Το Ρολόι της Αποκάλυψης - Doomsday Clock Έτσι όπως τραβάνε το σκοινί οι μεγάλες δυνάμεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή μπορεί να πέσει καμιά ατομική βόμβα, οπότε το “ποιος ευθύνεται” θα είναι το...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Αν το σκοινί σπάσει και γίνει χρήση πυρηνικών όπλων, η συζήτηση για το «ποιος φταίει» θα είναι εντελώς άχρηστη, καθώς οι συνέπειες θα είναι καθολικές και μη αναστρέψιμες για την ανθρωπότητα.

Δεν είναι μόνο δικός μου φόβος.

Η σκέψη έχει περάσει από το μυαλό πολλών. Το Bulletin of the Atomic Scientists είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που επικεντρώνεται σε θέματα παγκόσμιας ασφάλειας.

Ιδρύθηκε το 1945 από επιστήμονες του Σχεδίου Μανχάταν, όπως οι Άλμπερτ Αϊνστάιν και Τζ. Ρόμπερτ Οπενχάιμερ, αμέσως μετά τους βομβαρδισμούς της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι.

Ο οργανισμός είναι γνωστός για τη διαχείριση του Ρολογιού της Αποκάλυψης ενός συμβολικού δείκτη που δείχνει πόσο κοντά βρίσκεται η ανθρωπότητα σε μια παγκόσμια καταστροφή.

Στον οργανισμό συμμετέχουν ορισμένοι από τους πιο διακεκριμένους επιστήμονες, αναλυτές ασφαλείας και ακαδημαϊκούς απ’ όλο τον κόσμο.

Αυτοί λοιπόν έχουν θέσει το Ρολόι της Αποκάλυψης στα 90 δευτερόλεπτα πριν τα μεσάνυχτα.

Είναι το πιο κοντινό σημείο στην πυρηνική καταστροφή από ποτέ, ακόμη και σε σύγκριση με την Κρίση των Πυραύλων στην Κούβα το 1962.

Ο λόγος είναι το διαρκές “τράβηγμα του σκοινιού” στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή, και ταυτόχρονα, έχουμε την κατάρρευση των συνθηκών ελέγχου των εξοπλισμών.

Ζούμε σ’ ένα κόσμο που πολλαπλασιάζονται οι παλικαρισμοί μεταξύ των μεγάλων πυρηνικών δυνάμεων: η Ρωσία έχει αναθεωρήσει επίσημα το πυρηνικό της δόγμα, χαμηλώνοντας το όριο για τη χρήση τακτικών πυρηνικών όπλων. Η Γαλλία, και η Βρετανία αντιτάσσουν ότι και αυτές είναι “μεγάλες πυρηνικές δυνάμεις” ενώ η Γερμανία έχει εξαγγείλει ένα απίστευτα μεγάλο πρόγραμμα επαναεξοπλισμού ώστε να γίνει η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη της Ευρώπης.

Υπάρχουν φυσικά οι κυνικοί ως προς τους κινδύνους που όλα αυτά εγκυμωνούν.

Τι λένε; Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα! Όλα είναι απλά κοντραρίσματα , επιδείξεις ισχύος.

Κανένας δεν είναι τόσο παλαβός ώστε να διαβεί τον πυρηνικό Ρουβίκωνα.

Υπάρχει η θεωρία του Πυρηνικού Αποτρεπτικού Παράγοντα.

Στα αγγλικά ονομάζεται MAD (Mutually Assured Destruction), που σημαίνει “Αμοιβαία Εξασφαλισμένη Καταστροφή”, η λέξη mad περιγράφει τέλεια τη λογική της.

Η θεωρία είναι απλή: “Αν με χτυπήσεις με πυρηνικά, θα σε καταστρέψω.

Πριν πεθάνω, θα σε καταστρέψω και εγώ.

Οπότε, κανείς μας δεν ξεκινάει πόλεμο”. Βάση αυτής της θεωρίας, είναι η πίστη στην “ορθολογικότητα των ηγετών” των μεγάλων δυνάμεων. Το MAD προϋποθέτει ότι όλες οι πλευρές διοικούνται από ορθολογικούς ηγέτες και άρχουσες τάξεις που αγαπούν τη ζωή τους, και πάνω απ’ όλα, την εξουσία τους.

Βασίζεται στην παραδοχή ότι κανένας ηγέτης δεν είναι “καμικάζι” ή “θρησκευτικά φανατικός” ή τόσο “ιδεολόγος” που να επιθυμεί το τέλος του κόσμου.

Η αυτοσυντήρηση είναι ο εγγυητής της ειρήνης.

Ωστόσο, το δίποδο ζώον που ονομάζεται “άνθρωπος” δεν φημίζεται για την ορθολογικότητα του, ούτε σε ατομικό επίπεδο, ούτε σε συλλογικό, ούτε σε επίπεδο ηγετών.

Το αντίθετο . Το άθλιο δίποδο έχει ξεκινήσει εκατοντάδες παράλογους πολέμους στην ιστορία του.

Αν κοιτάξει κανείς την πρόσφατη, πυρηνική ιστορία, η θεωρία του MAD (Mutually Assured Destruction) δεν μας έσωσε επειδή οι άνθρωποι έγιναν… ορθολογικοί.

Μας έσωσε η καθαρή τύχη και, μερικές φορές, η απειθαρχία κάποιων ανθρώπων στον ορθολογισμό του συστήματος.

Ας αναφέρουμε μερικά ιστορικά παραδείγματα που αποδεικνύουν ότι το θεσμικό πλαίσιο απέχει πολύ από τον ορθολογισμό και το τυχαίο έπαιξε κρίσιμο ρόλο: Ι. Η Κρίση των Πυραύλων στην Κούβα (1962) -το τυχαίο Όχι Κατά τη διάρκεια της κρίσης, ένα σοβιετικό υποβρύχιο, το B-59, ήταν εγκλωβισμένο στα βάθη του ωκεανού από αμερικανικά αντιτορπιλικά που έριχναν βόμβες βυθού για να το αναγκάσουν να αναδυθεί. Οι Σοβιετικοί, αποκομμένοι από κάθε επικοινωνία με τη Μόσχα, πίστεψαν ότι ο Γ' Παγκόσμιος Πόλεμος είχε ήδη ξεκινήσει.

Ο κυβερνήτης και ο πολιτικός επίτροπος αποφάσισαν να εκτοξεύσουν μια πυρηνική τορπίλη κατά των αμερικανικών πλοίων.

Για να γίνει η εκτόξευση, χρειαζόταν η σύμφωνη γνώμη και των τριών ανώτατων αξιωματικών του σκάφους.

Ο τρίτος, ο Βασίλι Αρχίποφ, αρνήθηκε πεισματικά, τσακώθηκε μαζί τους και τους έπεισε να αναδυθούν.

Αν ο Αρχίποφ είχε πει “ναι”, ο κόσμος μας σήμερα, απλά, δεν θα υπήρχε. ΙΙ. Το περιστατικό του Στανισλάβ Πετρόφ (1983) -το λάθος του υπολογιστή Το 1983, τα σοβιετικά συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης έδειξαν ότι οι ΗΠΑ είχαν εκτοξεύσει πέντε διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους προς τη Μόσχα.

Το πρωτόκολλο ήταν σαφές: ο υπεύθυνος έπρεπε να αναφέρει αμέσως την επίθεση στην ηγεσία, ώστε να πατηθεί το κουμπί της καθολικής απάντησης πριν φτάσουν οι αμερικανικοί πύραυλοι.

Ο αξιωματικός υπηρεσίας, Στανισλάβ Πετρόφ, σκέφτηκε: “Αν οι Αμερικανοί ξεκινούσαν πυρηνικό πόλεμο, θα έριχναν εκατοντάδες πυραύλους, όχι μόνο πέντε”. Αποφάσισε να αγνοήσει τα ραντάρ και να αναφέρει “τεχνικό σφάλμα”. Αυτό αποδείχθηκε σωστό καθώς οι δορυφόροι είχαν μπερδέψει την αντανάκλαση του ήλιου στα σύννεφα με πυραύλους.

Είπαμε για τους Σοβιετικούς, ας πούμε για του Αμερικανούς. Ι. Το περιστατικό της NORAD (1979) – Το “πολεμικό παιχνίδι” που έγινε αληθινό Στις 9 Νοεμβρίου 1979, οι υπολογιστές στο αρχηγείο της NORAD έδειξαν μια εφιαλτική εικόνα: η Σοβιετική Ένωση είχε εξαπολύσει μια καθολική, μαζική πυρηνική επίθεση με εκατοντάδες πυραύλους εναντίον των ΗΠΑ.

Σήμανε αμέσως κόκκινος συναγερμός.

Τα αμερικανικά πυρηνικά βομβαρδιστικά άρχισαν να παίρνουν μπροστά, οι διηπειρωτικοί πύραυλοι ετοιμάστηκαν για εκτόξευση και το προεδρικό αεροπλάνο "Doomsday Plane" απογειώθηκε. Ο Αμερικανός Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι, ξύπνησε μέσα στη νύχτα και είχε κυριολεκτικά 3 λεπτά για να πάρει τηλέφωνο τον Πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ για να διατάξει τα αντίποινα.

Πριν προλάβει να πατήσει το κουμπί, οι αξιωματικοί έλεγξαν τα δορυφορικά δεδομένα και τα ραντάρ πρώτης γραμμής.

Έδειχναν... το απολύτως τίποτα.

Τι είχε συμβεί; Ένας τεχνικός είχε τοποθετήσει κατά λάθος στον κεντρικό υπολογιστή μια κασέτα προσομοίωσης, ένα πολεμικό παιχνίδι εκπαίδευσης, και το σύστημα το εξέλαβε ως πραγματική επίθεση. ΙΙ. Το βραχυκύκλωμα των 0.46 δολαρίων (1980) -Ένα τσιπ των 46 σεντς Τον Ιούνιο του 1980, οι οθόνες της αμερικανικής διοίκησης έδειξαν πάλι ότι σοβιετικοί πύραυλοι έρχονται προς τις ΗΠΑ.

Αυτή τη φορά, οι αριθμοί στις οθόνες άλλαζαν αλλοπρόσαλλα: τη μια στιγμή έδειχναν 2 πυραύλους, την άλλη 200, την άλλη μηδέν.

Παρά το παράλογο των αριθμών, το πρωτόκολλο τηρήθηκε.

Τα πληρώματα των αμερικανικών πυραύλων στις βάσεις πήραν τις θέσεις τους με τα κλειδιά στο χέρι, έτοιμα για εκτόξευση. Οι Αμερικανοί αξιωματικοί κατάλαβαν ότι η συμπεριφορά των οθονών έμοιαζε περισσότερο με ηλεκτρονικό σφάλμα παρά με στρατηγική επίθεση και αποφάσισαν να περιμένουν.

Μετά από έρευνα, ανακάλυψαν ότι όλος ο πλανήτης κινδύνευσε να καταστραφεί επειδή είχε καεί ένα μικροσκοπικό τσιπ υπολογιστή που κόστιζε μόλις 46 σεντς του δολαρίου. ΙΙΙ.

Το αεροπλάνο που έχασε τις βόμβες του στη Βόρεια Καρολίνα (1961) Αυτό ήταν καθαρή τύχη.

Ήμασταν ευρύπρωκτοι . Το 1961, ένα αμερικανικό βομβαρδιστικό B-52 έπαθε βλάβη στον αέρα και διαλύθηκε πάνω από τη Βόρεια Καρολίνα.

Το αεροπλάνο μετέφερε δύο ενεργές βόμβες υδρογόνου που ήταν 250 φορές πιο ισχυρές από τη Χιροσίμα.

Οι βόμβες έπεσαν στο έδαφος.

Στη μία από αυτές, ενεργοποιήθηκαν οι μηχανισμοί πυροδότησης κατά την πτώση, άνοιξε το αλεξίπτωτο και οπλίστηκε η μπαταρία.

Όταν οι επιστήμονες βρήκαν τη βόμβα χωμένη στο χώμα, ανακάλυψαν ότι από τους τέσσερις μηχανισμούς ασφαλείας που εμπόδιζαν την έκρηξη, οι τρεις είχαν αποτύχει.

Η βόμβα δεν εξερράγη επειδή ένας απλός, χαμηλής τάσης διακόπτης (ένας διακόπτης on/off) έμεινε στη θέση off.

Αν είχε εκραγεί, ένα τεράστιο μέρος των ανατολικών ΗΠΑ θα είχε εξαφανιστεί και οι Αμερικανοί θα πίστευαν ότι δέχθηκαν επίθεση από την ΕΣΣΔ, ξεκινώντας τον πόλεμο.

Θα μου πείτε: Στα ιστορικά παραδείγματα που αναφέρω , υπήρξαν άνθρωποι που πήραν τελικά ορθολογικές αποφάσεις παρά και ενάντια στο “σύστημα” και τους κανόνες του και με αυτό τον τρόπο βρισκόμαστε στο facebook εσείς και εγώ σήμερα. Το MAD λειτουργεί επί 81 χρόνια, σημαίνει ότι το σύστημα, παρά τα προβλήματά του είναι αποτελεσματικό. Σωστά! Αλλά, με τέσσερις επιφυλάξεις: Α) Τις ορθολογικές αποφάσεις δεν τις πήρε το “σύστημα” αλλά μεμονωμένοι άνθρωποι, δηλαδή τυχαία, μπορούσαν και να μην υπήρχαν αυτοί οι μεμονωμένοι άνθρωποι.

Έτυχε να υπάρχουν.

Επίσης το επεισόδιο στη Βόρεια Καρολίνα μας υπενθυμίζει ότι το καθαρά τυχαίο μπορεί να παίξει καταστροφικό ρόλο. Β) Η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα πυρηνικά και στρατιωτικά συστήματα δεν έλυσε τα προβλήματα του παρελθόντος, απλά πολλαπλασίασε τους κινδύνους, προσθέτοντας νέα, επίπεδα αστάθειας.

Σήμερα, με τους υπερηχητικούς πυραύλους και τα σμήνη από αυτόνομα drones, ο χρόνος ορθολογικής αντίδρασης έχει μειωθεί σε δευτερόλεπτα.

Επιπλέον, τα ΑΙ είναι διαβόητα για τα συνεχή και επαναλαμβανόμενα λάθη που κάνουν. Γ) Η ιδέα ότι το MAD θα λειτουργεί για πάντα, προϋποθέτει ότι δεν θα βρεθεί ποτέ ούτε ένα πολιτικό σύστημα, ούτε ένας ηγέτης σε ένα πολλαπλασιαζόμενο αριθμό χωρών (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Βόρεια Κορέα, Ισραήλ, Πακιστάν, και έπεται συνέχεια...) που, νιώθοντας στριμωγμένος ή έχοντας κάποια ψυχική διαταραχή, θα προτιμήσει να συμπαρασύρει όλο τον κόσμο μαζί του στο τέλος.

Υπερβολική αισιοδοξία.

Γνώμη μου. Δ) Το κερασάκι στον πυρηνικό τρόμο: η πυρηνική καταστροφή, όποτε, και αν γίνει, δε θα είναι το αποτέλεσμα μη ορθολογικών αποφάσεων.

Το αντίθετο.

Ένα κράτος με πυρηνικά θα αποφασίσει εντελώς ορθολογικά ότι κινδυνεύει η ίδια του η “εθνική υπόσταση”. Αυτό δεν είναι υποθετικό σενάριο. Συμβαίνει ΤΩΡΑ! Ο Πούτιν το έχει υπονοήσει, μέλη της κυβέρνησής του και υπεύθυνοι ασφάλειας το δήλωσαν ανοικτά, ότι η χρίση πυρηνικών υπάρχει στο τραπέζι της Ρωσίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο Τραμπ έχει ανοικτά απειλήσει το Ιράν με αφανισμό σε μια και μόνο μέρα, πράγμα που μπορεί να γίνει μόνο με πυρηνικά όπλα.

Άλλωστε ο Τραμπ έχει δηλώσει πολλές φορές στο παρελθόν ότι οι ΗΠΑ, εάν χρειαστεί, θα χρησιμοποιήσουν πυρηνικά όπλα εναντίον οποιασδήποτε χώρας όχι μόνο μεγάλης δύναμης.

Μάλιστα έχει δηλώσει ότι η μη χρίση τους σε όλες τις περιπτώσεις “είναι παράλογη” μιας και με αυτόν τον τρόπο θα ακυρωνόταν η ίδια η ύπαρξη πυρηνικών όπλων.

Ο κίνδυνος σήμερα δεν είναι ένας ηγέτης που θα πατήσει το κουμπί από καθαρή τρέλα.

Ο κίνδυνος είναι οι μεγάλες δυνάμεις, να εγκλωβιστούν σε μια κλιμακούμενη σύγκρουση , όπου κάθε επόμενο βήμα κλιμάκωσης θα μοιάζει λογικό, ορθολογικό και αναγκαίο για την επιβίωσή του “έθνους”. Να αισθανθούν υπαρξιακό, συστημικό κίνδυνο.

Η κλιμάκωση μπορεί κάλλιστα να φτάσει, εντελώς ορθολογικά, στο σημείο χωρίς επιστροφή. Λίγο θλιβερό κλείσιμο, αλλά πολλές φορές η πραγματικότητα είναι θλιβερή.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους