Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Δεν είναι η ημερομηνία που κάνει τη σημερινή μέρα ξεχωριστή, αλλά το αποτύπωμα ενός ανθρώπου.

Εκείνου που είδε την πατρίδα να λευτερώνεται, ανέλαβε το τιτάνιο έργο να τη θεμελιώσει, κι έφυγε νωρίς, αφήνοντας το όραμά του μετέωρο στον χρόνο. 27 Σεπτεμβρίου 1831. Ναύπλιο. Ο Ιωάννης Καποδίστριας βαδίζει προς τον Άγιο Σπυρίδωνα.

Λίγο αργότερα, ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας πέφτει θανάσιμα χτυπημένος από τον Κωνσταντίνο και τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη.

Η σύγκρουση που είχε προηγηθεί δεν ήταν απλώς προσωπική.

Πίσω της βρισκόταν ένα νεογέννητο κράτος που προσπαθούσε ακόμη να αποκτήσει θεσμούς και κεντρική εξουσία, ενώ παλιές τοπικές δυνάμεις, πολιτικές αντιπαλότητες και διαφορετικές αντιλήψεις για το ποιος θα κρατούσε την εξουσία συγκρούονταν βίαια. Ο Καποδίστριας είναι από εκείνες τις μορφές της Ιστορίας που δύσκολα χωρούν σε μια σχολική παράγραφο.

Για να τον καταλάβεις, πρέπει να επιστρέψεις στην Ευρώπη των αρχών του 19ου αιώνα, στη διπλωματία, στη Ρωσία, στην Ελβετία, στα Επτάνησα, στην Ελληνική Επανάσταση και, κυρίως, σε εκείνη την Ελλάδα που μόλις είχε βγει μέσα από το αίμα ενός αγώνα και έπρεπε ξαφνικά να μάθει να υπάρχει ως κράτος.

Δεν παρέλαβε μια έτοιμη χώρα.

Παρέλαβε ερείπια, φτώχεια, εμφύλιες πληγές, τοπικά συμφέροντα και έναν λαό που είχε κερδίσει την ελευθερία του αλλά έπρεπε ακόμη να οικοδομήσει την πολιτική του υπόσταση.

Σήμερα, στην επέτειο της δολοφονίας του, θέλω να αφήσω εδώ δύο αναγνωστικές προτάσεις για όσους θέλουν να πλησιάσουν περισσότερο αυτή την τόσο σύνθετη προσωπικότητα και την ταραγμένη εποχή που τη γέννησε.

Δύο βιβλία εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, που θεωρώ πως αξίζει να διαβαστούν μαζί, γιατί το ένα αναζητά τον Καποδίστρια μέσα στο ιστορικό πλαίσιο και το άλλο τον επαναφέρει στη ζωή μέσα από τη λογοτεχνία.

Δύο διαφορετικοί δρόμοι που οδηγούν στο ίδιο πρόσωπο και, κυρίως, στην Ελλάδα που προσπαθούσε τότε, μέσα από ερείπια, αίμα και συγκρούσεις, να μάθει να υπάρχει ως κράτος.

Το «Καποδίστριας – Ο θεμελιωτής της Ανεξαρτησίας της Ελλάδας» του Κρίστοφερ Μ. Γουντχάουζ, από τις εκδόσεις Μίνωας, είναι μια εκτενής βιογραφική μελέτη 792 σελίδων, βασισμένη σε αρχειακό υλικό, επιστολές και βιβλιογραφία.

Ακολουθεί τον Καποδίστρια από την Κέρκυρα και τις σπουδές του στην Πάντοβα μέχρι τη διπλωματική του σταδιοδρομία, τη δράση του στην ευρωπαϊκή πολιτική, τη σχέση του με τη Ρωξάνδρα Στούρτζα, τη συμβολή του στην Ελβετία και τελικά την επιστροφή του για να αναλάβει τη διακυβέρνηση της Ελλάδας. Ο Γουντχάουζ αντιμετωπίζει τη ζωή του ως μια πορεία με τραγική κατάληξη, δημιουργώντας ένα πολιτικό και ανθρώπινο πορτρέτο που ξεπερνά κατά πολύ την απλή καταγραφή γεγονότων.

Δίπλα του, «Η σκιά του Κυβερνήτη» του Άρη Σφακιανάκη, από τις εκδόσεις Κέδρος, κάνει κάτι διαφορετικό.

Μεταφέρει την Ιστορία στη μυθοπλασία και μας οδηγεί στα τελευταία χρόνια του Καποδίστρια μέσα από την αφήγηση του σωματοφύλακά του.

Βρισκόμαστε στα τέλη του 1827 και ο Καποδίστριας καλείται να κυβερνήσει.

Η αρχική ελπίδα μετατρέπεται σταδιακά σε σύγκρουση με οπλαρχηγούς και πολιτικούς αντιπάλους, ώσπου η διαδρομή οδηγεί αναπόφευκτα στο πρωινό της 27ης Σεπτεμβρίου 1831.

Το ένα βιβλίο αναζητά τον Καποδίστρια μέσα στα αρχεία.

Το άλλο προσπαθεί να μας βάλει μέσα στην εποχή του.

Το ένα φωτίζει τον διπλωμάτη, τον πολιτικό και τον Κυβερνήτη μέσα από την ιστορική έρευνα, το άλλο πλησιάζει τον άνθρωπο μέσα από τη μυθοπλασία.

Κι εγώ σήμερα θέλω να τα τοποθετήσω δίπλα δίπλα, όχι για να επιστρέψω σε μια από τις πιο δραματικές περιόδους της νεότερης ελληνικής Ιστορίας και να κοιτάξω τον Καποδίστρια πέρα από τον μύθο, μέσα στις αντιφάσεις, στις συγκρούσεις και στο τεράστιο βάρος μιας χώρας που μόλις γεννιόταν. 11 Φεβρουαρίου 1776 – 27 Σεπτεμβρίου 1831 Δύο αιώνες σχεδόν μετά, το πρωινό εκείνο στο Ναύπλιο εξακολουθεί να μοιάζει με μία από εκείνες τις στιγμές όπου η Ιστορία δεν κλείνει απλώς μια σελίδα. Την αφήνει αιματοβαμμένη και μας αναγκάζει να επιστρέφουμε ξανά και ξανά για να τη διαβάσουμε.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους