Κωστής Γιούργος: «Αν το μέλλον μας είναι κοινό…» Αν ο κόσμος που ξέραμε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο όντως αλλάζει με επιταχυνόμενους ρυθμούς, τότε ο πόλεμος που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το...

Πλήρες Κείμενο:

Κωστής Γιούργος: «Αν το μέλλον μας είναι κοινό…» Αν ο κόσμος που ξέραμε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο όντως αλλάζει με επιταχυνόμενους ρυθμούς, τότε ο πόλεμος που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου είναι αναμφίβολα το σημείο εκκίνησης της επιτάχυνσης –και η σύνοδος κορυφής των χωρών του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (ΟΣΣ) στο Μπισκέκ, μια κρίσιμη συνιστώσα της νέας αυτής τροπής.

Το μήνυμα που εξέπεμψε η παρουσία στην πρωτεύουσα του Κιργιστάν το διήμερο 31 Αυγούστου-1 Σεπτεμβρίου του προέδρου της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, του προέδρου της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, του πρωθυπουργού της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, του προέδρου του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, και των ηγετών του Κιργιστάν, του Καζακστάν, του Τατζικιστάν, του Ουζμπεκιστάν, του Πακιστάν και της Λευκορωσίας, είχε κύριο αποδέκτη τις Ηνωμένες Πολιτείες και στόχο την αναζήτηση τρόπων περιορισμού της εξάρτησης του διεθνούς εμπορίου από το δολάριο, την υπέρβαση της ευχέρειας της Ουάσινγκτον να μετατρέπει τις επιλογές της σε πονοκέφαλο ολόκληρου του πλανήτη, με εργαλείο τον έλεγχο του δυτικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, ο αποκλεισμός από το οποίο ισοδυναμούσε με βέβαιο οικονομικό στραγγαλισμό.

Το επίκεντρο της συνόδου του Μπισκέκ ήταν η προώθηση της ιδέας για τη δημιουργία μιας Αναπτυξιακής Τράπεζας, η διευκόλυνση των διασυνοριακών συναλλαγών με τοπικά νομίσματα, η ενεργειακή συνεργασία και τα επίγεια δίκτυα εμπορικών μεταφορών, στην προσπάθεια σταδιακής απεξάρτησης από το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, αφενός, και διεύρυνσης της σιδηροδρομικής διασύνδεσης Κίνας-Κιργιστάν-Ουζμπεκιστάν, με τη συμπερίληψη σε αυτήν της Ρωσίας, του Ιράν και άλλων αγορών, αφετέρου. Ο ΟΣΣ ξεκίνησε, θυμίζουμε, με πρωτοβουλία της Κίνας και της Ρωσίας τον Ιούνιο του 2001 και συμπεριέλαβε, αρχικά, τις πρώην σοβιετικές Δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας, με ζητούμενο την ασφάλεια και στόχο την απόκρουση «των αποσχιστικών τάσεων, της τρομοκρατίας και του θρησκευτικού φανατισμού», δηλαδή της δράσης της Αλ Κάιντα στην περιοχή.

Ακολούθησε η ένταξη της Ινδίας, του Πακιστάν, του Ιράν και της Λευκορωσίας, και η επέκταση της ατζέντας, πέραν της ασφάλειας, στο πεδίο της οικονομικής συνεργασίας, με αρκετές χώρες –ανάμεσα στις οποίες και η Τουρκία, χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ– σε αναμονή σήμερα στον προθάλαμο της ένταξης σε ένα σχήμα που δηλωμένη πρόθεσή του δεν είναι η συγκρότηση ενός αντιδυτικού στρατιωτικοπολιτικού μπλοκ, αλλά η απαλλαγή από τον βρόγχο της μονομερούς εξάρτησης.

Υπάρχει προηγούμενο.

Και ακούγεται πειστικό: Η προσπάθεια, μετά την εισβολή στην Ουκρανία, απομόνωσης της Ρωσίας από την παγκόσμια οικονομία με την αποκοπή της από μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, τον αποκλεισμό της από διεθνείς χρηματοπιστωτικές πηγές και το «πάγωμα» των διαθεσίμων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας σε ευρωπαϊκά αποθετήρια αξιών, μεταξύ άλλων, προσέκρουσε στην απορρόφηση μεγάλου μέρους την ρωσικών εξαγωγών ενέργειας από την Κίνα, στη θεαματική αύξηση των αγορών ρωσικού πετρελαίου από την Ινδία και στην αλματώδη ανάπτυξη του εμπορίου της Ρωσίας με τις χώρες του ΟΣΣ, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε στη σύνοδο κορυφής ο ρώσος πρόεδρος, ξεπέρασε τα 400 δισ. δολάρια, με το 98% των ρωσικών συναλλαγών με τις χώρες αυτές να πραγματοποιείται πλέον σε εθνικά νομίσματα.

Μπορεί ο νέος κόσμος που μοιάζει να ανατέλλει να υπερβεί τις δυστοπίες του κόσμου που φαίνεται να δύει; Το κοινό ανακοινωθέν που εξέδωσε η ενδεκάδα των BRICS στη σύνοδο κορυφής του συνδέσμου στο Νέο Δελχί την περασμένη Κυριακή (13/9), η οποία πραγματοποιήθηκε μόλις δύο εβδομάδες μετά τη σύνοδο του ΟΣΣ στο Μπισκέκ, στην κατεύθυνση αυτή (θέλει να) δείχνει.

Το μήνυμα ακούγεται ενδιαφέρον όταν εκπέμπεται από αναδυόμενες δυνάμεις που αντιπροσωπεύουν το 40% και πλέον του παγκόσμιου πληθυσμού, σχεδόν το ένα τέταρτο της παγκόσμιας οικονομίας και ένα μεγάλο ποσοστό των ενεργειακών πόρων του πλανήτη.

Και πειστικό, όταν το μπλοκ Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική, Αίγυπτος, Αιθιοπία, Ινδονησία, Ιράν, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατέληξε ομόφωνα σε μια κοινή διακήρυξη που γεφυρώνει τις μεταξύ τους γεωπολιτικές διαφορές και εντάσεις (π.χ., διαφωνίες Ιράν-ΗΑΕ και Ιράν-Σαουδικής Αραβίας αναφορικά με τη σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο· συνοριακές διαφορές Κίνας-Ινδίας στα Ιμαλάια με ένα πολύνεκρο στρατιωτικό επεισόδιο το 2020· βίαιη αποκοπή του Πακιστάν από την ενιαία ινδική διοίκηση το 1947 με βρετανική παρότρυνση) για να προωθήσει τους στόχους της πολυμέρειας και της απεμπλοκής από μονοσήμαντες επιλογές όπως η προσφυγή στην Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, θεωρούμενα όργανα των ισχυρών της Δύσης.

Ενδεικτικά, η διακήρυξη του Νέου Δελχί: -Υποστηρίζει τη διεύρυνση και παγίωση των διασυνοριακών συναλλαγών των χωρών του BRICS σε τοπικό νόμισμα (αποδολαριοποίηση). -Ενθαρρύνει τη συνεργασία στους τομείς της υγείας, της επισιτιστικής ασφάλειας, της ενεργειακής επάρκειας και ασφάλειας, της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής (αποθήκευση ενέργειας, ανθεκτικές υποδομές). -Επιβεβαιώνει τη δέσμευση στην ενίσχυση της πολυμέρειας και της πολυπολικότητας, της κυρίαρχης ισότητας για μια διεθνή τάξη περισσότερο αντιπροσωπευτική. -Διεκδικεί μεγαλύτερη και πιο ουσιαστική συμμετοχή των αναδυόμενων αγορών και των αναπτυσσόμενων χωρών σε διεθνή όργανα λήψης αποφάσεων (αναβάθμιση της Ινδίας και της Βραζιλίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ) και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (Παγκόσμια Τράπεζα, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου). -Εκφράζει ανησυχία για τα ανοιχτά πολεμικά μέτωπα σε πολλά μέρη του κόσμου, την πόλωση και τον κατακερματισμό της διεθνούς τάξης, και τονίζει την ανάγκη ειρηνικής επίλυσης των διεθνών διαφορών μέσω διαλόγου, διαβούλευσης και διπλωματίας, σύμφωνα με τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Ένα μήνυμα, μια υπόσχεση, μια υπόμνηση που συνοψίζεται καίρια σε μια φράση από τη δήλωση του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι κατά τη λήξη της συνόδου την περασμένη Κυριακή: «Αν το μέλλον μας είναι κοινό, τότε πρέπει να είναι κοινό και το δικαίωμα να διαμορφώσουμε αυτό το μέλλον». Η ΕΠΟΧΗ

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους