Το «Ξυπόλητο Τάγμα»: Η συγκλονιστική ιστορία 160 παιδιών που έγιναν θρύλος Μια από τις πιο συγκλονιστικές ιστορίες της Κατοχής στη Θεσσαλονίκη ήταν εκείνη των παιδιών που έμειναν στην ιστορία ως το...

Πλήρες Κείμενο:

Το «Ξυπόλητο Τάγμα»: Η συγκλονιστική ιστορία 160 παιδιών που έγιναν θρύλος Μια από τις πιο συγκλονιστικές ιστορίες της Κατοχής στη Θεσσαλονίκη ήταν εκείνη των παιδιών που έμειναν στην ιστορία ως το «Ξυπόλητο Τάγμα». Πρόκειται για περίπου 160 ορφανά παιδιά, τα οποία βρέθηκαν στους δρόμους όταν, μετά την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων στη Θεσσαλονίκη, επιτάχθηκαν δημόσια κτίρια και ορφανοτροφεία.

Χωρίς στέγη και ουσιαστικά χωρίς κανένα μέσο επιβίωσης, τα παιδιά αναγκάστηκαν να οργανωθούν μόνα τους.

Σύμφωνα με την ιστορία που διασώθηκε μέσα στα χρόνια, δημιούργησαν μια άτυπη ομάδα με κανόνες, ιεραρχία και συγκεκριμένους ρόλους.

Στόχος τους ήταν πρώτα απ’ όλα να επιβιώσουν, αλλά και να βοηθήσουν άλλα παιδιά και οικογένειες που αντιμετώπιζαν σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα.

Τα παιδιά έβαζαν στο στόχαστρο γερμανικά φορτηγά που μετέφεραν τρόφιμα, ενώ έπαιρναν προϊόντα και από τη μαύρη αγορά.

Ό,τι κατάφερναν να εξασφαλίσουν, σύμφωνα με τις αφηγήσεις, δεν το κρατούσαν μόνο για τον εαυτό τους, αλλά το μοίραζαν σε ανθρώπους που είχαν ανάγκη.

Η δράση τους δεν περιορίστηκε, σύμφωνα με τον θρύλο που δημιουργήθηκε γύρω από το «Ξυπόλητο Τάγμα», στην εξασφάλιση τροφίμων.

Αποδίδεται στα παιδιά και βοήθεια προς την Αντίσταση, ακόμη και συμμετοχή σε προσπάθειες διαφυγής Ελλήνων και Συμμάχων προς τη Μέση Ανατολή.

Από μια αφήγηση… στη μεγάλη οθόνη Η ιστορία των παιδιών έμελλε λίγα χρόνια αργότερα να μεταφερθεί στον κινηματογράφο.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1940, ο ηθοποιός Νίκος Κατσιώτης διηγήθηκε στον Ελληνοαμερικανό σκηνοθέτη Γκρεγκ Τάλλας όσα είχε δει στη Θεσσαλονίκη την ημέρα της απελευθέρωσης, τον Νοέμβριο του 1944.

Ανάμεσα στον κόσμο της διαδήλωσης υπήρχε μια ομάδα κουρελιασμένων παιδιών που κρατούσε ένα πανό με την ονομασία «Ξυπόλητο Τάγμα». Η ιστορία εντυπωσίασε τον Τάλλας και αποτέλεσε την αφετηρία για τη δημιουργία της ομώνυμης ταινίας.

Το 1952 ο σκηνοθέτης επέστρεψε στην Ελλάδα και ξεκίνησε τα γυρίσματα.

Το σενάριο έγραψε ο Νίκος Κατσιώτης, ενώ τη μουσική συνέθεσε ο νεαρός τότε Μίκης Θεοδωράκης, σε μία από τις πρώτες σημαντικές κινηματογραφικές δουλειές του. Η Θεσσαλονίκη γίνεται κινηματογραφικό σκηνικό Παρά τις δυσκολίες της εποχής, ο Γκρεγκ Τάλλας επέλεξε τελικά να γυρίσει την ταινία στη Θεσσαλονίκη και όχι στο εξωτερικό.

Τα περισσότερα γυρίσματα έγιναν σε πραγματικούς χώρους της πόλης.

Μόνο οι σκηνές της μαύρης αγοράς πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα, στην περιοχή γύρω από τις Φυλακές Αβέρωφ, όπου υπήρχε αντίστοιχη δραστηριότητα κατά τα χρόνια της Κατοχής.

Στην ταινία συμμετείχαν μόλις δύο επαγγελματίες ηθοποιοί, ο Νίκος Φέρμας και η Μαρία Κωστή.

Οι υπόλοιποι ήταν ερασιτέχνες, ενώ ιδιαίτερη θέση είχαν τα παιδιά που συμμετείχαν στην παραγωγή.

Μια ταινία που σώθηκε από την απώλεια Για πολλά χρόνια το αρχικό αρνητικό της ταινίας θεωρούνταν χαμένο.

Η προσπάθεια, όμως, της Ταινιοθήκης της Ελλάδας και του διευθυντή της Θόδωρου Αδαμόπουλου οδήγησε στον εντοπισμό δύο αντιγράφων προβολής σε καλή κατάσταση.

Μετά από δύσκολη και πολυδάπανη διαδικασία κατέστη δυνατό να δημιουργηθεί νέο αρνητικό και να διασωθεί μια ταινία που αποτελεί πλέον σημαντικό κομμάτι της ιστορίας του ελληνικού κινηματογράφου.

Το «Ξυπόλητο Τάγμα» πέρασε έτσι από την ιστορία της Κατοχής στη μεγάλη οθόνη και στη συνέχεια στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου.

Το 1955 έγινε η πρώτη ελληνική ταινία που απέσπασε σημαντική διεθνή διάκριση σε φεστιβάλ κινηματογράφου, κερδίζοντας την «Χρυσή Δάφνη» στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Εδιμβούργου.

Μια ιστορία παιδιών που βρέθηκαν αντιμέτωπα με τις σκληρότερες συνθήκες της Κατοχής και κατάφεραν να μετατρέψουν την ανάγκη για επιβίωση σε μια ιστορία που έμεινε ζωντανή για δεκαετίες.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους