Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Το «γιοτ της ερήμου»: Ένα υπερωκεάνιο για την έρημο Σαχάρα. Ένα πολυώροφο πλοίο πάνω σε τέσσερις γιγάντιους τροχούς, με εκατοντάδες επιβάτες, χώρους πολυτελείας και προμήθειες για μήνες.

Σκοπός του ήταν να διασχίζει τη Σαχάρα και την έρημο Γκόμπι σαν υπερωκεάνιο που πλέει σε μια θάλασσα από άμμο.

Αυτή ήταν η εξωπραγματική σύλληψη του Wüstenschiff, του «πλοίου της ερήμου», που αποδίδεται στον Γερμανό μηχανικό Bischoff από το Κίελο.

Το διαδίκτυο παρουσιάζει συχνά το Wüstenschiff ως «σχέδιο του 1932». Η πραγματική ιστορία αρχίζει νωρίτερα. Το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Αρχείο διαθέτει φωτογραφία του Bischoff με λειτουργικό μοντέλο του οχήματος, χρονολογημένη ήδη από τον Ιούνιο του 1927.

Η γνωστή φουτουριστική εικόνα του 1932 είναι μεταγενέστερη καλλιτεχνική απεικόνιση και όχι το αρχικό σχέδιο. Το Wüstenschiff προοριζόταν για τη μεταφορά επιβατών, εμπορευμάτων και ερευνητικών αποστολών μέσα από ερήμους και στέπες.

Θα κινούνταν με δύο κινητήρες ντίζελ και, σύμφωνα με τις περιγραφές της εποχής, θα πρόσφερε ανέσεις αντίστοιχες με εκείνες ενός πολυτελούς υπερωκεάνιου.

Η απεικόνιση του 1932 ανέφερε χωρητικότητα 300 επιβατών και δυνατότητα μεταφοράς νερού, τροφίμων και καυσίμων αρκετών για πολλούς μήνες.

Σε μεταγενέστερες ιστορικές περιγραφές εμφανίζεται ως ένα τετραώροφο όχημα μήκους περίπου 60 μέτρων και ύψους 18 μέτρων.

Οι τέσσερις μεταλλικοί τροχοί του υποτίθεται ότι θα είχαν διάμετρο 15 μέτρων και πλάτος 2,5 μέτρων.

Ωστόσο, οι συγκεκριμένες διαστάσεις δεν αναφέρονται στις λεζάντες του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Αρχείου.

Άλλες σύγχρονες αναρτήσεις δίνουν μήκος 40 μέτρων και τροχούς 12 μέτρων.

Επομένως, τα μεγέθη πρέπει να αντιμετωπίζονται ως εκτιμήσεις ή μεταγενέστερες αναπαραγωγές και όχι ως πλήρως επιβεβαιωμένες τεχνικές προδιαγραφές.

Η βασική μηχανική ιδέα είχε κάποια λογική.

Ένας τροχός μεγάλης διαμέτρου μπορεί να υπερβαίνει βαθύτερες ανωμαλίες, τάφρους και μικρούς αμμόλοφους ευκολότερα από έναν συμβατικό τροχό. Το Wüstenschiff, όμως, οδηγούσε αυτή την αρχή στα όριά της.

Η ικανότητα ενός οχήματος να μη βυθίζεται στην άμμο δεν εξαρτάται μόνο από το μέγεθος των τροχών, αλλά κυρίως από την πίεση που ασκεί στο έδαφος.

Ένα όχημα εκατοντάδων τόνων πάνω σε τέσσερις άκαμπτους μεταλλικούς τροχούς θα μπορούσε να βυθιστεί στην ψιλή άμμο, παρά την εντυπωσιακή διάμετρό τους.

Το μήκος του θα δημιουργούσε ακόμη σοβαρότερα προβλήματα.

Η έρημος δεν αποτελεί μια ομοιόμορφη επίπεδη επιφάνεια.

Περιλαμβάνει αμμόλοφους, χαράδρες, βραχώδη πεδία, ξερές κοίτες και σαθρά στρώματα άμμου.

Ένα άκαμπτο σκάφος δεκάδων μέτρων θα δεχόταν τεράστιες στρεπτικές και καμπτικές καταπονήσεις κάθε φορά που οι τροχοί βρίσκονταν σε διαφορετικά ύψη.

Η μετάδοση της κίνησης, η διεύθυνση, η πέδηση και η ανάρτηση ενός τόσο μεγάλου οχήματος θα απαιτούσαν μηχανισμούς πρωτοφανών διαστάσεων για την τεχνολογία της δεκαετίας του 1920.

Υπήρχε και το πρόβλημα της επιβίωσης.

Αν κάθε ένας από τους 300 επιβάτες κατανάλωνε μόλις τέσσερα λίτρα πόσιμου νερού ημερησίως, θα απαιτούνταν 1.200 λίτρα την ημέρα ή 36 τόνοι για έναν μόνο μήνα.

Σε αυτή την ποσότητα δεν περιλαμβάνονται το νερό για μαγείρεμα και υγιεινή, τα τρόφιμα, τα καύσιμα, τα ανταλλακτικά και τα υγρά ψύξης των κινητήρων.

Κάθε πρόσθετος τόνος φορτίου θα αύξανε ακόμη περισσότερο την πίεση πάνω στην άμμο και την απαιτούμενη ισχύ.

Εξαιρετικά δύσκολη θα ήταν και η διάσωση του οχήματος.

Ένα συνηθισμένο φορτηγό που ακινητοποιείται μπορεί να ρυμουλκηθεί.

Για ένα πολυώροφο «χερσαίο πλοίο» δεν θα υπήρχε μεγαλύτερο όχημα ικανό να το ανασύρει.

Μια βλάβη στη μετάδοση, ένας σπασμένος άξονας ή η βύθιση ενός τροχού θα μπορούσαν να μετατρέψουν το Wüstenschiff σε μόνιμο μεταλλικό μνημείο μέσα στην έρημο.

Το σχέδιο εμφανίστηκε επίσης σε μια εποχή έντονου ευρωπαϊκού αποικιακού ανταγωνισμού.

Δημοσίευμα του 1927 ισχυριζόταν ότι είχε ζητηθεί κατοχύρωση της εφεύρεσης σε κράτη με αποικιακές κτήσεις.

Επομένως, πίσω από τη ρομαντική εικόνα του ταξιδιού υπήρχε και η φιλοδοξία οικονομικής εκμετάλλευσης, μεταφοράς φορτίων και ελέγχου απομακρυσμένων περιοχών. Το Wüstenschiff δεν κατασκευάστηκε ποτέ σε πραγματικό μέγεθος.

Δεν διέσχισε τη Σαχάρα, δεν πραγματοποίησε δοκιμές και δεν βυθίστηκε σε κινούμενη άμμο, όπως υποστηρίζουν ορισμένες διαδικτυακές αφηγήσεις.

Τεκμηριώνονται μόνο το μοντέλο και οι σχεδιαστικές απεικονίσεις.

Σύγχρονη ακαδημαϊκή μελέτη το χαρακτηρίζει ρητά ανεκπλήρωτο σχέδιο των τελευταίων ετών της δεκαετίας του 1920 και των αρχών της δεκαετίας του 1930.

Παρά την τεχνική του υπερβολή, το «γιοτ της ερήμου» παραμένει ένα συναρπαστικό δείγμα ρετροφουτουρισμού.

Εκφράζει την αισιοδοξία μιας εποχής που πίστευε ότι οι πετρελαιοκινητήρες, ο χάλυβας και η γιγαντιαία κλίμακα μπορούσαν να υποτάξουν κάθε φυσικό εμπόδιο.

Τελικά, η έρημος δεν χρειαζόταν ένα υπερωκεάνιο πάνω σε τροχούς.

Χρειαζόταν ελαφρύτερα, ευέλικτα και επισκευάσιμα οχήματα. Το Wüstenschiff δεν κατέκτησε ποτέ τη Σαχάρα, κατέκτησε όμως μια θέση στην ιστορία των πιο τολμηρών μηχανικών οραμάτων. Πηγές Bundesarchiv (1927), «Wüstenschiff, Modell», Bild 102-12485, Ιούνιος 1927.

Bundesarchiv (1932), «Wüstenschiff, Zeichnung», Bild 102-13577.

Bibliothek der Unterhaltung und des Wissens (1927), «Das Wüstenschiff», τόμ. 7, σ. 135. Lichtenberger, A. (2016), «Sea without Water: Conceptualizing the Sahara and the Mediterranean», στο New Horizons: Mediterranean Research in the 21st Century, Ferdinand Schöningh.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους