💠Τ' αδέρφια μου οι άνθρωποι του Γιάννη Μαγκλή. ✍Σακελλάρης Καμπούρης Μετά τη δεύτερη ανάγνωση του μυθιστορήματος του Γιάννη Μαγκλή "Τ’ αδέρφια μου οι άνθρωποι", αισθάνομαι την ανάγκη να καταθέσω τις...

Πλήρες Κείμενο:

💠Τ' αδέρφια μου οι άνθρωποι του Γιάννη Μαγκλή. ✍Σακελλάρης Καμπούρης Μετά τη δεύτερη ανάγνωση του μυθιστορήματος του Γιάννη Μαγκλή "Τ’ αδέρφια μου οι άνθρωποι", αισθάνομαι την ανάγκη να καταθέσω τις σκέψεις που ακολουθούν εν συντομία και προτρέπω όλους, Καλύμνιους και μη, να αναζητήσουν και να διαβάσουν αυτό το σπουδαίο έργο.

Απευθύνομαι, για ακόμη μία φορά, στον Δήμο Καλυμνίων.

Είναι καιρός να αναλάβει μια ουσιαστική πρωτοβουλία για να τιμήσει όπως του αξίζει τον Γιάννη Μαγκλή, έναν από τους σημαντικότερους λογοτέχνες που ανέδειξε ο τόπος μας.

Στο μυθιστόρημα "Τ’ αδέρφια μου οι άνθρωποι", ο Γιάννης Μαγκλής παρακολουθεί τη ζωή του Δημήτρη από τα παιδικά του χρόνια ως τη στιγμή που, ώριμος πια, αποφασίζει να την καταγράψει.

Η διαδρομή του περνά από την Κάλυμνο, την Αθήνα και την Αίγινα, από τη χειρωνακτική εργασία και την αγωνία για το μεροκάματο ως την πείνα της Κατοχής και την Αντίσταση.

Μέσα από την προσωπική του ιστορία αναδύεται η ζωή πολλών ανθρώπων που μεγάλωσαν με λίγες δυνατότητες, εργάστηκαν σκληρά και βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη βία της εποχής τους.

Η πρώτη μεγάλη τομή στη ζωή του Δημήτρη είναι ο θάνατος του πατέρα του.

Στην αρχή της αφήγησης, η ανάμνηση αυτής της απώλειας συνυπάρχει με την εικόνα μιας σχολικής ώρας γαλλικών και με τον ανοιξιάτικο αέρα που έρχεται από τη θάλασσα.

Η παιδική καθημερινότητα συνεχίζεται γύρω του, ενώ η δική του ζωή αλλάζει οριστικά.

Η μητέρα του αγωνίζεται να κρατήσει την οικογένεια όρθια, έχοντας να φροντίσει και την κόρη της, που ζει με αναπηρία. Ο Δημήτρης θέλει να σπουδάσει, όμως οι ανάγκες του σπιτιού απαιτούν να αρχίσει να εργάζεται.

Η επιθυμία για μόρφωση μένει έτσι δεμένη με μια διαρκή προσπάθεια επιβίωσης. Στην Κάλυμνο ο ήρωας περνά από το καμίνι και τα χωράφια στο σφουγγάρι και στη θάλασσα.

Φτάνει μάλιστα να δουλέψει ως ναύτης σε πλοίο λαθρεμπορίου.

Οι διαφορετικές αυτές εργασίες δίνουν στο μυθιστόρημα την υλική πραγματικότητα της ζωής των φτωχών: τη σωματική κούραση, την αβεβαιότητα της δουλειάς και την ανάγκη να δεχτεί κανείς όποια ευκαιρία παρουσιαστεί. Ο Μαγκλής βλέπει τον κόσμο του σφουγγαριού μέσα από τους ανθρώπους που ζουν από αυτό.

Η θάλασσα συνδέεται με τον μόχθο τους, με τις οικογένειες που περιμένουν να συντηρηθούν και με μια ολόκληρη κοινωνία που εξαρτάται από την εργασία τους.

Όταν η Κάλυμνος δεν μπορεί πια να του προσφέρει προοπτική, ο Δημήτρης φεύγει για την Αθήνα.

Αργότερα εργάζεται σε σπογγαποθήκη στην Αίγινα.

Κάθε μετακίνηση τον φέρνει σε νέο τόπο, αλλά δεν λύνει αυτομάτως το πρόβλημα που τον ακολουθεί: πώς θα εξασφαλίσει μια ζωή με αξιοπρέπεια.

Η πορεία του δείχνει πόσο στενά συνδέονται οι προσωπικές επιλογές με τις κοινωνικές συνθήκες.

Το όνειρο των σπουδών, η ανάγκη για εργασία και η ευθύνη απέναντι στην οικογένεια διεκδικούν όλα χώρο στην ίδια ζωή. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και η Κατοχή αλλάζουν το μέγεθος των δοκιμασιών.

Η πείνα γίνεται καθημερινή εμπειρία και επηρεάζει τη συμπεριφορά, τις σχέσεις και τις αντοχές των ανθρώπων.

Σε ένα από τα περιστατικά που αφηγείται το έργο, ένας Γερμανός στρατιώτης δείχνει ψωμί σε ένα πεινασμένο παιδί και το χτυπά στα δάχτυλα όταν εκείνο απλώνει το χέρι του.

Η σκηνή φανερώνει τη σκληρότητα της Κατοχής μέσα από μια πράξη που στρέφεται εναντίον του πιο αδύναμου. Στην Αίγινα ο Δημήτρης βλέπει την πείνα να πλήττει τους ανθρώπους που είχε γνωρίσει στην καθημερινή τους ζωή.

Γνωρίζει επίσης τον φόβο και την αντίσταση στον κατακτητή. Ο Δημήτρης αφηγείται όσα έζησε ως άνθρωπος που θυμάται πρόσωπα και σχέσεις.

Αυτή η επιλογή δίνει ιδιαίτερη δύναμη στο μυθιστόρημα. Η Ιστορία εμφανίζεται στο τραπέζι όπου λείπει το φαγητό, στο παιδί που απλώνει το χέρι για λίγο ψωμί, στους ανθρώπους που προσπαθούν να προστατεύσουν ο ένας τον άλλον. Ο Μαγκλής παρακολουθεί τις αδυναμίες και τις αντιφάσεις τους μαζί με την αντοχή τους.

Η πίστη του στον άνθρωπο αποκτά βάρος επειδή αναμετριέται με όσα μπορεί να κάνει η φτώχεια, ο φόβος και η εξουσία.

Εδώ βρίσκεται και το νόημα του τίτλου.

Τα "αδέρφια" του Δημήτρη ξεπερνούν τον κύκλο της οικογένειάς του.

Είναι οι εργάτες, οι πεινασμένοι, οι άνθρωποι που συναντά στους τόπους της δουλειάς και του πολέμου.

Η μητέρα του, με τον επίμονο αγώνα της για τα παιδιά της, αποτελεί την πρώτη μορφή φροντίδας που γνωρίζει.

Καθώς μεγαλώνει, η εμπειρία του διευρύνει αυτή την αίσθηση συγγένειας.

Η αναγνώριση του άλλου ως «αδερφού» σημαίνει να βλέπει την ανάγκη και τον πόνο του ως κάτι που τον αφορά.

Μετά την Απελευθέρωση, ο Δημήτρης είναι νέος πατέρας και ειρηνοδίκης.

Από αυτή τη θέση κοιτάζει πίσω και γράφει τη ζωή του.

Το τέλος της διαδρομής του δίνει μια νέα διάσταση σε όσα προηγήθηκαν.

Ένας άνθρωπος που έζησε τη φτώχεια και είδε πόσο μπορεί η πείνα να δοκιμάσει την ανθρώπινη συμπεριφορά αναλαμβάνει τώρα έναν ρόλο συνδεδεμένο με την κρίση και τη δικαιοσύνη.

Το μυθιστόρημα αφήνει τον αναγνώστη να σκεφτεί πόσο βαθιά μπορεί να επηρεάσει μια τέτοια εμπειρία τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και κρίνουμε τους άλλους.

Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση, ο τόνος του προφορικού λόγου και οι ιδιωματισμοί φέρνουν κοντά τη φωνή του Δημήτρη και τον κόσμο από τον οποίο προέρχεται.

Στην ιστορία του υπάρχουν και εμπειρίες που θυμίζουν τη ζωή του ίδιου του Μαγκλή: η Κάλυμνος, το σφουγγάρι, η Αίγινα και τα χρόνια της Κατοχής.

Ο ήρωας, ωστόσο, αποκτά τη δική του μυθιστορηματική πορεία και γίνεται φορέας μιας ευρύτερης μνήμης.

Το βιβλίο πρωτοεκδόθηκε το 1957 και τιμήθηκε το 1959 με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος.

Η νεότερη έκδοσή του δίνει την ευκαιρία να ξαναδιαβαστεί ένα έργο που συνδέει την ιστορία ενός Καλύμνιου με την ιστορία των ανθρώπων του μόχθου.

Στο τέλος μένει η στάση που ο Δημήτρης διαμορφώνει μέσα από όσα έζησε: να αναγνωρίζει στους άλλους μια ζωή εξίσου εύθραυστη και πολύτιμη με τη δική του.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους