Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο Πόντιος πρωτομάστορας και η σκληρή επιλογή Στο «Γεφύρι της Άρτας» η υπερφυσική δύναμη ορίζει από την αρχή το θύμα: «Α δε στοιχειώσετε άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει… παρά του πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα…» Στην ποντιακή παραλλαγή όμως συμβαίνει κάτι διαφορετικό.

Το στοιχειό ρωτά τον πρωτομάστορα τι είναι διατεθειμένος να δώσει για να στεριώσει το γεφύρι.

Τον πατέρα του; Δεν έχει άλλον.

Τη μητέρα του; Δεν έχει άλλη.

Τ’ αδέλφια του; Δεν έχει άλλα.

Τα παιδιά του; Δεν έχει άλλα.

Και όταν φτάνει στη γυναίκα, απαντά: «Αν δίγω σε την καλή μου, καλύτερον ευρήκω!» Σκληρός στίχος.

Σχεδόν ωμός.

Εδώ όμως υπάρχει και μια γλωσσική λεπτομέρεια εξαιρετικού ενδιαφέροντος.

Ο τύπος «καλύτερον» δεν είναι τυχαίος.

Στην ποντιακή απαντά ο αρχαιότροπος σχηματισμός ο καλύτερος, η καλύτερος, ο άχαρος, η άχαρος με κοινό τύπο για αρσενικό και θηλυκό, όπως στα δικατάληκτα επίθετα της αρχαίας ελληνικής.

Ένα ακόμη μικρό ίχνος της παλαιότερης μορφολογίας που διατηρεί η διάλεκτος.

Και εδώ βρίσκεται μία από τις πιο χαρακτηριστικές διαφορές των δύο παραλλαγών.

Στην κοινή νεοελληνική εκδοχή ο πρωτομάστορας υποτάσσεται σε μια απόφαση που του επιβάλλεται.

Στην ποντιακή παραλλαγή συμμετέχει ο ίδιος στην επιλογή.

Γι’ αυτό και το πρόσωπό του γίνεται τραγικότερο.

Δεν είναι μόνο θύμα της μοίρας.

Αναλαμβάνει ο ίδιος την ευθύνη της απόφασης και γίνεται ταυτόχρονα θύμα και αυτουργός.

Και η φράση «καλύτερον ευρήκω» ίσως δεν φανερώνει μόνο αναλγησία.

Μπορεί να κρύβει και μια βίαιη καταπίεση του συναισθήματος, την προσπάθεια ενός ανθρώπου να πείσει πρώτα τον ίδιο του τον εαυτό ότι μπορεί να θυσιάσει αυτό που αγαπά.

Η ποντιακή παραλλαγή δεν μαλακώνει τον ήρωά της. Τον φέρνει αντιμέτωπο με την ίδια του την επιλογή. Γιώτα Ι.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους