Συζητώντας με τον στρατιωτικό εν αποστρατεία Παναγιώτη Χατζηπέρο για τους αγώνες του λαού και του αντιτορπιλικού «Βέλος» Αν και η θέση του στον αντιδικτατορικό αγώνα είναι ξεχωριστή, η ιστορία του...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Αφορά μια ανταρσία στα σπλάχνα της χούντας των συνταγματαρχών: Τις Ενοπλες Δυνάμεις και ειδικότερα το Πολεμικό Ναυτικό.

Η ανταρσία συνδέεται με το λεγόμενο «Κίνημα του Ναυτικού», μια μυστικά οργανωμένη προσπάθεια αξιωματικών και υπαξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού να προκαλέσουν την ανατροπή της χούντας.

Το κίνημα προδόθηκε τον Μάη του 1973 και τα στελέχη που πιάστηκαν βασανίστηκαν άγρια από τη χούντα.

Κάπου εκεί ξεκινάει η ιστορία του «Βέλους», που εκείνες τις μέρες συμμετείχε σε ΝΑΤΟική άσκηση στην Τυρρηνική θάλασσα, με κυβερνήτη τον Νίκο Παππά, ο οποίος ήταν μυημένος στο «Κίνημα του Ναυτικού». Είχαμε τη χαρά να συναντήσουμε έναν από τους πρωτεργάτες, τον Παναγιώτη Χατζηπέρο, Σημαιοφόρο στο «Βέλος» την περίοδο που έγινε η ανταρσία, τον Μάη του 1973.

Διηγείται με πάθος τα γεγονότα των ημερών, σαν να συνέβησαν μόλις χτες.

Εικόνες και συναισθήματα αποτυπώθηκαν στο βιβλίο που έγραψε χρόνια μετά για το «Βέλος» και τη δική του μετέπειτα πορεία.

Το απόσπασμα που περιγράφει την ανταρσία είναι καθηλωτικό... * * * Στο πλοίο επέβαιναν 271 άνδρες, από τους οποίους 16 Αξιωματικοί και 255 Υπαξιωματικοί και Ναύτες Στη διαδρομή του πλοίου προς Γένοβα, μόλις αυτό έφτασε στο στενό της Μερσίνας (μεταξύ Νότιας Ιταλίας και Σικελίας), στις 24 Μαΐου, στη συσκευή της τηλεόρασης που βρισκόταν πάνω σε ένα ράφι στο καρέ των Αξιωματικών και που συνήθως δεν είχε σήμα, ξαφνικά κάτι φάνηκε στην οθόνη.

Μόλις είχε υπάρξει κάποιο αχνό, ασθενές και γεμάτο «χιόνια» σήμα της ιταλικής τηλεόρασης.

Μέσα από τα παράσιτα ακούγονταν οι ειδήσεις στην ιταλική γλώσσα.

Αν και παραμορφωμένος και αδύνατος, ο ήχος έφτανε στα αυτιά των περισσότερων από μας, σαν να ερχόταν από κάποιο δυνατό ηχείο.

Τόσο τεταμένη ήταν η κατάσταση! - «Ουφιτσιάλι ντι μαρίνα γκρέκα, σονο αρρεστάτι». Αξιωματικοί του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού συνελήφθησαν, έλεγε η ανταπόκριση Στο μεταξύ κουβέντα δεν έβγαινε από το στόμα των περισσοτέρων, καθώς άλλοι δεν κατάλαβαν αμέσως τι ειπώθηκε στα ιταλικά και άλλοι φοβόντουσαν να εκδηλωθούν, καθώς ήταν γνωστό πως μέσα στο πλοίο υπήρχαν τοποθετημένοι και άνθρωποι του καθεστώτος.

Τότε ήταν που ο ύπαρχος του πλοίου, ο Μανώλης Ξενάκης, γύρισε και ρώτησε τον «Καπετάνιο» τι συνέβη και εκείνος σχεδόν παγωμένα του είπε «...Τους συλλάβανε». Το Κίνημα του Ναυτικού είχε προδοθεί.

Ποιος είχε εμπιστοσύνη και σε ποιον άραγε; Κάποιος που με ρώτησε, με δήθεν ενδιαφέρον, ποιον υποστήριζα, έλαβε αμέσως την απάντηση: «Μα τον εαυτό μου φυσικά!» Σταδιακά όμως και όσο οι ώρες περνούσαν, όλο και περισσότεροι, που δεν ήταν μυημένοι, συντάσσονταν με τους σκοπούς του Κινήματος, που στο μεταξύ σχεδόν όλοι είχαν πληροφορηθεί.

Συζητήσεις έδιναν κι έπαιρναν, πηγαδάκια γνωστών και μόνο αλλά και αβεβαιότητα.

Φόβος, αγωνία, περιέργεια, αγανάκτηση, όλα ανάμεικτα! Το επόμενο πρωί της 25ης Μαΐου 1973, δεν άργησε να γίνει γενική κλήση του «Καπετάνιου» στο επίστεγο (πρύμνη), εκτός των βαρδιών, με σκοπό να μας μιλήσει, η οποία συνετέλεσε στο να δοθεί λύση σε μια απορία που πλανιόταν.

Ποια θέση θα έπαιρνε ο καθένας από εμάς; Και η ομιλία του Παππά, του «Καπετάνιου» μας, ξεκίνησε: «Αυτή τη στιγμή, στα μπουντρούμια της ΕΣΑ βασανίζονται Αξιωματικοί του Ναυτικού από όργανα μιας κλίκας επίορκων στρατιωτικών που με τα όπλα που τους εμπιστεύτηκε ο ελληνικός λαός εγκατέστησαν την τυραννία και νέμονται την εξουσία για έξι χρόνια τώρα.

Ολο το Ναυτικό, από την αρχή, είναι εναντίον τους.

Ως ένας από αυτούς που το γνωρίζουν καλά, δεν γυρίζω πίσω.

Φεύγουμε ήδη από τη δύναμη του ΝΑΤΟ και θα ζητήσω πολιτικό άσυλο στην Ιταλία για να ξεσκεπάσω τη χούντα Μεγάλος ενθουσιασμός επικράτησε και σχεδόν όλοι ζητωκραύγαζαν, υπέρ του Κυβερνήτη και ενάντια στη χούντα, ακόμη και εκείνοι που το ίδιο το καθεστώς είχε τοποθετήσει μέσα στο πλοίο για να μας παρακολουθεί Αμέσως μετά, ο «Καπετάνιος» μάς ανακοίνωσε πως στο καρέ των Αξιωματικών υπάρχει μια κόλλα χαρτί που στην αρχή της γράφει το δικό του όνομα.

Οποιος επιθυμεί να τον ακολουθήσει, να γράψει κι αυτός το όνομά του κάτω από το δικό του.

Σε εκείνη τη λίστα, κάτω από αυτό του «Καπετάνιου», το δικό μου ήταν από τα πρώτα Από τα 271 άτομα που ήμασταν συνολικά στο πλοίο, γράφτηκαν στη λίστα οι 136, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και οι υπόλοιποι διαφωνούσαν. Ο τελικός αριθμός των ανδρών που τον ακολούθησαν (σ.σ. τον Παππά) διαμορφώθηκε αρχικά στους 30 και από ένα περιστατικό απρόοπτο, στους 31! Από τους μόνιμους Υπαξιωματικούς είχε επιλέξει τους ανύπαντρους με ειδικότητες μηχανικού, ηλεκτρολόγου και ηλεκτρονικού, καθώς διέβλεπε τη δυσκολία του εγχειρήματος και προτίμησε εκείνους οι οποίοι μπορούσαν να εξασφαλίσουν ευκολότερα στη συνέχεια την επαγγελματική τους αποκατάσταση... * * * Η αντίδραση της χούντας ήταν οργισμένη.

Μετά από πολλές προσπάθειες να τιμωρήσει εν πλω τους στασιαστές, αντικατέστησε τελικά την ηγεσία και όσους από το πλήρωμα πήραν πολιτικό άσυλο στην Ιταλία.

Το «Βέλος» συνέχισε κανονικά τη συμμετοχή του στη ΝΑΤΟική άσκηση.

Στο ημερολόγιο μάλιστα του πλοίου δεν υπάρχει καμιά καταγραφή σχετικά με την ανταρσία! Η δικτατορία προσπάθησε να την υποβαθμίσει και να τη συγκαλύψει, σε πλήρη αναντιστοιχία με το κυνηγητό που εξαπέλυσε σε όσους πήραν μέρος.

Κάνοντας έναν απολογισμό 53 χρόνια μετά, ο Παναγιώτης Χατζηπέρος σημειώνει την απήχηση που είχε η ανταρσία στο λαϊκό κίνημα, που έδειχνε ήδη σημάδια αφύπνισης ενάντια στη χούντα.

Το ίδιο το καθεστώς αναγκάστηκε στη συνέχεια να πάρει κάποια μέτρα «φιλελευθεροποίησης» για να ελιχθεί απέναντι στη λαϊκή δυσαρέσκεια.

Εκλεισε τα ξερονήσια (αλλά άνοιξε τις φυλακές) και προκήρυξε δημοψήφισμα στα τέλη Ιούλη 1973.

Το μεγαλύτερο κέρδος ήταν η αναπτέρωση του ηθικού του ελληνικού λαού.

Η ανταρσία ήταν μεγάλο «χουνέρι» και για το ΝΑΤΟ, το οποίο συνεργαζόταν κανονικά με τη χούντα, όπως βέβαια και οι Αμερικανοί.

Αυτό που μένει όμως ως η μεγαλύτερη παρακαταθήκη είναι η ίδια η ανταρσία των στρατιωτικών.

Η ανυπακοή σε διαταγές που αντιστρατεύονται τα συμφέροντα του λαού και την αποστολή που οι ίδιοι τάχθηκαν να υπηρετούν.

Τον κίνδυνο να αποτελέσει το «Βέλος» παράδειγμα για παρόμοιες ενέργειες στο μέλλον δεν τον αντιλήφθηκε μόνο η δικτατορία, αλλά και οι μετέπειτα κυβερνήσεις του αστικού κοινοβουλευτισμού, που απαξίωσαν την ιστορία και το ίδιο το πλοίο.

Μόνο χάρη στις προσπάθειες των πρωτεργατών της ανταρσίας μπορεί σήμερα να το επισκέπτεται κανείς, αν και όπως μας λέει ο Π. Χατζηπέρος, «μετά το θάνατο του Καπετάνιου Ν. Παππά, το πλοίο βρίσκεται στην εξορία», καθώς έχει μεταφερθεί στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης από το «Πάρκο ναυτικής παράδοσης» στο Π. Φάληρο.

Αμφίβολο είναι και για πόσο ακόμα θα βρίσκεται εκεί... * * * Τον δρόμο σήμερα δείχνει ο λαός και το ΚΚΕ στην πάλη για την ανατροπή.

Οπως και τότε, επί δικτατορίας, τον δρόμο έδειχναν οι αντιδικτατορικοί αγώνες του λαού και το παράδειγμα του «Βέλους». ΠΗΓΗ: Ριζοσπάστης

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους