Original Post

Πλήρες Κείμενο:

BEHIND THE HEADLINES: Γιατί το Fauda κατέκτησε τους τηλεθεατές – Η αλήθεια που έδειξε μέσα από την οθόνη Υπάρχει ένα παράδοξο στην επιτυχία της πέμπτης σεζόν της τηλεοπτικής σειράς Fauda.

Μια ισραηλινή σειρά, σε μια από τις δυσκολότερες περιόδους για τη διεθνή εικόνα του Ισραήλ- όλοι είδαμε το διπλωματικό δρώμενο της αποχώρησης κατά την ομιλία του Νετανιάχου στα Ηνωμένα Έθνη- έγινε η δημοφιλέστερη σειρά του Netflix στον Λίβανο και μπήκε στο Top 10 στο Μπαχρέιν, στην Ιορδανία, στο Κουβέιτ, στο Ομάν, στο Κατάρ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Στον Λίβανο, μια χώρα που δεν έχει διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, η τηλεοπτική σειρά Fauda βρέθηκε στην πρώτη θέση.

Αυτό ίσως αποτελεί το πρώτο μεγάλο μήνυμα της επιτυχίας του.

Μιας επιτυχίας που έρχεται να βασιστεί στο εξής απλό: Το Fauda δεν ζητά από τον θεατή να συμφωνήσει με το Ισραήλ.

Του ζητά να κοιτάξει και να δει την ζωή των πολιτών στο Ισραήλ μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς.

Και αυτό είναι πολύ διαφορετικό και ιδιαίτερα σημαντικό.

Δεν σου λέει συμφώνησε, σου ζητά να δεις με τα μάτια σου ποια είναι η καθημερινότητα.

Οι δημιουργοί του, Lior Raz και Avi Issacharoff, είχαν ήδη αρχίσει να γράφουν την πέμπτη σεζόν όταν συνέβη η τρομοκρατική επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023.

Όπως εξήγησε ο Issacharoff, μια σειρά που πραγματεύεται την πραγματικότητα της Μέσης Ανατολής δεν μπορούσε πλέον να αγνοήσει το γεγονός που άλλαξε το Ισραήλ.

Όπως ήταν λογικό, η πέμπτη σεζόν έγινε κάτι περισσότερο από συνέχεια μιας επιτυχημένης τηλεοπτικής ιστορίας.

Έγινε η προσπάθεια αφήγησης ενός συλλογικού τραύματος.

Ειδικά στα επεισόδια 7 και 8 η μυθοπλασία σχεδόν παραμερίζεται και στην οθόνη εισβάλλει η τραγικότητα των στιγμών εκείνης της ημέρας.

Ο θεατής μεταφέρεται στο πρωινό της 7ης Οκτωβρίου.

Σε σπίτια, σε οικογένειες, σε ανθρώπους που κρύβονται προσπαθώντας να σωθούν από την σφαγή και σε ενόπλους της Χαμάς που κινούνται έξω από τις πόρτες τους.

Οι δημιουργοί μάλιστα προειδοποίησαν τους θεατές ότι τα συγκεκριμένα επεισόδια ήταν τόσο δύσκολα ώστε μπορούσαν να τα παραλείψουν, χωρίς να χάσουν την εξέλιξη της βασικής πλοκής.

Στο σημείο αυτό βρίσκεται ίσως το πρώτο μυστικό της επιτυχίας του Fauda.

Όταν η πραγματικότητα χρειάστηκε τη μυθοπλασία Επί τρία χρόνια υπήρχαν πραγματικές εικόνες από την 7η Οκτωβρίου.

Βίντεο από κάμερες ασφαλείας, κινητά τηλέφωνα, κάμερες των ίδιων των τρομοκρατών, μαρτυρίες επιζώντων και ομήρων.

Υπήρχε επίσης το περιβόητο 47λεπτο υλικό που συνέλεξε ο ισραηλινός στρατός, μεγάλο μέρος του οποίου προέρχεται από κάμερες που έφεραν οι ίδιοι οι επιτιθέμενοι. Το Ισραήλ επέλεξε αρχικά να μην το δημοσιοποιήσει ανεξέλεγκτα.

Το υλικό προβλήθηκε σε δημοσιογράφους, διπλωμάτες και αξιωματούχους υπό αυστηρούς όρους.

Ένας από τους λόγους ήταν βαθιά ανθρώπινος: ο σεβασμός προς τα θύματα και τις οικογένειές τους.

Ορισμένες οικογένειες είχαν αντιταχθεί δημόσια στην ανεξέλεγκτη δημοσίευση των τελευταίων στιγμών των ανθρώπων τους.

Άλλες θεωρούσαν ότι οι εικόνες έπρεπε να χρησιμοποιηθούν ώστε να γίνει γνωστό τι πραγματικά συνέβη. Τον Σεπτέμβριο του 2026, το Ισραήλ άρχισε να εξετάζει ξανά τη δημόσια διάθεση του 47λεπτου υλικού, αυτή τη φορά στο πλαίσιο της διεθνούς επικοινωνιακής μάχης που είχε προκαλέσει και το ντοκιμαντέρ NAZA.

Η χρονική σύμπτωση με τη διεθνή κυκλοφορία του Fauda είναι εντυπωσιακή, αλλά δεν πρέπει να συγχέεται με αιτιώδη σχέση.

Το παράδοξο όμως παραμένει.

Επί χρόνια υπήρχαν πραγματικές εικόνες.

Και όμως χρειάστηκε μια τηλεοπτική σειρά για να οδηγήσει εκατομμύρια ανθρώπους να σταθούν για περίπου μία ώρα απέναντι στην τρομοκρατική εμπειρία εκείνου του πρωινού.

Στο πώς είναι να εισβάλλουν ομάδες τρομοκρατών και να σκοτώνουν χωρίς διάκριση.

Μερικές φορές η μυθοπλασία μπορεί να κάνει τον θεατή να κοιτάξει εκεί όπου η πραγματικότητα τον έκανε να στρέψει το βλέμμα αλλού.

Το πραγματικό μήνυμα της πέμπτης σεζόν απευθύνεται στην Ευρώπη Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο επίπεδο.

Η πέμπτη σεζόν δεν κοιτάζει προς τη Μέση Ανατολή.

Κοιτάζει επίμονα προς την Ευρώπη.

Δεν είναι τυχαίο ότι ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας μεταφέρεται στη Μασσαλία.

Ένα μέλος της Nukhba βρίσκεται στη Γαλλία και η πλοκή εξελίσσεται γύρω από ένα δίκτυο που προετοιμάζει νέα τρομοκρατική επίθεση, με Ευρωπαίους να εμφανίζονται ως στρατολογημένοι συνεργοί.

Η σειρά συνδέει ρητά αυτή την επιλογή ορισμένων Ευρωπαίων με τις μετα-αποικιακές ενοχές και με μια εξιδανικευμένη πρόσληψη της παλαιστινιακής υπόθεσης στην οποία μεγάλο ρόλο έχει παίξει η Αριστερά όπως έχουμε εξηγήσει σε έτερο άρθρο μας.

Στο σημείο αυτό το Fauda παύει να καταγράφει απλώς την πραγματικότητα και κάνει μια σαφή πολιτική και πολιτισμική τοποθέτηση. Η Anne, η Γαλλίδα πρωταγωνίστρια που ενσαρκώνει αυτή την αντίφαση, γίνεται ένα από τα πιο συμβολικά πρόσωπα της σεζόν. Η Anne δεν παρουσιάζεται ως γεννημένη φανατική.

Παρουσιάζεται ως μια προστατευμένη Ευρωπαία που πιστεύει ότι βρίσκεται στη σωστή πλευρά της Ιστορίας στηρίζοντας το παλαιστινιακό ζήτημα αφού ο άνδρας που έχει παντρευτεί κατάγεται από τη Γάζα. Η Αnne αγνοεί τον πραγματικό του ρόλο κατά την τρομοκρατική επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου.

Η σχέση της με τον άντρα της, η επαφή με τα μέλη της Χαμάς που έχουν καταφύγει στη Γαλλία την οδηγεί σταδιακά σε έναν κόσμο του οποίου τους πραγματικούς κανόνες αγνοεί.

Κάπου εκεί βρίσκεται και μία από τις πιο αποκαλυπτικές στιγμές της σεζόν. Ο Gabi, ένας άνθρωπος που έχει περάσει δεκαετίες απέναντι σε εξτρεμιστές, παραδέχεται ουσιαστικά ότι δεν ξέρει πώς να επικοινωνήσει μαζί της. «Δεν ξέρω πώς να της μιλήσω.

Δεν καταλαβαίνω αυτούς τους ανθρώπους», αναφέρει στο τελευταίο επεισόδιο μιλώντας για τους Ευρωπαίους που έχουν κάνει δικό τους το παλαιστινιακό με τέτοια ορμή ώστε δεν διστάζουν να πάνε στο Ισραήλ με στόχο να πραγματοποιήσουν τρομοκρατικό χτύπημα.

Αυτό το σημείο είναι μια συγκλονιστική ανατροπή στην εξέλιξη της ιστορίας.

Ο βετεράνος των μυστικών υπηρεσιών μπορεί να αποκωδικοποιήσει τον θρησκευτικό φανατικό.

Μπορεί να διαφωνεί μαζί του, να τον φοβάται, να τον πολεμά αλλά καταλαβαίνει τη λογική του.

Τα κίνητρά του είναι ακραία, αλλά έχουν εσωτερική συνοχή.

Αυτό που δυσκολεύεται να κατανοήσει είναι τον Ευρωπαίο που, μέσα από έναν συνδυασμό ιδεολογίας, ενοχής και επαναστατικού ρομαντισμού, πιστεύει ότι μπορεί να εισέλθει σε αυτόν τον κόσμο χωρίς να γίνει εργαλείο του.

Αυτή είναι η θέση που προβάλλει το Fauda.

Και ακριβώς επειδή είναι θέση και όχι ουδέτερη κοινωνιολογική διαπίστωση, αξίζει να συζητηθεί.

Γιατί το ερώτημα που θέτει είναι δυσάρεστο: Τι συμβαίνει όταν κάποιος πιστεύει τόσο πολύ στον ρόλο του «καλού», ώστε παύει να εξετάζει ποιος τον χρησιμοποιεί και για ποιον σκοπό; Έναν εχθρό που θέλει να σε σκοτώσει μπορείς να τον πολεμήσεις.

Πώς αντιμετωπίζεις όμως τον δυτικό που γίνεται φανατικός χωρίς να αντιλαμβάνεται την ιστορία της Μέσης Ανατολής και την σύγκρουση γύρω από το παλαιστινιακό ζήτημα; Το κυριότερο πώς μπορείς να τον προστατέψεις μέσα σ΄αυτή τη μάχη; Η αλήθεια, όπως αυτή παρουσιάζεται στη σειρά, είναι πως πολύ δύσκολα μπορείς να προστατεύσεις κάποιον που δεν αντιλαμβάνεται ότι για εκείνους που υποστηρίζει μπορεί να είναι απλώς ένα χρήσιμο και αναλώσιμο πιόνι.

Eli και Salem: η εικόνα που ανατρέπει την απλοποίηση Και όμως το Fauda δεν παρουσιάζει ολόκληρη τη σύγκρουση ως πόλεμο Εβραίων εναντίον Μουσουλμάνων.

Μία από τις ωραιότερες και πιο σημειολογικές σκηνές της τηλεοπτικής σειράς λαμβάνει χώρα στο πρώτο επεισόδιο και διαρκεί ελάχιστα. Ο Eli και ο Salem προσεύχονται μαζί Ο ένας Εβραίος, ο άλλος Μουσουλμάνος. Δύο Ισραηλινοί πολίτες, ο καθένας στραμμένος προς τη δική του πίστη.

Η ισραηλινή Ynet χαρακτήρισε τη σκηνή μια μικρή στιγμή «λογικής και ελπίδας» μέσα στη βία που ακολουθεί.

Ίσως όμως είναι κάτι περισσότερο.

Γιατί σε μια σεζόν που μιλά τόσο έντονα για τον θρησκευτικό φανατισμό, οι δημιουργοί επιλέγουν να μας δείξουν ότι το πρόβλημα δεν είναι η ίδια η πίστη. Ένας Εβραίος και ένας Μουσουλμάνος μπορούν να προσεύχονται στον ίδιο χώρο και να ζουν μέσα στο ίδιο κράτος.

Η γραμμή που χαράσσει το Fauda δεν περνά αναγκαστικά ανάμεσα στις θρησκείες, περνά ανάμεσα στη συνύπαρξη και τον εξτρεμισμό.

Όταν η πραγματική ζωή εισβάλλει στο Fauda Στο τελευταίο επεισόδιο της σειράς έρχεται ο Sagi.

Πρόκειται για μια εμφάνιση ενός παλιότερου πρωταγωνιστή για λίγες μόνο στιγμές. Ο Idan Amedi, ο ηθοποιός που τον υποδύεται, απουσιάζει από την πέμπτη σεζόν.

Ο λόγος δεν είναι σεναριακός, αλλά πραγματικός. Ο Amedi υπηρετούσε ως έφεδρος στον ισραηλινό στρατό και τραυματίστηκε σοβαρά στη Γάζα τον Ιανουάριο του 2024.

Στο τελευταίο επεισόδιο εμφανίζεται ξανά ως Sagi στην κηδεία του Eli.

Δεν πρόκειται για πραγματική επιστροφή του χαρακτήρα στην ιστορία.

Είναι περισσότερο μια στιγμή στην οποία η γραμμή ανάμεσα στη σειρά και την πραγματικότητα σχεδόν εξαφανίζεται.

Ο ηθοποιός που υποδύεται τον στρατιώτη είναι ταυτόχρονα ένας άνθρωπος που λίγο έλειψε να χάσει τη ζωή του ως πραγματικός στρατιώτης.

Η παρουσία του λειτουργεί ως φόρος τιμής όχι μόνο στον χαρακτήρα, αλλά στον ίδιο τον Amedi και στην πραγματική διαδρομή της ανάρρωσής του.

Αυτή η στιγμή δεν χρειάζεται διάλογο,διότι η πραγματικότητα έχει ήδη γράψει τον δικό της.

Στο τέλος μένει ο Doron Μετά την είσοδο του Sagi έρχονται τα τελευταία λεπτά της σειράς και μαζί τους και η τελευταία εικόνα: Ο Doron μένει μόνος.

Ο άνθρωπος που εδώ και πέντε σεζόν τρέχει, κυνηγά, σκοτώνει, χάνει ανθρώπους, επιστρέφει στην ενεργό δράση ξανά και ξανά αλλά στο τέλος μένει ουσιαστικά μόνος.

Θα ήταν εύκολο τη συγκεκριμένη σκηνή να τη διαβάσουμε απλώς ως την προσωπική τραγωδία ενός χαρακτήρα που έχει καταστραφεί από έναν ατελείωτο πόλεμο.

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη ανάγνωση: Ο Doron μπορεί να ιδωθεί ως μεταφορά του ίδιου του Ισραήλ.

Ένα κράτος που, στη συνείδηση που κατασκευάζει αυτή η σεζόν, αισθάνεται ότι μάχεται μόνο του απέναντι στην τρομοκρατία, ενώ ένα μέρος της Ευρώπης είτε απουσιάζει είτε δεν αντιλαμβάνεται τη φύση της απειλής με τον ίδιο τρόπο.

Αυτό δεν αποτελεί αντικειμενική περιγραφή της ευρωπαϊκής πολιτικής· η Ευρώπη συνεργάζεται με το Ισραήλ σε ζητήματα αντιτρομοκρατίας και πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καταδίκασαν απερίφραστα την τρομοκρατική επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.

Είναι όμως η ψυχολογική πραγματικότητα που επιλέγει να αφηγηθεί το Fauda.

Σ΄αυτή την αφήγηση βρίσκεται τελικά η πραγματική δύναμη της πέμπτης σεζόν.

Δεν προσπαθεί να γράψει μια πραγματεία για τη Μέση Ανατολή.

Δεν ζητά από τον Λιβανέζο θεατή να γίνει φιλοϊσραηλινός.

Δεν ζητά από τον Ευρωπαίο να συμφωνήσει με την κυβέρνηση Νετανιάχου.

Ο ίδιος ο Lior Raz (Doron) το έχει περιγράψει πολύ απλούστερα: ήθελε ο θεατής να κοιτάξει τον χαρακτήρα του στα μάτια και να καταλάβει τι ένιωσαν εκείνες τις ημέρες.

Η ρήση του αυτή εξηγεί γιατί το Fauda κατάφερε κάτι που χρόνια επίσημης επικοινωνίας δεν μπόρεσαν να επιτύχουν.

Μετέτρεψε το Ισραήλ από γεωπολιτική έννοια σε ανθρώπινη εμπειρία.

Δεν παρουσίασε την 7η Οκτωβρίου μέσα από έναν χάρτη με δεδομένα.

Έβαλε τον θεατή μέσα στο σπίτι.

Δεν του έδειξε αριθμούς.

Του έδειξε ανθρώπους.

Δεν του είπε τι πρέπει να πιστέψει.

Τον ανάγκασε να κοιτάξει.

Γι' αυτό ίσως η πιο ισχυρή αλήθεια της πέμπτης σεζόν δεν βρίσκεται στις επιχειρήσεις, στα όπλα ή στους πράκτορες.

Βρίσκεται σε κάτι απλούστερο.

Μερικές φορές, για να δούμε την πραγματικότητα που βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας, πρέπει πρώτα κάποιος να μας τη δείξει μέσα από μια τηλεοπτική σειρά όπου θα νιώσουμε το συναίσθημα των πρωταγωνιστών.

Για να πιστέψουν τελικά οι άνθρωποι την αλήθεια, χρειάστηκε κάποιος να τη σκηνοθετήσει. Γιώτα Χουλιάρα Geopolitics & Daily News (Το άρθρο μπορείτε να το βρείτε και στο site του Geopolitics. O σύνδεσμος στο πρ'ωτο σχόλιο)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους