Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Τον Γρηγόριο Ξενόπουλο τον αγαπώ με εκείνον τον ιδιαίτερο τρόπο που αγαπάμε τους συγγραφείς στους οποίους επιστρέφουμε όχι μόνο για τις ιστορίες τους, αλλά και για έναν κόσμο που έχει χαθεί.

Κάθε φορά που ανοίγω ένα βιβλίο του, αισθάνομαι πως περνώ το κατώφλι μιας άλλης Ελλάδας, μπαίνω σε σπίτια με σαλόνια και υπηρετικό προσωπικό, ακούω συνομιλίες πίσω από μισόκλειστες πόρτες και βλέπω ανθρώπους δεμένους με την υπόληψη, τις κοινωνικές συμβάσεις και τα «πρέπει» μιας εποχής που με γοητεύει λογοτεχνικά.

Έτσι κι αυτή τη φορά, χρειάστηκαν μόνο κάτι λιγότερο από 2 ώρες για να διαβάσω αυτό το βιβλίο.

Στον «Πειρασμό» αυτή η παρατήρηση της ανθρώπινης φύσης δεν γεννήθηκε αποκλειστικά από τη συγγραφική φαντασία του Ξενόπουλου, αλλά από την ίδια τη ζωή.

Στο εξαιρετικό σημείωμα του ίδιου του συγγραφέα που προτάσσεται στη συγκεκριμένη έκδοση, μαθαίνουμε πως πίσω από το έργο βρίσκονται δύο πραγματικά περιστατικά που εκείνος ένωσε με εξαιρετική ευφυΐα.

Το πρώτο συνέβη σε φιλικό του σπίτι, όπου ένας αληθινός «πειρασμός», μια όμορφη νεαρή υπηρέτρια, είχε ξεμυαλίσει όλους τους άνδρες, ενώ το δεύτερο αφορούσε μια νεαρή κυρία από τον κύκλο των γνωριμιών του, η οποία διακήρυττε πως δεν ζήλευε τον σύζυγό της, πως θα του συγχωρούσε οποιαδήποτε απιστία, ιδίως με μια γυναίκα κατώτερης κοινωνικής θέσης, και συμβούλευε τις φίλες της να ξεχωρίζουν την ασήμαντη και ανώδυνη σωματική απιστία από κάτι πραγματικά σοβαρό.

Όταν όμως έτυχε να ανακαλύψει τον δικό της άνδρα με μια μοδιστρούλα, όλες αυτές οι φιλελεύθερες ιδέες εξαφανίστηκαν και έγινε έξω φρενών.

Ο «Πειρασμός» είναι γραμμένος για το θέατρο και αποτελεί μια τετράπρακτη κωμωδία, η οποία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1910, με τη συγκεκριμένη έκδοση να περιλαμβάνει ενδιαφέρουσες πληροφορίες και για εκείνο το πρώτο ανέβασμα.

Μέσα από τις τέσσερις πράξεις του ο Ξενόπουλος στρέφει το βλέμμα του στην αστική οικογένεια και δημιουργεί ένα έργο που κάτω από τις ερωτικές παρεξηγήσεις και το χιούμορ κρύβει μια οξυδερκή παρατήρηση της κοινωνίας και της υποκρισίας της.

Στο κέντρο βρίσκεται η Καλλιόπη, μια όμορφη, φτωχή και ορφανή επαρχιωτοπούλα που εργάζεται ως υπηρέτρια και η παρουσία της αρκεί για να αναστατώσει τους άνδρες των σπιτιών στα οποία υπηρετεί. Η Καλλιόπη όμως δεν δημιουργεί τις ρωγμές αυτού του κόσμου, απλώς αποκαλύπτει όσες υπήρχαν ήδη, καθώς οι αξιοσέβαστοι οικογενειάρχες που την πολιορκούν, της προσφέρουν δώρα, επιδιώκουν κρυφές συναντήσεις και λένε ψέματα είναι οι ίδιοι που απαιτούν από τους υπόλοιπους να υπακούουν στους κανόνες μιας ηθικής που εκείνοι παραβιάζουν πρώτοι.

Η ειρωνεία του τίτλου βρίσκεται ακριβώς σε αυτή την ανατροπή, αφού όσο η Καλλιόπη μοιάζει να είναι ο «πειρασμός» που εισβάλλει και διαταράσσει την τάξη, τόσο περισσότερο γίνεται φανερό πως το πραγματικό ενδιαφέρον βρίσκεται σε εκείνους που υποκύπτουν.

Μια φτωχή υπηρέτρια, χωρίς κοινωνική θέση και χωρίς καμία ουσιαστική εξουσία, ανακαλύπτει ξαφνικά πως η ομορφιά της μπορεί να ανατρέψει, έστω προσωρινά, τις ισορροπίες ενός κόσμου που την τοποθετεί χαμηλότερα από όλους τους υπόλοιπους και χρησιμοποιεί αυτή τη δύναμη με μια σχεδόν παιχνιδιάρικη συνείδηση, αφήνοντας τους ίδιους τους «κυρίους» να αποκαλύψουν πόσο εύθραυστη ήταν τελικά η αξιοπρέπειά τους.

Ο «Πειρασμός» ξεπερνά τα όρια μιας απολαυστικής αστικής κωμωδίας, γιατί πίσω από το ερωτικό παιχνίδι υπάρχει διαρκώς η ταξική ανισότητα και μια ηθική που δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Η Καλλιόπη μπορεί να αναστατώσει ένα ολόκληρο σπίτι, αλλά παραμένει υπηρέτρια και, όταν όλα αποκαλύπτονται, εκείνη είναι το ξένο σώμα που πρέπει να απομακρυθεί ώστε η οικογένεια να επιστρέψει στην κανονικότητά της.

Οι άνδρες μπορούν να παρασυρθούν, να απιστήσουν, να εκτεθούν και τελικά να επιστρέψουν στις θέσεις τους, οι γυναίκες συγχωρούν και το γεύμα συνεχίζεται σαν να μπορεί η αποκατάσταση της εξωτερικής τάξης να σβήσει όσα προηγήθηκαν.

Εμείς όμως έχουμε ήδη δει πόσο εύκολα κατέρρευσε η ηθική αυτού του κόσμου τη στιγμή που δοκιμάστηκε.

Αυτή ακριβώς η ματιά του Ξενόπουλου είναι ένας από τους λόγους που αγαπώ να επιστρέφω στα έργα του, γιατί μέσα από τις σελίδες του ξαναβρίσκω μια εποχή που με γοητεύει χωρίς να παρουσιάζεται εξιδανικευμένη, αλλά ζωντανή, γεμάτη κοινωνικές συμβάσεις, πάθη, αντιφάσεις και ανθρώπινες αδυναμίες.

Ο «Πειρασμός» κρύβει κάτω από την κομψότητα των σαλονιών και την επιμελημένη ευπρέπεια έναν κόσμο πολύ λιγότερο τακτοποιημένο απ’ όσο θέλει να φαίνεται και, περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, εξακολουθεί να μας θυμίζει κάτι ενοχλητικά γνώριμο: ο πειρασμός δεν δημιουργεί όσα προσπαθούμε να κρύψουμε, απλώς βρίσκει την κατάλληλη στιγμή να τραβήξει την κουρτίνα και να τα αφήσει εκτεθειμένα. Μοναδικός Ξενόπουλος. Σας έχω πει πόσο έχω ερωτευθεί αυτά τα εξώφυλλα;💞 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ - PSICHOGIOS PUBLICATIONS

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους