Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Χρήστος Βακαλόπουλος, ο νέος πεζογράφος (1956 - 1993)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Ό,τι ήταν, ως αποκάλυψη νέου συγγραφέα, ο Αντώνης Σαμαράκης για τον κόσμο των φοιτητών της δεκαετίας το 1960, παρόμοια αποκάλυψη νέου διηγηματογράφου της δεκαετίας του 1980, τα χρόνια μετά την καλούμενη «μεταπολίτευση», είναι ασφαλώς ο Χρήστος Βακαλόπουλος.

Για εμάς, τον αείμνηστο φίλο-μου Άντη Ροδίτη και την αφεντιά-μου, ο Χρήστος Βακαλόπουλος υπήρξε μια αποκάλυψη! Ήταν για εμάς η «κορυφαία ζώσα πέννα» διηγηματογράφου της δεκαετίας του 1980.

Γεννημένος το 1956, ήταν 18 ετών, όταν επάνω στο αιμάσσον σώμα της Κύπρου, ο εκ Γαλλίας κατελθών τάχα «εθνάρχης» Κ. Καραμανλής, θεμελίωνε την μεγαλύτερη απάτη του έθνους, αποκαλώντας-την «μεταπολίτευση»! Απάτη την οποία δεν άντεξε να μη την «σχολιάσει», φοιτητής τότε ο Βακαλόπουλος στο σύντομο βιβλίο-του πρώτα «Οι Πτυχιούχοι» («ΕΣΤΙΑ» 1988). Σε αυτό το βιβλιαράκι του νέου συγγραφέα, βρήκα, η αφεντιά-μου, και τον καλύτερο, τον κορυφαίο, συμπυκνωμένο και γλαφυρό ύμνο, για την επίσης κορυφαία-μας κοσμοπολιτεία των λαών, την Ρωμανία (την οποία η δυτική μειονεξία, δια του Ιερώνυμου Βολφ (το 1568, αν καλά θυμάμαι) αποκάλεσε, για να την μειώσει φυσικά, «Βυζάντιο»! Ίσως άλλοτε, πρώτα ο Θεός, ελπίζω να μιλήσω σε μεγαλύτερη έκταση για το όντως φαινόμενο «Χρήστος Βακαλόπουλος». Τώρα περιορίζομαι στο σύντομο κεφάλαιο VI, των «πτυχιούχων». (Είναι όλες κι όλες 929 λέξεις!) (Οι υπογραμμίσεις είναι δικές-μου). Λέει λοιπόν για το Βυζάντιο ο Βακαλόπουλος, ταξιδεύοντας για την Μονεμβασιά: * ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ με ενδιέφερε γιατί ήταν η μαύρη τρύπα της ιστορίας της ανθρωπότητας, μια αμυντική αυτοκρατορία που την είχε δει πολύ περίεργα αποκρούοντας τις επιθέσεις, ενώ κατά βάθος πίστευε ότι όλα αυτά δεν είχαν καμιά σημασία.

Με επηρέαζε φοβερά αυτή η κατάσταση γιατί εδώ και λίγο καιρό είχα αρχίσει να υποπτεύομαι ότι όπου και να πήγαινα διάφοροι ξερακιανοί με χιτώνες μου έκαναν σήματα από τις ακτές, που δεν μπορούσα να τα ερμηνεύσω.

Βρισκόμουνα στην ίδια θέση με τον Δάνδολο που ανέλαβε ολόκληρη σταυροφορία για να ησυχάσει από ανάλογα οράματα, αλλά μόλις οι α λ ή τ ε ς. έφτασαν μπροστά στην Βασιλεύουσα, τους έπιασε μια στιγμιαία ντροπή μπροστά σ’ αυτό που είδαν.

Τι ήταν αυτό που είδαν; Η περιγραφή του Γοδεφρείδου Βιλεαρδουίνου ήταν πολύ φτωχή στο ημερολόγιό-του, έγραφε την ημέρα που η αρμάδα έφτασε μπροστά στα τείχη, στις 24 Ιουνίου 1203: • «Οι άνθρωποι εκείνοι, που δεν είχαν άλλοτε δει την Κωνσταντινούπολη, άνοιγαν διάπλατα τα μάτια-τους.

Γιατί δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι υπάρχει άλλη τόσο πλούσια πόλη, όταν είδαν τα ψηλά εκείνα τείχη και τους πλούσιους πύργους, τα ανάκτορα και τις εκκλησιές, τόσο πολλές τον αριθμό, ώστε κανείς δεν μπορεί να πιστέψει ότι τις είδε όλες.

Κανείς από μάς δεν ήταν τόσο σκληρός, ώστε να μην αισθανθεί το δέρμα-του να ανατριχιάζει.

Γιατί πράγματι , κανείς άλλος από καταβολής του κόσμου δεν ανέλαβε ποτέ τόσο μεγάλη επιχείρηση όσο αποτελούσε η δική-μας επίθεση». Σε τι είχαν επιτεθεί; Ο Δάνδολος είχε τυφλώσει μια ολόκληρη εκστρατεία προσφέροντάς-της το θέαμα μιας πόλης.

Είχα γελάσει φοβερά με την γελοία πίστη της Βενετίας στη θάλασσα, μ’ αυτή την ανόητη τελετή που γινότανε κάθε φορά που ένας νέος Δόγης έπαιρνε την εξουσία, τότε που έριχνε στο νερό ένα δαχτυλίδι κι έλεγε στα λατινικά: «Σε παντρευόμαστε, θάλασσα, σε ένδειξη της πραγματικής και αιώνιας κυριαρχίας-μας» Έτσι είχαν υψώσει στη θάλασσα μια πόλη φτιαγμένη από λ ά φ υ ρ α , και βέβαια αυτό γύρισε ανάποδα, τώρα ερχόντουσαν όλοι με τις Κόντακ-τους και τρέλαιναν τον Άγιο Μάρκο στις πόζες, τον είχαν πεθάνει στην ορθοστασία.

Ανάμεσα στη θάλασσα που α ν έ β α ι ν ε και στα πυρά των φωτογράφων, το ερείπιο αυτό δεν θα ησύχαζε ποτέ, και αυτό ήταν μια παρηγοριά, για όλους-μας… Οι Βυζαντινοί δεν πίστεψαν ποτέ στη θάλασσα, γι’ αυτό και το υγρό πυρ ήταν καταδικασμένο απ’ την αρχή στην αφάνεια, ήταν ένα παιδικό παιχνίδι, και θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο στη θέση-του, ας πούμε η ατομική βόμβα, που δεν είναι ικανοί να την ξεχάσουν, σέρνονται από πίσω-της. Το Βυζάντιο θα πρέπει να ξέχναγε γρήγορα όλα τα όπλα, όλες τις πολεμικές τακτικές, όλους τους στρατούς, στο τέλος δεν είχε καν στρατιώτες, όλοι ήταν μισθοφόροι, το Βυζάντιο είχε αποσυρθεί από τα εγκόσμια πολύ πριν πέσει η Κωνσταντινούπολη, που την υπεράσπισε ο Φράγκος υποψήφιος άρχοντας της Λήμνου Ιουστινιάνης, αρκετά καλά, είναι αλήθεια.

Ο αυτοκράτορας ήταν μελαγχολικός στα τείχη, ή ξ ε ρ ε . Έβλεπε ήδη τις σκιές των ξερακιανών στις ακτές.

Ήξερε τι α σ τ ε ί α που θα γινόταν η Δύση, όλοι αυτοί με τα πλουμιστά ρούχα, τις φουφούλες, τις στολές και τα όπλα, σε μερικούς αιώνες θα φορούσαν όλοι μαζί ένα πουκάμισο, ένα πουλοβεράκι, ένα τζην, και θα χάνανε οποιαδήποτε φαντασία, για την οποία ήταν τόσο περήφανοι, για την οποία πήγε κι έγινε βασιλιάς της Ιερουσαλήμ αυτός ο βλάκας, ο Γκυ ντε Λουζινιάν.

Θα είχαν για ήρωα έναν τυφλό γέρο, τον Δάνδολο, που πήρε μια πόλη αλλά δεν ήξερε τι να την κάνει, έτσι κι αλλιώς αυτή η πόλη του είχε δείξει τον δρόμο για να βγει από τους β ά λ τ ο υ ς . Ο Δάνδολος ήταν τυφλός γιατί δεν μπορούσε να δει που ήταν το Βυζάντιο, έψαχνε σε λάθος μέρος.

Έπρεπε να κοιτάξει και ψηλά και χαμηλά, ταυτόχρονα, αλλά ήταν ανίκανος, γιατί τον εμπόδιζαν τα πανιά των πλοίων-του που έκαναν και τις σταυροφορίες άνοστες σούπες, όλα αυτά τα πλοία που οι Ασιάτες τα έβλεπαν από μακριά και γελούσαν, τα βενετικά πλοία, νόμιζαν ότι έκαναν εμπόριο ενώ προετοίμαζαν την καταστροφή-τους. Ο Δάνδολος έπρεπε να ρίξει μια ματιά μέσα και έξω, ταυτόχρονα, αλλά έβλεπε μόνο τον Πάπα, κάτι εξαθλιωμένους ευγενείς, τον Βιλεαρδουίνο που ήταν νευρικός στα τορνέα και κάτι έπρεπε να κάνει, χρειαζόταν να του βρουν κάτι για να περνάει τον καιρό-του, γιατί τους μετέδιδε τον εκνευρισμό-του.

Και ο τελευταίος Βυζαντινός αυτοκράτορας ήξερε ότι με τις κατακτήσεις χάνεις τον καιρό-σου, προσπαθείς να παραμυθιάσεις τον εαυτό-σου και βάζεις στο κεφάλι-σου μπελάδες, για τους οποίους είσαι μάλιστα εντελώς αδιάφορος Έτσι κι αλλιώς ο Μεσαίωνας έγινε για να δούμε πόσο μπορεί να αντέξει κάποιος μόνος-του, και σ’ αυτό οι Βυζαντινοί την έβγαλαν καθαρή κοιτάζοντας, ταυτόχρονα, ψηλά και χαμηλά. Ο Δάνδολος έπαθε πανικό και άρχισε να καταστρέφει.

Κυριεύοντας την Κωνσταντινούπολη δεν θα πρεπει να είχε καμιά αμφιβολία για την μοναξιά της χειρονομίας-του, μόνο ένας αφελής σαν τον Γοδεφρείδο ντε Μπουγιόν θα μπορούσε να κρατήσει την Ιερουσαλήμ πανηγυρίζοντας. Η Κωνσταντινούπολη έπρεπε να καταστραφεί, αλλά όχι περνώντας από την μοναξιά του Δάνδολου στη μοναξιά του Μωάμεθ του Β΄, έπρεπε αυτό να είναι έργο δύο ανθρώπων που θα συνεργάζονταν, γιατί αυτοί οι δύο θα έβαζαν κάτι άλλο στη θέση-της.

Μόνο που αυτού του είδους οι συνεργασίες αφορούσαν πάλι τους Βυζαντινούς, ήταν ο Κύριλλος και ο Μεθόδιος.

Όλοι οι άλλοι έχαναν το έδαφος κάτω απ’ τα πόδια-τους, τι αξίζουν αντιμέτωποι ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος με τον Σαλαδίνο, όταν δεν μπορούν να τελειώσουν μια ολόκληρη σταυροφορία και, παρ’ όλα αυτά, νομίζουν ακόμα ότι είναι εχθροί, ότι γεννήθηκαν για να είναι πολεμιστές και άγριοι; Δεν αξίζουν τίποτα γιατί η πραγματική-τους επιθυμία ήταν να συνεργαστούν, κι αυτοί ξόδεψαν τη σταυροφορία φλερτάροντας κρυφά, χωρίς ποτέ να ολοκληρώσουν. Στο Βυζάντιο ήταν πάντα δυο, κάποιος είχε ψιθυρίσει σ’ αυτούς τους σκεπτικούς να υπάρχει ο αυτοκράτορας αλλά και ο πατριάρχης, κι έτσι αυτή η αυτοκρατορία ολοκλήρωσε το φλερτ και ξομολογήθηκε στο κενό, δημιουργώντας μια μαύρη τρύπα στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους