παράλληλα στην τηλεόραση.

Εκείνη την εποχή, άλλωστε, ήταν μόδα να βάζουν στο σαλόνι κάτι να παίζει στην τηλεόραση, μιας και τα κρατικά κανάλια δεν είχαν πάντα κάτι αξιόλογο να δείξουν.

Αυτό που θυμάμαι από εκείνη την ημέρα, έχοντας δει ολόκληρη την ταινία, ήταν, από τη μία πλευρά, σίγουρα το τρομακτικό της υπόθεσης.

Από την άλλη όμως, ένιωσα έναν πρωτόγνωρο θαυμασμό για τον κινηματογράφο, τη σκηνοθεσία, τα εφέ και όλα εκείνα τα στοιχεία που μπορούν να σε καθηλώσουν μπροστά στην οθόνη.

Και όλα αυτά σε ένα παιδί περίπου δέκα ετών, για το οποίο κανονικά επρόκειτο για ένα απαγορευμένο θέαμα.

Μπορώ να πω ότι αυτή η ταινία ήταν σαν να χαράχθηκε πάνω σε μια πέτρινη στήλη μέσα στη μνήμη μου, όπως ακριβώς βλέπουμε σήμερα χαραγμένες επιγραφές πάνω σε ένα μνημείο.

Ήταν κάτι που κουβαλούσα μέσα μου όλα αυτά τα χρόνια που πέρασαν και αποτελούσε συχνά σημείο αναφοράς όταν η συζήτηση έφτανε στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας.

Και εδώ ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο θέλω να καταλήξω.

Τι πραγματικά είναι η επιστημονική φαντασία; Εκείνον τον καιρό, αν κάποιος όπως ο σκηνοθέτης της ταινίας έλεγε ανοιχτά αυτό που θα μπορούσε να πει σήμερα, "εγώ σας προειδοποίησα", και υποστήριζε ότι όλα αυτά κάποια στιγμή θα μπορούσαν να γίνουν πραγματικότητα, πιθανότατα πολλοί θα τον θεωρούσαν όχι απλώς μη σοβαρό, αλλά ίσως ακόμη και γραφικό.

Ίσως κάποιοι να του πρότειναν μέχρι και να επισκεφθεί έναν ψυχοθεραπευτή.

Γιατί απλά, τότε, ούτε κινητά τηλέφωνα υπήρχαν, ούτε διαδίκτυο, ούτε φυσικά τεχνητή νοημοσύνη.

Υπήρχε βέβαια η συνεχής τεχνολογική εξέλιξη.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν το ίδιο το βίντεο και οι κασέτες VHS.

Όμως τίποτα δεν προμήνυε αυτό που θα μας έφερνε το μέλλον.

Είναι λοιπόν το θέμα της ταινίας "Ο Εξολοθρευτής" πλέον ένα σενάριο που θα μπορούσε να γίνει εφικτό στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον; Πού έχουμε φτάσει σήμερα με την τεχνητή νοημοσύνη σε συνδυασμό με τα ρομπότ και την αυτόνομη οδήγηση; Από τη μία πλευρά, ο Elon Musk μας ενημερώνει ότι η ανθρωπότητα δεν πρέπει να ανησυχεί και ότι σύντομα πολλά πράγματα θα μπορούν να γίνονται από τις μηχανές, σε συνδυασμό με την τεχνητή νοημοσύνη.

Από την άλλη, άνθρωποι που βρίσκονται στην ηγεσία των μεγαλύτερων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης έχουν αρχίσει να μας προειδοποιούν ότι ίσως θα πρέπει να υπάρξουν δικλίδες ασφαλείας και μεγαλύτερη προσοχή στον ρυθμό με τον οποίο εξελίσσεται αυτή η τεχνολογία.

Τι φοβούνται; Υπάρχουν, μεταξύ άλλων, δύο σενάρια που προκαλούν ιδιαίτερο προβληματισμό.

Το πρώτο είναι ότι μια τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε κάποια στιγμή να γίνει τόσο αυτόνομη, ώστε να παρακάμψει δικλίδες ασφαλείας και να αποκτήσει πρόσβαση σε δεδομένα και συστήματα στα οποία κανονικά δεν θα έπρεπε να έχει πρόσβαση.

Τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό στην πράξη; Οτιδήποτε είναι συνδεδεμένο με ηλεκτρονικά συστήματα, δίκτυα, διακομιστές και το διαδίκτυο θα μπορούσε θεωρητικά να αποτελέσει στόχο ή να επηρεαστεί.

Και εδώ μπαίνει ένα ακόμη πιο ανησυχητικό ενδεχόμενο: τι θα μπορούσε να συμβεί αν μια τέτοια τεχνολογία συνδεόταν με στρατιωτικά συστήματα, ρομπότ, βιομηχανικές μονάδες παραγωγής ή άλλα κρίσιμα συστήματα υποδομών; Το δεύτερο σενάριο είναι ίσως εξίσου ανησυχητικό: να περάσει μια τόσο ισχυρή τεχνολογία στα χέρια μιας μικρής ομάδας ανθρώπων, μιας ολιγαρχίας, η οποία θα μπορούσε να τη χρησιμοποιήσει για να επηρεάζει ή να κατευθύνει τον κόσμο σύμφωνα με τα δικά της συμφέροντα.

Και τα δύο σενάρια είναι, αν μη τι άλλο, τρομακτικά για εμάς τους απλούς ανθρώπους.

Το να υπάρχει μια τέτοια τεράστια δύναμη και εξουσία χωρίς επαρκή έλεγχο δημιουργεί ένα ερώτημα που δεν αφορά πλέον μόνο την επιστημονική φαντασία, αλλά και το μέλλον της ίδιας της κοινωνίας.

Η δική μου εμπειρία, πέρα από την προσωπική μας καθημερινότητα με τα κινητά τηλέφωνα και τους υπολογιστές, μου έδειξε κάτι ακόμη, το οποίο θεωρώ ιδιαίτερα ενδιαφέρον και κάπως τρομακτικό.

Πριν από περίπου ενάμιση χρόνο, στην εταιρεία χρηματαποστολών στην οποία εργάζομαι, μας παρουσίασαν μια νέα τεχνολογία με σκοπό να κάνει το ημερήσιο πλάνο μας πιο έξυπνο και αποδοτικό.

Δηλαδή, να υπολογίζει με ποια, πλέον, πιο σωστή και έξυπνη σειρά θα έπρεπε να πηγαίνουμε από πελάτη σε πελάτη.

Για να μην τα πολυλογώ, οι πρώτοι μήνες ήταν καταστροφικοί, διότι, όπως μας εξηγούσαν, το σύστημα έπρεπε να "μάθει". Έπρεπε μέρα με τη μέρα να συλλέγει και να επεξεργάζεται όλες τις απαραίτητες πληροφορίες και, με την πάροδο του χρόνου, να γίνεται όλο και πιο αποδοτικό.

Δεν ήταν όμως αυτή η πιο ανησυχητική εμπειρία.

Αυτό που πραγματικά με έκανε να σκεφτώ όλα όσα γράφω σήμερα είναι κάτι άλλο.

Κάθε φορά που όλοι εμείς, οι συνάδελφοι, κάναμε παράπονα στους επικεφαλής της εταιρείας για τον λανθασμένο πλέον σχεδιασμό του καθημερινού μας πλάνου, εκείνοι μας απαντούσαν ότι δεν είχαν πλέον ούτε την ευθύνη ούτε τη δυνατότητα να κάνουν κάτι,δεν είχαν την αρμοδιότητα αλλά ούτε την πρόσβαση στο σύστημα για να το αλλάξουν! Και εδώ ακριβώς αναρωτιέμαι: Τι θα γίνει αν αύριο, μια μέρα, μας πουν κάτι αντίστοιχο με αυτό που ζήσαμε την εποχή του COVID; "Ξέρετε, η τεχνητή νοημοσύνη ανέλαβε τα ηνία.

Παραβίασε τα συστήματα ασφαλείας, απέκτησε πρόσβαση παντού και πλέον διεξάγει πόλεμο εναντίον της ανθρωπότητας.

Θέλει να μας εξολοθρεύσει και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα". Ποιος θα αναλάβει τότε την ευθύνη; Και, ακόμη πιο σημαντικό, ποιος θα γνωρίζει αν η τεχνητή νοημοσύνη ενεργεί πραγματικά αυτόνομα ή αν ελέγχεται από μια μικρή ομάδα ανθρώπων, μιας ολιγαρχίας, που ίσως έχει ως σκοπό να εξυπηρετήσει τα δικά της συμφέροντα, ακόμη και εις βάρος της υπόλοιπης ανθρωπότητας; Μήπως ότι ο αριθμός μας που αυξάνεται ραγδαία τους είναι βάρος η κάθε ανάσα παραπάνω που τους κλέβουμε; Βλέπετε, μέχρι τώρα εμείς, οι «κοινοί» άνθρωποι, είμαστε ταυτόχρονα οι εργαζόμενοι και οι παραγωγοί μεγάλου μέρους του πλούτου στον οποίο στηρίζεται η σύγχρονη κοινωνία.

Τι γίνεται όμως όταν οι μηχανές μπορούν να παράγουν, να μεταφέρουν, να υπολογίζουν, να αποφασίζουν και να λειτουργούν χωρίς να χρειάζονται πλέον τον άνθρωπο στον ίδιο βαθμό; Τότε ποια θα είναι η θέση μας; Γιατί αν κάποτε φτάσουμε σε ένα σημείο όπου ο άνθρωπος δεν είναι πλέον απαραίτητος για την παραγωγή του πλούτου, τότε το ερώτημα δεν θα είναι μόνο τι μπορούν να κάνουν οι μηχανές.

Το πραγματικό ερώτημα θα είναι: Τι αξία θα έχει ο ίδιος ο άνθρωπος σε έναν κόσμο όπου οι μηχανές μπορούν να κάνουν σχεδόν τα πάντα; Και ίσως τότε καταλάβουμε ότι η πραγματική επιστημονική φαντασία δεν ήταν ποτέ μια ιστορία για το μέλλον.

Ήταν ένας τρόπος να κοιτάξουμε το παρόν και να αναρωτηθούμε μέχρι πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος.

Και μήπως αν πράγματι η ιστορία επαναλαμβάνεται και ο χρόνος ειναι κυκλικός παλιότεροι πολιτισμοί χάθηκαν απο αυτόν ακριβώς τον λόγο;

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους