Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Μια ιστορία για την λίμνη και το βελόνι. Τον λένε Γιάννη και είναι 78 χρονών.

Το εργαστήριό του είναι στο Ντολτσό, δυο στενά πάνω από το Λαογραφικό Μουσείο της Καστοριάς - το αρχοντικό του Νεράτζη Αϊβάζη, χτισμένο στα τέλη του 18ου αιώνα από έναν γουνέμπορα.

Εκεί μέσα, στο μικρό μαγαζάκι του μουσείου, ακόμα δείχνουν πως ράβανε τα αποκόμματα με το βελόνι. Ο Γιάννης έμαθε ακριβώς έτσι.

Η τέχνη ήταν γνωστή στην Καστοριά ήδη πριν τον 14ο αιώνα. Στα Βυζαντινά χρόνια, η κατεργασία και το εμπόριο της γούνας γνώρισαν μεγάλη ανάπτυξη και τεχνική εξέλιξη, κάνοντας την Καστοριά το μοναδικό εξειδικευμένο κέντρο επεξεργασίας γούνας στην Ευρώπη.

Τον 16ο αιώνα, οι τεχνίτες άρχισαν να κάνουν συστηματικές εισαγωγές πρώτων υλών γιατί η ζήτηση ήταν ήδη τεράστια.

Τον 18ο αιώνα, η γούνα καθιερώθηκε διεθνώς ως σύμβολο κομψότητας και κοινωνικού κύρους.

Ο παππούς του Γιάννη του έλεγε για τα καραβάνια που έφευγαν από την Καστοριά και δεν ήταν παραμύθι.

Ήδη από τον 19ο αιώνα, οι Καστοριανοί δημιουργούσαν εύρωστες παροικίες σε Βενετία, Παρίσι, Βιέννη, Μόναχο, Λειψία, Νέα Υόρκη.

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν το κέντρο γούνας μετακινήθηκε από τη Λειψία, η Καστοριά έγινε οριστικά σημαντικό διεθνές κέντρο.

Το 1894, κάτι άλλαξε.

Μέχρι τότε όλα ήταν χειροποίητα.

Τότε έγινε η πρώτη προσπάθεια εκβιομηχάνισης.

Αλλά η τεχνική έμεινε η ίδια, από γενιά σε γενιά. Ο Γιάννης θυμάται να τον βάζει ο πατέρας του, 10 χρονών, να κάνει σολτάρισμα. "Άκου, Γιάννη", του έλεγε και του έδειχνε τα 13 στάδια που κάνουν μέχρι σήμερα όλοι οι Καστοριανοί: Παραλαβή των δεψασμένων δερμάτων.

Σολτάρισμα - ταξινόμηση σε δέσμες των 25 τεμαχίων με βάση το γένος, το μέγεθος και τον χρωματισμό.

Άνοιγμα, τέντωμα και ξήρανση.

Ξέσυρμα - κόψιμο σε λεπτές λωρίδες.

Μιτσάρισμα - καθάρισμα από κεφάλι, πόδια, ουρά και πάντρεμα των δερμάτων με βάση τον χρωματισμό.

Ραφή και σχηματισμός, Σταμάτωμα, Πικίρισμα με τη φόδρα, Μοντάρισμα, Κλείσιμο και έλεγχος, Τελικό φοδράρισμα και ατμοσιδέρωμα.

Αυτή η τεχνική του "ξυσίματος" και της αξιοποίησης ακόμα και του πιο μικρού αποκόμματος - το λεγόμενο καστοριανό "ράντισμα" - είναι που έκανε τους Καστοριανούς ξακουστούς.

Από ένα κομμάτι βιζόν, αλεπούς, τσιντσιλά, κάστορα ή λύγκα, δεν πετούσαν τίποτα.

Τα "χρυσά χρόνια" τα έζησε.

Δεκαετίες '70 και '80. Μερικές χιλιάδες επιχειρήσεις δούλευαν στην πόλη, ζητώντας εργατικά χέρια από όλη την Ελλάδα.

Λένε πως το 1984 ήταν εγγεγραμμένοι πάνω από 1.000 γουνοποιοί μόνο στον Σύνδεσμο Γουνοποιών Καστοριάς «Ο Προφήτης Ηλίας», που είχε ιδρυθεί από το 1915 και διοργανώνει από το 1976 χωρίς διακοπή την Διεθνή Έκθεση Γούνας Καστοριάς.

Τότε, όπως λέει ο Γιάννης, "τα παιδιά παρατούσαν το σχολείο για να μάθουν γούνα". Μετά ήρθαν οι δύσκολες δεκαετίες.

Το οικολογικό κίνημα του '70 και '80, οι αντιδράσεις.

Βγήκε μάλιστα και αγορανομική διάταξη το 2009 που απαγόρευε να λέγεται η συνθετική γούνα "οικολογική" γιατί είναι υποπροϊόν πετρελαίου, ενώ η φυσική είναι βιοαποικοδομήσιμη.

Τώρα στο εργαστήρι του Γιάννη μπαίνουν τουρίστες.

Κοιτάζουν τη λίμνη από το παράθυρο.

Αυτός κρατάει ακόμα το ίδιο μικρό μαχαίρι για το ξέσυρμα. "Δεν είναι παλτό", τους λέει. "Είναι 600 χρόνια ιστορία κομμένη σε λωρίδες των δύο χιλιοστών. Αν την ράψεις λάθος, φαίνεται. Αν την ράψεις σωστά, ζεσταίνει για μια ζωή." 'Αννα Δανάλη

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους