Η Δικαιοσύνη στο επίκεντρο – Η παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Ρουπακιώτη στην Αγία Βαρβάρα Μια ουσιαστική και, σε αρκετές στιγμές, αιχμηρή συζήτηση για τη Δικαιοσύνη, την ανεξαρτησία των δικαστών...

Πλήρες Κείμενο:

Η Δικαιοσύνη στο επίκεντρο – Η παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Ρουπακιώτη στην Αγία Βαρβάρα Μια ουσιαστική και, σε αρκετές στιγμές, αιχμηρή συζήτηση για τη Δικαιοσύνη, την ανεξαρτησία των δικαστών, τις παρεμβάσεις της εκτελεστικής εξουσίας και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς αναπτύχθηκε στην Αγία Βαρβάρα, κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Ρουπακιώτη «Ανατομία της Δικαστικής Εξουσίας – Αλήθειες και μύθοι». Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ», με πρωτοβουλία του Δήμου Αγίας Βαρβάρας και και με τη συμμετοχή μου ως συντονιστή της συζήτησης.

Στο πάνελ βρέθηκαν, μαζί με τον Αντώνη Ρουπακιώτη, ο επίτιμος Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Παναγιώτης Μπρακουμάτσος, ο καθηγητής Εγκληματολογίας και πρώην υπουργός Γιάννης Πανούσης και ο δικηγόρος Θόδωρος Σχινάς.

Ανοίγοντας τη συζήτηση προσπάθησα να δώσω από την πρώτη στιγμή το στίγμα της εκδήλωσης, επισημαίνοντας ότι η Δικαιοσύνη δεν αποτελεί υπόθεση αποκλειστικά των νομικών και των δικαστικών λειτουργών. «Η υπόθεση της Δικαιοσύνης είναι για όλους», υπογράμμιςα, εξηγώντας γιατί επέλεξα να μεταφέρω τη συζήτηση γύρω από το βιβλίο του Αντώνη Ρουπακιώτη «στη γειτονιά μας». Αναφέρθηκα με θερμά λόγια, όπως άξιζε, στον συγγραφέα, με τον οποίο μας συνδέει μακρά προσωπική σχέση, χαρακτηρίζοντάς τον άνθρωπο διακριτικό και σεμνό, όπως ακριβώς είναι, αλλά ταυτόχρονα «σκληρό στην υποστήριξη των απόψεων και των ιδεών του». Ιδιαίτερη αναφορά έκανα και στην ιστορική διαδρομή της ελληνικής Δικαιοσύνης, σημειώνοντας ότι η πορεία της είναι στενά συνδεδεμένη με την πορεία της Δημοκρατίας στη χώρα μας.

Από τη δίκη του Κολοκοτρώνη και τον Εθνικό Διχασμό έως τη δικτατορία και τη Μεταπολίτευση, το βιβλίο, όπως τόνισα, φωτίζει κρίσιμες περιόδους και υποθέσεις.

Στάθηκα ιδιαίτερα στην έννοια της «παρρησίας»: όχι απλώς στην ελευθερία να εκφράζει κάποιος τη γνώμη του, αλλά στην τόλμη «να ξεσκεπάσεις μια απάτη, να σπάσεις τη σιωπή, να αντιταχθείς σε ένα ψέμα». Τέλος, επέλεξα να αφιερώσω τη βραδιά στους δικαστές που, χωρίς δημοσιότητα, τίμησαν τη θέση, τον όρκο και τη σχέση τους με τη Δικαιοσύνη. Μπρακουμάτσος: Η εξωτερική και η εσωτερική ανεξαρτησία του δικαστή Ο Παναγιώτης Μπρακουμάτσος επικέντρωσε σημαντικό μέρος της παρέμβασής του στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και ειδικότερα στη διάκριση ανάμεσα στη θεσμική και την εσωτερική ανεξαρτησία του δικαστή.

Όπως επισήμανε, η συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξαρτησία των δικαστικών λειτουργών δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.

Το δυσκολότερο ζήτημα, όμως, είναι η «εσωτερική ανεξαρτησία»: κατά πόσο δηλαδή ένας δικαστής μπορεί να απομονώσει όσα έχει προηγουμένως ακούσει, διαβάσει ή σχηματίσει στο μυαλό του για μια μεγάλη υπόθεση και να κρίνει αποκλειστικά με βάση το Σύνταγμα, τον νόμο και όσα προκύπτουν από την αποδεικτική διαδικασία.

Αναφέρθηκε επίσης στο σύστημα επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, παρουσιάζοντας διαφορετικά ευρωπαϊκά μοντέλα και θέτοντας το ζήτημα της ισχυρότερης θεσμικής νομιμοποίησης της διαδικασίας.

Όπως σημείωσε, η συζήτηση δεν μπορεί να εξαντλείται στην επίκληση της «αξιοκρατίας», καθώς η ίδια η έννοια επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες.

Πανούσης: «Μην τα ρίχνουμε όλα στους θεσμούς» Ο Γιάννης Πανούσης προσέγγισε το ζήτημα από τη σκοπιά της κοινωνίας και της σχέσης της με τη Δικαιοσύνη.

Έθεσε το ερώτημα όχι μόνο πώς λειτουργεί η Δικαιοσύνη, αλλά και πώς την αντιλαμβάνεται ο πολίτης.

Κατά την τοποθέτησή του, ακόμη και μια νομικά ορθή απόφαση δεν αρκεί για να ενισχύσει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, εάν η κοινωνία έχει πάψει να πιστεύει ότι το σύστημα λειτουργεί δίκαια.

Παράλληλα, προειδοποίησε απέναντι στην εύκολη γενίκευση ότι «φταίνε οι θεσμοί», υπογραμμίζοντας ότι θεσμοί μπορούν να λειτουργήσουν διαφορετικά ανάλογα με τα πρόσωπα που τους υπηρετούν.

Έκανε επίσης εκτενή αναφορά στη διαφθορά, την οποία περιέγραψε ως πολύ πιο σύνθετο φαινόμενο από μια απλή σχέση μεταξύ εκείνου που διαφθείρει και εκείνου που διαφθείρεται, καθώς γύρω από αυτήν μπορούν να υπάρχουν τρίτοι που ωφελούνται ή διευκολύνουν τη λειτουργία της.

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν ότι ο δικαστής βρίσκεται ανάμεσα στον νόμο, την κοινή γνώμη και την πολιτική εξουσία.

Δεν μπορεί να υπακούει στην πολιτική εξουσία ούτε να αποφασίζει με γνώμονα το πλήθος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι λειτουργεί αποκομμένος από την κοινωνία στην οποία ζει. Θεόδωρος Σχινάς: «Η Δικαιοσύνη αφορά τον πολίτη και την κοινωνία» Ο Θεόδωρος Σχινάς συνεχάρη τον δή,αρχο για την πρωτοβουλία να πραγματοποιηθεί μια τέτοια συζήτηση στην Αγία Βαρβάρα, τονίζοντας ότι πρέπει να «σπάσει ο μύθος» πως η Δικαιοσύνη αποτελεί υπόθεση μόνο των ειδικών και των νομικών.

Χαρακτήρισε το βιβλίο έργο για «τη Δικαιοσύνη και τη Δημοκρατία» και στάθηκε ιδιαίτερα στη διαχρονική καταγραφή προσώπων και γεγονότων.

Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αναφορά του στην ανάγκη διαφάνειας στο εσωτερικό του δικαστικού συστήματος, αλλά και στη διαδικασία επιλογής της ηγεσίας.

Ρουπακιώτης: «Οι κυβερνήσεις ισχύουν στο δικαστικό σώμα» Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε, όπως ήταν αναμενόμενο, η παρέμβαση του ίδιου του Αντώνη Ρουπακιώτη.

Ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης ξεκίνησε από ένα θεμελιώδες ερώτημα: εάν, ύστερα από περίπου δύο αιώνες λειτουργίας του ελληνικού κράτους, εξακολουθούμε να συζητάμε για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, τότε «κάτι δεν πάει καλά». Κατά τον ίδιο, το δικαστικό σύστημα παρακολουθεί την εξέλιξη και την ποιότητα της Δημοκρατίας.

Όταν η Δημοκρατία λειτουργεί με αξιοπιστία και κύρος, ενισχύεται και η εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη. Ο Αντώνης Ρουπακιώτης δεν απέφυγε τις δύσκολες πλευρές της συζήτησης.

Μίλησε για την επιρροή που μπορεί να ασκεί η εκάστοτε κυβέρνηση στο δικαστικό σώμα και έθεσε στο επίκεντρο το ισχύον σύστημα επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. «Οι κυβερνήσεις ισχύουν στο δικαστικό σώμα.

Ισχύουν», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι πολιτικά και ιδεολογικά κριτήρια μπορούν να επηρεάζουν επιλογές.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο γεγονός ότι η ηγεσία των ανώτατων δικαστηρίων επιλέγεται από την κυβέρνηση, ενώ άσκησε κριτική και στο κλειστό σύστημα διοίκησης του δικαστικού σώματος, θέτοντας ζήτημα ευρύτερης κοινωνικής συμμετοχής και ελέγχου.

Παράλληλα, όμως, απέρριψε τη συλλογική απαξίωση των δικαστών.

Υπογράμμισε ότι υπάρχουν πολλοί δικαστικοί λειτουργοί που εργάζονται με ευσυνειδησία, αγωνιούν και βασανίζονται προκειμένου να απονείμουν Δικαιοσύνη.

Ακριβώς εκεί βρίσκεται και μία από τις κεντρικές ιδέες του βιβλίου: να εγκαταλειφθούν οι εύκολοι μύθοι — είτε εκείνοι που παρουσιάζουν τη Δικαιοσύνη ως έναν απολύτως ανεπηρέαστο μηχανισμό είτε εκείνοι που την αντιμετωπίζουν συνολικά ως εξαρτημένη.

Στη συνέχεια πήραν τον λόγο οι: Ρένα Δούρου, Νάντια Γιαννακοπούλου, Ανδρέας Βορύλας, Ιωάννης Πούλος, Μανώλης Φωτάκης, Γιάννης Χαβιάρας, Φώτης Μαρκόπουλος, Μπάμπης Αλεξανδράτος, Δημήτρης Γεωργάς και Ελισσάβετ Αγγελάκη Παρόντες σ’ αυτήν την πραγματικά πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση ήταν η Πρόεδρος της ΚΟ ΣΥΡΙΖΑ Ρένα Δούρου, η βουλευτής ΠΑΣΟΚ του δυτικού τομέα Νάντια Γιαννακοπούλου, ο βουλευτής του κόμματος «ΝΙΚΗ» Ανδρέας Βορύλας, η τ. βουλευτής και Νομάρχης Ηρακλείου Ευαγγελία Σχοιναράκη, ο συντονιστής της αποκεντρωμένης διοίκησηςΑττικής Γρηγόρης Ζαφειρόπουλος, ο αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής Πέτρος Καλαντώνης και οι καθηγητές του ίδιου Πανεπιστημίου Δημήτρης Δούρος και Γεωργία Κατσούλη, ο αντιπεριφερειάρχης Μπάμπης Αλεξανδράτος, ο τ. πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Πειραιά Στέλιος Μανουσάκης, το μέλος του ΔΣ του Δικηγορικού Συλλόγου Πειραιά Ηλίας Πολάλης, ο Πρόεδρος του ΠΕΣΥΔΑΠ Γρηγόρης Γουρδομιχάλης, ο δημοτικός σύμβουλος Ιλίου Φώτης Μαρκόπουλος, ο π.αντιδήμαρχος Ηλιούπολης Ιωάννης Πούλος, στελέχη της δημοτικής αρχής, ανώτατοι δικαστικοί επί τιμή, εκπρόσωποι του νομικού κόσμου, στελέχη της Αυτοδιοίκησης, φορείς της δημόσιας ζωής και αρκετοί συνδημότες μας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους