Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον: ισχυρότερη Κίνα, αλλά όχι ακόμη νικήτρια Η Κίνα αποκτά μοχλούς πίεσης που δεν είχε πριν από μια δεκαετία. Το αν αυτό σημαίνει ότι κερδίζει την αναμέτρηση με τις ΗΠΑ...
Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον: ισχυρότερη Κίνα, αλλά όχι ακόμη νικήτρια Η Κίνα αποκτά μοχλούς πίεσης που δεν είχε πριν από μια δεκαετία.
Το αν αυτό σημαίνει ότι κερδίζει την αναμέτρηση με τις ΗΠΑ είναι άλλο ερώτημα. Ο Σι Τζινπίνγκ φτάνει αυτή την εβδομάδα στην Ουάσιγκτον για κρατική επίσκεψη σε ένα διεθνές περιβάλλον που ελάχιστα θυμίζει την προηγούμενη προσωπική του συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ σε αμερικανικό έδαφος.
Ανάλυση του CNN που δημοσιεύθηκε σήμερα το διατυπώνει ήδη από τον τίτλο: πολλά έχουν αλλάξει, και κυρίως υπέρ της Κίνας.
Η διαπίστωση έχει βάση.
Αξίζει όμως να δούμε πού σταματούν τα δεδομένα και πού αρχίζει το αφήγημα.
Από τη θέση του αδύναμου στη θέση του ισότιμου.
Στη συνάντηση του 2017 στο Μαρ-α-Λάγκο, η Κίνα υστερούσε σε πολλά πεδία και ήταν εκτεθειμένη στον εμπορικό και τεχνολογικό πόλεμο που θα ξεκινούσε ο Τραμπ τον επόμενο χρόνο.
Σήμερα η εικόνα είναι διαφορετική.
Τα κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης πλησιάζουν όλο και περισσότερο τις αμερικανικές επιδόσεις, ενώ εταιρείες με έδρα το Πεκίνο εκτοξεύουν και προσγειώνουν επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους με στόχο να ανταγωνιστούν τη SpaceX.
Η κινεζική μεταποίηση κατέγραψε πέρσι παγκόσμιο εμπορικό πλεόνασμα 1,2 τρισ. δολαρίων, και ο έλεγχος σε εφοδιαστικές αλυσίδες όπως οι σπάνιες γαίες έδωσε στο Πεκίνο μοναδικό μοχλό πίεσης απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Ο μοχλός αυτός δοκιμάστηκε στην πράξη.
Η εμπορική εκεχειρία του περασμένου έτους επιτεύχθηκε μόνο όταν το Πεκίνο απείλησε με μαζική διεύρυνση των ελέγχων εξαγωγών σε σπάνιες γαίες, ως απάντηση σε αμερικανικό σχέδιο για επέκταση της μαύρης λίστας κινεζικών εταιρειών.
Δεν είναι λοιπόν παράξενο ότι στο Πεκίνο επικρατεί πλέον η πεποίθηση πως οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επιβάλλουν μονομερώς τους όρους τους.
Ο κινέζος πρεσβευτής στις ΗΠΑ, Xie Feng, προειδοποίησε με άρθρο του στη People's Daily ότι η Ταϊβάν, η δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, το πολιτικό σύστημα και το δικαίωμα της Κίνας στην ανάπτυξη αποτελούν «κόκκινες γραμμές». Στο πεδίο της ήπιας ισχύος η μεταβολή είναι επίσης εντυπωσιακή.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Pew που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο, η Κίνα αντιμετωπίζεται θετικότερα από τις ΗΠΑ στις περισσότερες από τις 36 χώρες της έρευνας, ενώ ο Σι ξεπέρασε οριακά τον Τραμπ σε εμπιστοσύνη.
Τα όρια του αφηγήματος.
Η εικόνα αυτή, αν και πραγματική, χρειάζεται τρεις τουλάχιστον διορθώσεις.
Η πρώτη αφορά τις πηγές.
Η αίσθηση κινεζικής αυτοπεποίθησης στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε κυβερνητικούς συμβούλους και στο κομματικό όργανο του Πεκίνου.
Οι φωνές αυτές δείχνουν πώς θέλει η Κίνα να εμφανίζεται, όχι απαραίτητα πού βρίσκεται η ισορροπία ισχύος.
Πιο συγκρατημένη είναι η εκτίμηση του αμερικανικού think tank CSIS, το οποίο προβλέπει μια επίσκεψη με έμφαση στην εικόνα και στον συμβολισμό αλλά με περιορισμένη ουσιαστική πρόοδο.
Η δεύτερη αφορά τη διάρκεια των τάσεων.
Μόλις το 2023 κυριαρχούσε το ακριβώς αντίθετο αφήγημα.
Ανάλυση του Fortune εκείνης της περιόδου υποστήριζε ότι η Κίνα δεν ήταν πια ο οικονομικός γίγαντας του παρελθόντος, ότι η προσπάθειά της να κερδίσει τον κόσμο με ήπια ισχύ είχε αποτύχει και ότι, σε έρευνα του Pew, οι ΗΠΑ αντιμετωπίζονταν πολύ ευνοϊκότερα στις περισσότερες χώρες.
Μια τόσο γρήγορη αντιστροφή δείχνει ότι οι δημοσκοπήσεις εικόνας αντανακλούν κυρίως τη συγκυρία: τον πόλεμο στο Ιράν, τις τριβές των ΗΠΑ με τους συμμάχους τους, τη δημοτικότητα προσώπων.
Η θετικότερη εικόνα της Κίνας μπορεί να είναι σε μεγάλο βαθμό αρνητική ψήφος προς την Ουάσιγκτον.
Η τρίτη, και σημαντικότερη, αφορά το εσωτερικό της ίδιας της Κίνας. Το CNN δεν την αποκρύπτει: η ανεργία των νέων έφτασε τον περασμένο μήνα σε υψηλό περιόδου, εκατοντάδες εκατομμύρια εργαζόμενοι εξαρτώνται από την οικονομία των πλατφορμών, η κατανάλωση υστερεί, οι τοπικές κυβερνήσεις ασφυκτιούν από τα χρέη και η κρίση των ακινήτων συνεχίζεται.
Υπό αυτό το πρίσμα, ακόμη και το ρεκόρ του εμπορικού πλεονάσματος διαβάζεται διπλά.
Είναι ένδειξη ανταγωνιστικότητας, αλλά και σύμπτωμα μιας οικονομίας που εξάγει ό,τι δεν καταναλώνει στο εσωτερικό της.
Το μοντέλο αυτό προκαλεί ήδη αντιδράσεις και δασμούς από την Ευρώπη ως τις αναδυόμενες αγορές.
Σε αυτά προστίθεται η δημογραφική γήρανση, που θα βαραίνει την κινεζική ανάπτυξη για δεκαετίες.
Ισοπαλία, όχι υπεροχή.
Και η τεχνολογική αυτάρκεια παραμένει ημιτελής. Η Huawei ανακοίνωσε ότι η επόμενη γενιά των τσιπ Ascend θα κυκλοφορήσει νωρίτερα από το αναμενόμενο, κάτι που δείχνει πρόοδο σε ένα κρίσιμο σημείο συμφόρησης για την κινεζική τεχνητή νοημοσύνη.
Το ότι μιλάμε ακόμη για «σημείο συμφόρησης» λέει πολλά.
Στα πιο προηγμένα τσιπ και στον εξοπλισμό για την παραγωγή τους, η απόσταση δεν έχει καλυφθεί.
Ο μοχλός των σπάνιων γαιών, από την άλλη, είναι ισχυρός αλλά φθίνων: κάθε φορά που χρησιμοποιείται ως απειλή, επιταχύνει τις προσπάθειες ΗΠΑ, Ιαπωνίας, Ευρώπης και Αυστραλίας να διαφοροποιήσουν τις προμήθειές τους.
Ίσως η πιο εύστοχη περιγραφή της κατάστασης δίνεται μέσα στο ίδιο το άρθρο του CNN, από τον Kurt Tong, πρώην αμερικανό γενικό πρόξενο στο Χονγκ Κονγκ.
Κατά την εκτίμησή του, στην οικονομία δεν υπάρχει πια ανώτερος παίκτης: επειδή οι μοχλοί πίεσης είναι ισοδύναμοι, και οι δύο πλευρές αποφεύγουν κινήσεις που θα τους κόστιζαν.
Αυτό είναι αμοιβαία αποτροπή, όχι κινεζική νίκη. Οι ΗΠΑ διατηρούν πλεονεκτήματα που δεν μετρώνται σε δημοσκοπήσεις ή εισαγωγές στο χρηματιστήριο: ένα δίκτυο συμμαχιών, την κυριαρχία του δολαρίου και την ικανότητα παγκόσμιας στρατιωτικής παρουσίας.
Το ίδιο ισχύει για τον ρόλο που φιλοδοξεί να παίξει το Πεκίνο στο Ιράν.
Ως μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Τεχεράνης, η Κίνα έχει πράγματι λόγο στο τραπέζι.
Ιστορικά, ωστόσο, αποφεύγει τις δαπανηρές δεσμεύσεις ασφαλείας, και η πρόταση του Σι για μια «νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας» στη Μέση Ανατολή μένει προς το παρόν διακήρυξη.
Το συμπέρασμα: Ο Σι έρχεται στην Ουάσιγκτον ως ισότιμος συνομιλητής και όχι ως ο αδύναμος της σχέσης.
Αυτή είναι η πραγματική αλλαγή της τελευταίας δεκαετίας, και το CNN την καταγράφει σωστά.
Η μετάβαση από την ισοτιμία στην υπεροχή όμως δεν έχει συντελεστεί.
Εξαρτάται από το αν η Κίνα θα λύσει τα βαθιά εσωτερικά της προβλήματα και από το αν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να υπονομεύουν μόνες τους τα δικά τους πλεονεκτήματα.
Η σημερινή εικόνα είναι στρατηγική ισοπαλία με κινεζική δυναμική, και οι ισοπαλίες, όπως έδειξαν τα τελευταία τρία χρόνια, ανατρέπονται γρήγορα. (Το άρθρο του CNN στο πρώτο σχόλιο)
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους