Με ρωτούν συχνά οι μαθητές μου: «Μπορεί ένας ηθοποιός στην Ελλάδα να ζήσει από το επάγγελμά του;» Η απάντηση δεν είναι ούτε ένα εύκολο «ναι» ούτε ένα αποθαρρυντικό «όχι». Είναι: μπορεί, αλλά...
Με ρωτούν συχνά οι μαθητές μου: «Μπορεί ένας ηθοποιός στην Ελλάδα να ζήσει από το επάγγελμά του;» Η απάντηση δεν είναι ούτε ένα εύκολο «ναι» ούτε ένα αποθαρρυντικό «όχι». Είναι: μπορεί, αλλά χρειάζεται να γνωρίζει σε ποια πραγματικότητα πρόκειται να μπει.
Γιατί η δυσκολία βιοπορισμού του ηθοποιού στην Ελλάδα δεν είναι απλώς μια εντύπωση που έχουμε όσοι εργαζόμαστε στον χώρο.
Οι έρευνες για το επάγγελμα περιγράφουν μια αγορά με μεγάλη επισφάλεια, υψηλό ανταγωνισμό, περιόδους ανεργίας, χαμηλές αμοιβές και συχνά ανάγκη παράλληλης εργασίας.
Σε έρευνα του Παντείου Πανεπιστημίου για την εμπειρία των ηθοποιών στο αθηναϊκό θέατρο εξετάστηκαν τέσσερις βασικοί άξονες: εύρεση εργασίας, συνθήκες εργασίας, αμοιβή και δημιουργική αυτονομία.
Και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματά της αφορά ακριβώς το πρώτο: στη συγκεκριμένη έρευνα, η κοινωνική δικτύωση αναδεικνύεται ως το σημαντικότερο εργαλείο εύρεσης εργασίας.
Προηγούμενες συνεργασίες, γνωριμίες και επαγγελματικές σχέσεις αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα σε έναν χώρο που χαρακτηρίζεται από υπερπροσφορά και έντονο ανταγωνισμό.
Στο οικονομικό επίπεδο καταγράφονται χαμηλές αμοιβές, ανεργία, πολυεργασία, απλήρωτες ή ανασφάλιστες πρόβες και ακόμη και περιπτώσεις εργασίας χωρίς αμοιβή.
Υπάρχει όμως και κάτι βαθύτερο: Ο ηθοποιός μπορεί να εργάζεται διαρκώς για να μπορέσει να εργαστεί.
Να εκπαιδεύεται.
Να προετοιμάζεται.
Να κάνει auditions και self-tapes.
Να στέλνει βιογραφικά.
Να δημιουργεί δικές του δουλειές.
Να χτίζει και να συντηρεί επαγγελματικές σχέσεις.
Και μεγάλο μέρος αυτής της εργασίας να παραμένει αόρατο και απλήρωτο.
Γι' αυτό, όταν ένας μαθητής με ρωτά αν μπορεί να γίνει επαγγελματίας ηθοποιός, δεν θεωρώ έντιμο ούτε να του πω: «Μην το κάνεις, δεν θα ζήσεις». Ούτε όμως: «Ακολούθησε το όνειρό σου και όλα θα γίνουν». Η πραγματικότητα απαιτεί μια δυσκολότερη απάντηση.
Ναι, να το διεκδικήσεις, αν αυτό πραγματικά θέλεις.
Αλλά να γνωρίζεις το επάγγελμα στο οποίο μπαίνεις.
Γιατί επαγγελματίας ηθοποιός δεν είναι μόνο εκείνος που εντρυφεί συστηματικά στην τέχνη της υποκριτικής.
Είναι και ένας εργαζόμενος που πρέπει να μάθει να διαχειρίζεται τα διαστήματα χωρίς δουλειά, να αναζητά και να δημιουργεί ευκαιρίες, να χτίζει ουσιαστικές επαγγελματικές σχέσεις, να εξελίσσεται διαρκώς και, αρκετές φορές, να βρίσκει παράλληλους τρόπους βιοπορισμού χωρίς να εγκαταλείπει την τέχνη του.
Και ίσως αυτό είναι από τα πρώτα πράγματα που οφείλουμε να λέμε στα νέα παιδιά που επιλέγουν αυτόν τον δρόμο: Το να αγαπάς βαθιά την τέχνη σου δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποδεχτείς πως δεν δικαιούσαι να ζεις από αυτήν. Η τέχνη είναι ανάγκη, δημιουργία και επιθυμία. Αλλά είναι και εργασία.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους