Χάρις Τριανταφυλλίδου: Η ανασυγκρότηση του Die Linke ως σοσιαλιστικού και ταξικού κόμματος Μετά την αποχώρηση της Σάρα Βάγκενκνεχτ από το Die Linke, τον Οκτώβριο του 2023, το κόμμα κλήθηκε να δώσει...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Έχοντας χάσει την ιδιότητα της κοινοβουλευτικής ομάδας και σημαντικό αριθμό μελών σε ολόκληρη τη χώρα, τα ποσοστά του συρρικνώθηκαν στο 2,7% στις ευρωεκλογές του 2024.

Ακολούθησε εντυπωσιακή εκλογική ανάκαμψη στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2025 όπου συγκέντρωσε 8,77% και αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στις ηλικίες 18 έως 29 ετών, με ποσοστό 23%. Πρόσφατα κατέκτησε την πρώτη θέση στην πρωτεύουσα της χώρας, συγκεντρώνοντας 25,7%, ύστερα από αύξηση κατά 13,4 ποσοστιαίες μονάδες.

Θα εξετάσουμε τα αίτια αυτής της εξέλιξης και θα αναλύσουμε τον στρατηγικό προσανατολισμό του κόμματος και τη μεθοδολογία με την οποία τον υπηρετεί.

Για την ελληνική Αριστερά, η οποία δυσκολεύεται να μετασχηματίσει την εμπειρία διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ και να υπερβεί την κρίση εκπροσώπησης και την υποχώρηση της κινηματικής διαθεσιμότητας εκπονώντας μια νέα πολιτική πρακτική, το εγχείρημα του Die Linke έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Στρατηγική και δράση Κεντρικός άξονας της στρατηγικής που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025 είναι η ανασυγκρότηση του Die Linke ως ταξικό κόμμα που οργανώνει την κοινωνική πλειοψηφία και αγωνίζεται μαζί της για τα συμφέροντά της.

Ως καθήκον του κόμματος περιγράφεται η υποστήριξη όσων πλήττονται από την αυξανόμενη οικονομική ανισότητα, αποσκοπώντας όχι απλώς στη στιγμιαία ανακούφισή τους και την επίλυση πρακτικών ζητημάτων, αλλά στην οργάνωση μιας διαδικασίας ενδυνάμωσης των υποκειμένων.

Προς επίτευξη του εν λόγω στόχου, το Die Linke δημιούργησε τη δωρεάν εφαρμογή ελέγχου νομιμότητας του ύψους ενοικίου, στην οποία ενοικιαστές μπορούν να καταχωρήσουν στοιχεία για την κατοικία και το ενοίκιό τους, ώστε να συγκριθεί με τις τοπικές τιμές αναφοράς.

Σε περίπτωση διαπίστωσης υπέρβασης των νόμιμων ορίων, οι ενοικιαστές μπορούν να υποβάλουν απευθείας καταγγελία στην αρμόδια υπηρεσία της περιοχής τους.

Από τα τέλη του 2024, η εφαρμογή έχει χρησιμοποιηθεί 303.500 φορές σε 36 πόλεις, εντοπίζοντας 198.000 παραβάσεις.

Περισσότερα από 10.000 νοικοκυριά προχώρησαν σε καταγγελία.

Η εφαρμογή κατέγραψε πως η μέση διαπιστωμένη υπέρβαση του νόμιμου ορίου ανέρχεται σε 66%, κάτι που μεταφράζεται σε απαίτηση για μέσο όρο μείωσης ενοικίου κατά 250 ευρώ μηνιαίως.

Παράλληλα, το Die Linke έχει αναπτύξει την πρωτοβουλία «Η Αριστερά βοηθάει» (Die Linke hilft), ένα διαρκώς διευρυνόμενο δίκτυο 67 συμβουλευτικών κέντρων και σημείων υποστήριξης σε 14 ομόσπονδα κρατίδια.

Ανεξάρτητα από την κομματική ιδιότητα των ενδιαφερομένων, δικηγόροι, βουλευτές και εθελοντές προσφέρουν δωρεάν κοινωνική και νομική καθοδήγηση για θέματα στέγασης, εργασίας, συντάξεων, επιδομάτων και μεταναστευτικών δικαιωμάτων.

Παρέχουν επίσης βοήθεια στη συμπλήρωση αιτήσεων και, όταν χρειάζεται, συνοδεύουν τους πολίτες στις δημόσιες υπηρεσίες.

Μέσα από τοπικά γραφεία, ανοιχτές συναντήσεις και προγραμματισμένα ραντεβού, το κόμμα μετατρέπει την πολιτική του παρουσία σε έμπρακτη υποστήριξη για την αντιμετώπιση καθημερινών προβλημάτων και της γραφειοκρατίας.

Η πρωτοβουλία χρηματοδοτείται μέσω των αποδοχών στελεχών του κόμματος που έχουν έμμισθα αξιώματα.

Στο συνέδριο του 2026 θεσπίστηκε δεσμευτικό πλαφόν ύψους 5.300 ευρώ μεικτά για τους βουλευτές και ευρωβουλευτές του κόμματος, προβλέποντας ότι τα επιπλέον ποσά θα κατευθύνονται σε κοινωνικά ταμεία που συνδέονται με το «Die Linke hilft». Το κόμμα διατυπώνει ρητά τη σημασία της ουτοπίας ως ιδεολογικό και αξιακό σημείο αναφοράς που προσανατολίζει τη δράση στο παρόν που όμως την υπερβαίνει.

Για το Die Linke, αυτός ο ορίζοντας είναι μια κοινωνία δημοκρατικού σοσιαλισμού, βασισμένη στη συνεργασία, την κοινότητα και την αυτοδιάθεση, απαλλαγμένη από τον οικονομικό καταναγκασμό και την εξουσία των δισεκατομμυριούχων.

Η μακροπρόθεσμη αυτή προοπτική υπερβαίνει τον εκλογικό κύκλο, επιτρέπει τον σχεδιασμό σε βάθος γενεών και αντιμετωπίζει τις ήττες ως μέρος μιας διαδικασίας μάθησης.

Η «ουτοπία της κοινότητας» εκφράζεται ήδη στην εσωτερική κουλτούρα του κόμματος, στην οργάνωση των γειτονιών και των συλλογικών αγώνων απέναντι σε ιδιοκτήτες και εργοδότες, καθώς και στη διεκδίκηση ισχυρών δημόσιων υποδομών.

Έτσι, το μελλοντικό όραμα λειτουργεί ως σταθερός οδηγός για συγκεκριμένες κοινοβουλευτικές και εξωκοινοβουλευτικές παρεμβάσεις.

Το κόμμα αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως ένα σύγχρονο σοσιαλιστικό κόμμα της εργατικής τάξης, στην οποία εντάσσει τη μεγάλη πλειονότητα όσων εξαρτώνται από την εργασία τους για να ζήσουν: μισθωτούς, εργάτες, αυτοαπασχολούμενους, ανθρώπους που παρέχουν απλήρωτη φροντίδα, ανέργους και όσους δεν μπορούν πλέον να εργαστούν.

Κεντρικός στόχος του Die Linke είναι να ριζώσει στους χώρους εργασίας και στις γειτονιές, ενισχύοντας τη συλλογική οργάνωση απέναντι στην οικονομική και κοινωνική εξουσία.

Στην πράξη, επιδιώκει να εκπαιδεύσει μέλη που θα στηρίζουν τα συνδικάτα, εκκινώντας από κλάδους με οργανωμένη βάση, και να βοηθήσει τους ενοικιαστές να συγκροτήσουν δημοκρατικές δομές διεκδίκησης απέναντι στους ιδιοκτήτες.

Παράλληλα, θέλει να καταστήσει τα κομματικά όργανα και συνέδρια προσβάσιμα σε εργαζομένους χωρίς ακαδημαϊκή εκπαίδευση και σε επαγγέλματα που υποεκπροσωπούνται στην πολιτική.

Κόμμα των μελών Κατά το διάστημα 2017 έως το 2023 ο αριθμός μελών του κόμματος ακολουθούσε πτωτική πορεία.

Από το τέλος του 2023 σημειώθηκε αύξηση στα 122.100 μέλη, που αντιστοιχεί σε άνοδο 143%. Η διεύρυνση αυτή συνοδεύτηκε από βαθιά ηλικιακή ανανέωση: η μέση ηλικία των μελών μειώθηκε από περίπου 45 σε 38,6 έτη, ενώ σχεδόν το 40% είναι πλέον κάτω των 40. Η αλλαγή αποτυπώθηκε και στο συνέδριο του 2026, όπου η μέση ηλικία των συνέδρων ήταν 37 έτη και σχεδόν οι μισοί είχαν ενταχθεί στο κόμμα κατά την προηγούμενη τριετία.

Κόμμα των μελών Κατά το διάστημα 2017 έως το 2023 ο αριθμός μελών του κόμματος ακολουθούσε πτωτική πορεία.

Μέλος του Die Linke μπορεί να γίνει κάθε άτομο ηλικίας τουλάχιστον 14 ετών που αποδέχεται τις αρχές και το καταστατικό του κόμματος, και δεν ανήκει σε άλλο κόμμα.

Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά ή γραπτώς και η ιδιότητα του μέλους ενεργοποιείται έπειτα από έξι εβδομάδες, εφόσον έχει καταβληθεί η προβλεπόμενη συνδρομή και δεν έχει διατυπωθεί ένσταση από αρμόδιο κομματικό όργανο.

Η μηνιαία συνδρομή προσαρμόζεται στο εισόδημα και ξεκινά από 1,5 ευρώ.

Τα μέλη οφείλουν να σέβονται τις συλλογικές αποφάσεις και τα δικαιώματα όλων των υπολοίπων, και να μην θέτουν υποψηφιότητα απέναντι στο κόμμα.

Η ενεργός συμμετοχή δεν είναι υποχρεωτική, αλλά κάθε μέλος μπορεί να ψηφίζει, να καταθέτει προτάσεις, να συμμετέχει στις οργανώσεις και να διεκδικεί κομματικά ή δημόσια αξιώματα.

Το κόμμα εστιάζει στην πολιτική εκπαίδευση των μελών και των αιρετών εκπροσώπων του, συνδέοντας τη θεωρία με την οργανωτική δράση, τις καμπάνιες και τις κινητοποιήσεις.

Παράλληλα, επιδιώκει να καλλιεργήσει μια κουλτούρα μάθησης και αποδοχής λαθών.

Οι αποτυχίες συζητούνται ανοιχτά, οι δράσεις αξιολογούνται βάσει μετρήσιμων στόχων και δημιουργούνται νέοι χώροι διαλόγου, αναστοχασμού και διαρκούς βελτίωσης.

Για τον σκοπό αυτό, το κόμμα δημιούργησε το πρόγραμμα «Aufbauheld*innen» (Ήρωες και ηρωίδες της οικοδόμησης), το οποίο δεν περιορίζεται στην πολιτική θεωρία.

Εκπαιδεύει τα μέλη σε συγκεκριμένες οργανωτικές δεξιότητες, ώστε κάθε τοπική οργάνωση να διαθέτει ανθρώπους ικανούς να σχεδιάζουν δράσεις, να εκπαιδεύουν άλλα μέλη, να οργανώνουν καμπάνιες και να προετοιμάζουν υποψηφίους.

Οι τέσσερις εκπαιδευτικοί πυλώνες είναι οι εξής: Ακτιβιστής/τρια: Εκπαιδεύεται στην επικοινωνία με τους πολίτες, στις επισκέψεις πόρτα πόρτα, στα περίπτερα ενημέρωσης, στη διοργάνωση εκδηλώσεων και στον σχεδιασμό εκστρατειών που συνδέονται με συγκεκριμένα τοπικά προβλήματα.

Ο πρώτος πρακτικός στόχος είναι η πραγματοποίηση μιας δράσης που θα προσεγγίσει άμεσα 100 κατοίκους.

Πολιτικός εκπαιδευτής/τρια: Μαθαίνει να οργανώνει εργαστήρια και σεμινάρια, να μεταδίδει πολιτικές γνώσεις και οργανωτικές δεξιότητες, και να εισάγει νέα μέλη στην ιστορία και στις αρχές της Αριστεράς.

Ο πρώτος στόχος είναι η διοργάνωση μιας εκδήλωσης για ένα ζήτημα με τοπική σημασία. Υποψήφιος/α: Προετοιμάζεται για τη συμμετοχή σε εκλογές, μαθαίνοντας να διαμορφώνει κεντρικά πολιτικά μηνύματα, να επικοινωνεί με τους ψηφοφόρους και να διαχειρίζεται τον χρόνο και την πίεση μιας προεκλογικής εκστρατείας.

Ο πρώτος στόχος είναι η συγκρότηση μιας ομάδας τουλάχιστον τεσσάρων μελών για την υποστήριξη της υποψηφιότητας.

Οργανωτικός σχεδιαστής/τρια: Εκπαιδεύεται στη διεξαγωγή αποτελεσματικών συνελεύσεων, στον ετήσιο προγραμματισμό, στη συμμετοχική λειτουργία των οργανώσεων και στη χρήση ψηφιακών εργαλείων.

Ο πρώτος στόχος είναι η αύξηση της συμμετοχής στις κομματικές συναντήσεις κατά τουλάχιστον 20% Συνδικαλισμός Τα συνδικάτα δεν αντιμετωπίζονται απλώς ως κοινωνικοί συνομιλητές, αλλά ως αυτόνομοι φορείς συλλογικής δύναμης και αναγκαίοι σύμμαχοι για τη βελτίωση των όρων εργασίας και ζωής.

Η κατεύθυνση αυτή αποτυπώνεται οργανωτικά στην Ομοσπονδιακή Ομάδα Εργασίας για τους Χώρους Εργασίας και τα Συνδικάτα του Die Linke, η οποία συγκεντρώνει τα μέλη του κόμματος που δραστηριοποιούνται σε συνδικάτα, καθώς και στο Συνδικαλιστικό Συμβούλιο, που συνδέει την εμπειρία από τους χώρους δουλειάς με την πολιτική και εκλογική στρατηγική. Το Die Linke επιδιώκει να αποκτήσει σταθερές ρίζες στους εργασιακούς χώρους και εκπαιδεύει τα μέλη του στη συνδικαλιστική οργάνωση, στηρίζει απεργίες και εργατικούς αγώνες, και μεταφέρει τα αιτήματα που προκύπτουν από αυτούς στα κοινοβούλια.

Προγραμματικός διάλογος Το Die Linke διανύει περίοδο ανανέωσης του «Θεμελιώδους προγράμματος» (Grundsatzprogramm), το οποίο καθορίζει την πολιτική του ταυτότητα και τη μακροπρόθεσμη στρατηγική του.

Η διετής διαδικασία αποσκοπεί στην προσαρμογή του στις σύγχρονες οικονομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές και διεθνείς συνθήκες, στην αποσαφήνιση των βασικών προγραμματικών αρχών και στην πολιτική ένταξη των χιλιάδων νέων μελών.

H διαδικασία καλείται να ξεκαθαρίσει ποια ζητήματα ανήκουν στο θεμελιώδες πρόγραμμα και ποια πρέπει να παραμείνουν αντικείμενο των πιο συγκεκριμένων εκλογικών προγραμμάτων ή της καθημερινής πολιτικής.

Ο διάλογος οργανώνεται γύρω από τέσσερις θεματικούς άξονες (1. κοινωνικοοικολογικός μετασχηματισμός, 2. ειρήνη και Ευρώπη, 3. ανατολική Γερμανία, και 4. μεταναστευτική κοινωνία) και δύο οριζόντια ερωτήματα (α. άνοδος της Ακροδεξιάς και β. σχέση καπιταλισμού και σοσιαλισμού). Τα μέλη συμμετέχουν μέσω ερωτηματολογίων, συνδιασκέψεων, διαδικτυακών συζητήσεων και εκδηλώσεων στις τοπικές οργανώσεις.

Τα συμπεράσματα των επιμέρους διαδικασιών συγκεντρώνονται και επιστρέφουν στις ομάδες εργασίας.

Τα μέλη δεν καλούνται, επομένως, να σχολιάσουν ένα έτοιμο κείμενο, αλλά να συμβάλουν στη χαρτογράφηση των διαφωνιών και στη διαμόρφωση συμβιβασμών και νέων θέσεων.

Τα αποτελέσματα θα ενσωματωθούν σε σχέδιο προγράμματος, το οποίο προβλέπεται να ψηφιστεί στο ομοσπονδιακό συνέδριο του φθινοπώρου του 2027 και στη συνέχεια να τεθεί σε ψηφοφορία από το σύνολο των μελών.

Κοινοβουλευτική δράση Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, το κόμμα εγκαινίασε τη νέα κοινοβουλευτική περίοδο, καταθέτοντας νομοθετική πρόταση για τη θέσπιση ενιαίου πλαφόν στα ενοίκια σε ολόκληρη τη Γερμανία.

Αντίστοιχος νόμος του κρατιδίου του Βερολίνου είχε ακυρωθεί το 2021 από το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο, έπειτα από προσφυγή 284 βουλευτών του CDU/CSU και του FDP. Το Δικαστήριο δεν εξέτασε τη συνταγματικότητα του ίδιου του πλαφόν, αλλά έκρινε ότι το κρατίδιο δεν διέθετε τη σχετική νομοθετική αρμοδιότητα, καθώς αυτή ανήκει στην Ομοσπονδία και, επομένως, στο ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο (Bundestag). Στη βάση αυτή, το Die Linke έχει επεξεργαστεί πρόταση νόμου για ένα παγγερμανικό πλαφόν, με άμεσο πάγωμα των αυξήσεων, δημοτικά ανώτατα όρια, μείωση υπερβολικών ενοικίων και αυστηρότερους ελέγχους.

Η κατάθεση συνοδεύεται από γνωμοδότηση του καθηγητή συνταγματικού δικαίου Τ. Κίνγκρεν για τη συνταγματικότητα της πρότασης νόμου.

Στην ύπαιθρο και στις περιφέρειες, όπου η διείσδυση του Die Linke είναι μικρότερη, το κόμμα ενισχύει τις τοπικές οργανώσεις και προετοιμάζει αυτοδιοικητικές υποψηφιότητες.

Η τοπική δράση θεωρείται πυρήνας του σοσιαλιστικού κόμματος, δεν περιορίζεται στους θεσμούς, αλλά απαιτεί σταθερή παρουσία στους χώρους ζωής, εργασίας και συλλογικής οργάνωσης, καθώς και υποδειγματικά εγχειρήματα με ευρύτερη επιρροή. «Δεν ασκούμε πολιτική για τους αριστερούς, αλλά αριστερή πολιτική για όλους» Εν κατακλείδι, το εγχείρημα του Die Linke αξίζει να μελετηθεί όχι μόνο υπό το πρίσμα της εκλογικής του επιτυχίας στο Βερολίνο ή των σημαντικά χαμηλότερων επιδόσεών του σε άλλα κρατίδια, αλλά κυρίως ως παράδειγμα πολιτικής μεθοδολογίας με σαφή ταξική μεροληψία.

Επιχειρήσαμε να αποτυπώσουμε αυτή τη μεθοδολογία στο παραπάνω γράφημα, αναδεικνύοντας τα αλληλένδετα επίπεδα της πολιτικής δράσης και της στρατηγικής του κόμματος, καθώς και τις διαφορετικές χρονικότητες μέσα στις οποίες αναπτύσσονται.

Στον μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η ουτοπία λειτουργεί ως ιδεολογικός και αξιακός προσανατολισμός, ως κοινωνική δυνατότητα όχι ακόμη εφικτή, αλλά αποσκοπείται να καταστεί πραγματοποιήσιμη μέσω της δράσης του κόμματος.

Το θεμελιώδες πρόγραμμα μεταφράζει αυτόν τον προσανατολισμό σε στρατηγική, ενώ η οικοδόμηση του κόμματος και η πολιτική εκπαίδευση ενισχύουν δεξιότητες των μελών και τη σύνδεση του με το κόμμα και το στρατηγικό του στόχο.

Στο άμεσο και μεσοπρόθεσμο επίπεδο, κοινωνική παρέμβαση, πολιτικές εκστρατείες και κοινοβουλευτική δράση επιδιώκουν απτές βελτιώσεις και συμβάλλουν στην ευρύτερη κοινωνική διάδοση των ιδεών του κόμματος.

Η διεύρυνση της κοινωνικής του απήχησης μπορεί να δημιουργήσει δεσμούς εμπιστοσύνης, να προσελκύσει νέα μέλη και να ενισχύσει την εκλογική του επιρροή.

Η επένδυση στα μέλη δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περισσότερους αιρετούς και αυξημένους πόρους, περισσότερες δράσεις, που δύναται να τροφοδοτήσουν έναν διαρκή κύκλο οργάνωσης, μάθησης και διεκδίκησης, φέρνοντας την κοινωνία εγγύτερα στον μακροπρόθεσμο στόχο.

Ακριβώς αυτή η έμφαση στη διάρκεια, τη συλλογική οργάνωση και τη συστηματική οικοδόμηση κοινωνικής δύναμης διαφοροποιεί το εγχείρημα από τις κυρίως επικοινωνιακές προσπάθειες πολιτικού rebranding που παρατηρούνται στη χώρα μας και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα βαθύτερο και πιο ανθεκτικό αποτύπωμα στον γερμανικό κοινωνικό σχηματισμό. Η ΕΠΟΧΗ

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους