Original Post

Πλήρες Κείμενο:

"Όταν η ενσυναίσθηση αρχίζει να τρώει τον άνθρωπο που την κουβαλά" Πριν λίγες ώρες μια φίλη έγραψε ένα κείμενο, δεν περιέγραψε ότι χώρισε, ότι τσακώθηκε με κάποιον, ότι είχε μια άσχημη ημέρα ή ότι δεν είναι στα καλά της τελευταία μα κάτι πολύ πιο δύσκολο, ότι δυσκολεύεται να αντέξει τον κόσμο.

Τη βία του, την απληστία του, την ευκολία με την οποία ο άνθρωπος μπορεί να περάσει πάνω από έναν πεσμένο άνθρωπο, την ικανότητά μας να κάνουμε τον πόνο του άλλου είδηση, στατιστική, θέαμα, περιεχόμενο και, ακόμη χειρότερα, διασκέδαση.

Έγραψε για ανθρώπους που γελούν με νεκρούς, με κατατρεγμένους, με δυστυχισμένους, για ανθρώπους που χρησιμοποιούν τη δύναμη, το χρήμα, την εξουσία, το φύλο, την κοινωνική τους θέση ή απλώς τη μυϊκή τους υπεροχή για να καταπατήσουν τον ζωτικό χώρο κάποιου άλλου.

Έγραψε και κάτι που με έκανε να μην μείνω απλά στην ανάγνωση της κατάθεσης ψυχής της.

Μέσα σε όλη αυτή τη σαπίλα, είπε, προσπαθεί να κρατιέται από ένα λουλούδι που φυτρώνει στο τσιμέντο, από μια πεταλούδα, από μια γάτα που γλείφεται, τρία πράγματα τόσο μικρά απέναντι σε όλη την αθλιότητα του κόσμου ώστε σχεδόν γελάς και όμως πιθανότατα τόσο σημαντικά.

Της απάντησα και κάποια στιγμή, καθώς διάβαζα ξανά το κείμενό της, συνειδητοποίησα ότι είχε υπερασπιστεί σχεδόν κάθε ευάλωτο πλάσμα αυτού του κόσμου, τον αδικημένο, τον αδύναμο, το ζώο, το παιδί, τον κατατρεγμένο, τον άνθρωπο που δεν μπορεί να προστατεύσει μόνος του τον χώρο του.

Από αυτό τον κατάλογο έλειπε μόνο ένας, η ίδια και ίσως εκεί βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα παράδοξα της ενσυναίσθησης.

Οι άνθρωποι που είναι ικανοί να αισθανθούν περισσότερο τον πόνο των άλλων είναι πολλές φορές εκείνοι που ξεχνούν περισσότερο να δείξουν την ίδια επιείκεια στον εαυτό τους σαν η συμπόνια τους να έχει απεριόριστη ακτίνα δράσης προς κάθε κατεύθυνση εκτός από μία, προς τα μέσα.

Η ενσυναίσθηση έχει αποκτήσει σχεδόν ιερό χαρακτήρα στις μέρες μας και δικαίως διότι χρειαζόμαστε περισσότερη ενσυναίσθηση στους γιατρούς, στους γονείς, στους εκπαιδευτικούς, στις σχέσεις, στην πολιτική, στις επιχειρήσεις, στην κοινωνία.

Χρειαζόμαστε ανθρώπους που, πριν μιλήσουν, πριν χτυπήσουν, πριν καταδικάσουν, πριν γελάσουν, πριν περάσουν από πάνω σου, να μπορούν για ένα γαμημένο δευτερόλεπτο να βγουν από τον εαυτό τους και να αναρωτηθούν "πώς αισθάνεται ο απέναντί μου;", αυτή ίσως είναι μία από τις σημαντικότερες ανθρώπινες δυνητικές ικανότητες αλλά υπάρχει ένα σημείο όπου η ενσυναίσθηση παύει να είναι ένα παράθυρο προς τον άλλον και μετατρέπεται σε ανοιχτή πληγή μέσα μας.

Δεν βλέπεις απλώς τον πόνο μα τον εισπνέεις.

Δεν καταλαβαίνεις απλώς ότι ένας άνθρωπος υποφέρει μα αρχίζεις να υποφέρεις μαζί του και μετά με τον επόμενο και με τον επόμενο και με το παιδί που είδες στην οθόνη και με το ζώο που βασανίστηκε και με τον ηλικιωμένο που εγκαταλείφθηκε και με τη γυναίκα που κακοποιήθηκε και με τον άστεγο και με τον πρόσφυγα και με τον άνθρωπο που σκοτώθηκε σε έναν πόλεμο σε μια χώρα όπου δεν έχεις πατήσει ποτέ μέχρι που κάποτε συμβαίνει κάτι πολύ παράξενο.

Ο πόνος όλων των άλλων αποκτά μέσα σου μόνιμη κατοικία και εσύ δεν βρίσκεις πλέον χώρο να κατοικήσεις στον ίδιο σου τον εαυτό.

Κάνουμε μια τεράστια παρεξήγηση, νομίζουμε ότι όσο περισσότερο υποφέρουμε για τον πόνο του άλλου, τόσο περισσότερο αποδεικνύουμε ότι τον αγαπάμε μα αυτό δεν ισχύει, η συμπόνια δεν μετριέται σε μονάδες προσωπικής καταστροφής.

Δεν αγαπάς περισσότερο ένα βασανισμένο ζώο επειδή δεν κοιμήθηκες τρία βράδια αφότου είδες το σχετικό βίντεο, δεν αγαπάς περισσότερο ένα παιδί επειδή η φωτογραφία του σε διέλυσε συθέμελα για μία ολόκληρη εβδομάδα, δεν είσαι ηθικότερος άνθρωπος επειδή κουβαλάς κάθε πιθανή δυστυχία του πλανήτη μέσα στο νευρικό σου σύστημα.

Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο "βλέπω ότι πονάς και θέλω να κάνω κάτι για να μειώσω τον πόνο σου" και στο "για να τιμήσω τον πόνο σου, πρέπει να καταστραφώ και εγώ μαζί σου". Το δεύτερο δεν σώζει δύο ανθρώπους μα νομοτελειακά δημιουργεί δύο ανθρώπους που υποφέρουν.

Σε αυτό το σημείο πρέπει να σας πω κάτι προσωπικό και δεν αποτελεί παράθεση του βιογραφικού μου διότι αυτό χρησιμεύει όταν ψάχνεις για δουλειά ή όταν κάποιος σε ρωτάει "τι δουλειά κάνεις;" και εσύ, στα 46 σου, εξακολουθείς να μην ξέρεις τι διάολο να απαντήσεις. Επιστήμονας; Επιχειρηματίας; Συγγραφέας; Ζωγράφος; Συνθέτης; Άνθρωπος εργαστηρίου; Μάγειρας; Εθελοντής; Πατέρας; Βάλτε ένα γαμημένο "ναι" δίπλα σε όλα και τελειώνουμε.

Το αναφέρω για άλλον λόγο διότι η σχέση μου με την ευαισθησία και τη δημιουργία δεν άρχισε χθες ούτε αποτέλεσε προϊόν παρθενογένεσης.

Στα επτά μου έκανα την πρώτη ατομική έκθεση ζωγραφικής, στα δεκατέσσερα έγραφα ποίηση και πήρα ένα πανελλήνιο βραβείο, όταν τα άλλα παιδιά έπαιζαν μήλα, κρυφτό, κυνηγητό ή ποδόσφαιρο, η μάνα μου με παρακαλούσε να βγω πέντε λεπτά έξω να παίξω και έβγαινα για πέντε λεπτά ώσπου ξαναχτυπούσα το κουδούνι. "Μαμά, πέρασαν τα πέντε λεπτά, μπαίνω μέσα.

Δεν έχω άλλο χρόνο για χάσιμο" Γελάω σήμερα όταν το θυμάμαι αλλά δεν ήταν κάποια φιλοδοξία, στα επτά σου δεν ξέρεις καν τη λέξη, ήταν εσωτερική ανάγκη, έπρεπε κάπου να βάλω όσα έμπαιναν μέσα μου και νομίζω ότι αρκετοί ευαίσθητοι άνθρωποι καταλαβαίνουν ακριβώς τι εννοώ.

Κάποιοι ζωγραφίζουν, κάποιοι γράφουν, κάποιοι τραγουδούν, κάποιοι φροντίζουν ζώα, κάποιοι μαγειρεύουν, κάποιοι γίνονται γιατροί, κάποιοι κλείνονται στον εαυτό τους, κάποιοι καταρρέουν διότι όταν ο κόσμος μπαίνει μέσα σου με μεγαλύτερη ένταση από όση μπορείς εύκολα να επεξεργαστείς, πρέπει κάπου να τον μεταβολίσεις αλλιώς σε μεταβολίζει εκείνος.

Αργότερα βρέθηκα στην Ιατρική και ακόμη αργότερα σε ένα βιοτεχνολογικό εργαστήριο που εδώ και δεκαεπτά χρόνια έχει γίνει ουσιαστικά το δεύτερο σπίτι μου.

Έρευνα, παραγωγή, αποτυχίες και ξανά από την αρχή.

Προϊόντα, άνθρωποι, προβλήματα που περιμένουν λύση, άνθρωποι που περιμένουν μια απάντηση και εκεί έμαθα κάτι εξαιρετικά χρήσιμο για τη ζωή.

Αν δεν μπορείς να μετατρέψεις το συναίσθημα σε πράξη, κάποια στιγμή το συναίσθημα θα σε πνίξει.

Πονάς επειδή ένας άνθρωπος υποφέρει; Ωραία, και μετά; Μπορείς να βοηθήσεις; Βοήθησε.

Μπορείς να λύσεις κάτι; Λύσε το. Μπορείς να δημιουργήσεις κάτι που θα μειώσει έστω κατά ένα χιλιοστό τον πόνο; Δημιούργησέ το. Δεν μπορείς; Εδώ αρχίζει το δυσκολότερο μάθημα, να αποδεχθείς ότι δεν είσαι παντοδύναμος χωρίς να θεωρήσεις ότι επειδή δεν μπορείς να σώσεις τους πάντες είσαι αδιάφορος.

Αυτό μου πήρε πολύ περισσότερο χρόνο να το μάθω.

Έχω βρεθεί σε τρεις διαφορετικές εμπόλεμες ζώνες και εκεί οι ωραίες θεωρίες περί ανθρωπισμού τελειώνουν πολύ γρήγορα.

Ο πόνος του άλλου από κοντά δεν μοιάζει με τον πόνο της οθόνης, έχει μυρωδιά, έχει θερμοκρασία, έχει ήχο, έχει βλέμμα και όταν αποκτήσει βλέμμα, παύει να είναι ένας άψυχος αριθμός.

Δεν είναι πλέον "37 νεκροί" αλλά 37 άνθρωποι, κάποιος είχε μάνα, κάποιος είχε παιδί, κάποιος είχε έναν σκύλο που τον περίμενε, κάποιος το πρωί μπορεί να γκρίνιαξε επειδή δεν βρήκε καθαρή μπλούζα και το βράδυ μετατράπηκε σε έναν αδιάφορο αριθμό στη λεζάντα μιας είδησης.

Από τέτοια μέρη δεν επιστρέφεις ακριβώς ο ίδιος, έμαθα όμως εκεί και κάτι που θεωρώ σήμερα θεμελιώδες.

Ο άνθρωπος που πηγαίνει να βοηθήσει δεν έχει το δικαίωμα να καταρρεύσει πάνω στον άνθρωπο που χρειάζεται τη βοήθειά του χωρίς να χρειαστεί να γίνει αναίσθητος αλλά ακριβώς το αντίθετο, επειδή πρέπει να παραμείνει χρήσιμος.

Ο διασώστης που πνίγεται μαζί με εκείνον που πήγε να σώσει δεν απέδειξε ότι έτρεφε περισσότερη αγάπη αλλά ότι απέτυχε η διάσωση. Σκληρό; Βεβαίως και είναι αλλά η πραγματικότητα έχει αυτή την ενοχλητική συνήθεια να μην ενδιαφέρεται αν οι αλήθειες της μας χαϊδεύουν.

Ύστερα γυρίζεις στο σπίτι και γίνεσαι πατέρας και ξαφνικά η αφηρημένη αγάπη σου για "τον Άνθρωπο" αποκτά συγκεκριμένο πρόσωπο, κοιτάζεις το παιδί σου και θέλεις να είναι ευαίσθητο, να βλέπει, να νοιάζεται, να βοηθά, να μην προσπερνά τον πεσμένο, να μην κοροϊδεύει τον αδύναμο, να μην θεωρήσει ποτέ τη σκληρότητα μαγκιά αλλά, Θεέ μου, δεν θέλεις και να το καταπιεί ο πόνος του κόσμου.

Θέλεις να έχει καρδιά, δεν θέλεις να κυκλοφορεί χωρίς δέρμα και κάπου εκεί κατάλαβα ότι ίσως αυτή ακριβώς είναι η δουλειά που οφείλουμε να κάνουμε και με τον εαυτό μας, να μην μικρύνουμε την καρδιά μας μα να της βάλουμε δέρμα για να μπορεί να αγγίζει χωρίς να αιμορραγεί σε κάθε επόμενη επαφή.

Ακόμη και η μαγειρική, όσο άσχετη και αν φαίνεται εδώ, μου έμαθε το ίδιο ακριβώς πράγμα.

Στα φοιτητικά μου χρόνια εργάστηκα ως πρώτος σεφ σε γαλλικό εστιατόριο και η καλή μαγειρική είναι συναίσθημα αλλά και πειθαρχία.

Αν αγαπάς πολύ ένα υλικό και βάλεις τριπλάσιο επειδή "όσο περισσότερο τόσο καλύτερα", δεν έφτιαξες ένα καλύτερο πιάτο μα το γάμησες εντελώς.

Υπάρχουν πράγματα υπέροχα στη σωστή αναλογία και καταστροφικά χωρίς μέτρο και όριο, το αλάτι, η φωτιά, η φιλοδοξία, ο φόβος, η αγάπη κάποιες φορές και ναι, η ενσυναίσθηση.

Σήμερα και κάθε μέρα που περνάει γιγαντώνεται, υπάρχει και ένας επιπλέον εχθρός, η οθόνη σε κάθε μέγεθος και μορφή.

Για χιλιάδες χρόνια ο άνθρωπος γνώριζε κυρίως τον πόνο της μικρής κοινωνίας γύρω του.

Ήξερες ότι αρρώστησε ο γείτονας, ότι πέθανε κάποιος στο χωριό, ότι μια οικογένεια πεινούσε, ότι έγινε μια καταστροφή παρακάτω μα σήμερα μέσα σε δεκαπέντε λεπτά μπορείς να δεις έναν πόλεμο, δύο δολοφονίες, ένα βασανισμένο ζώο, ένα παιδί που πεθαίνει, μία κακοποίηση, μία φυσική καταστροφή και δεκαπέντε ανθρώπους να πανηγυρίζουν στα σχόλια για κάποιο από όλα αυτά.

Μετά η εφαρμογή που σε ενημέρωσε για το κάθε συμβάν σε ρωτά αν θέλεις να δείς περισσότερα; Περισσότερα; Πόσα περισσότερα χωράει ένας άνθρωπος; Το ανθρώπινο νευρικό σύστημα δεν κατασκευάστηκε για να λειτουργεί ως κέντρο επιχειρήσεων της δυστυχίας οκτώ δισεκατομμυρίων ανθρώπων και όμως αυτό του ζητάμε καθημερινά και κάπου ανάμεσα σε όλους μας ο πολύ ευαίσθητος άνθρωπος κάνει μετά και κάτι ακόμη πιο σκληρό στον εαυτό του.

Νιώθει ενοχή όταν κλείνει την οθόνη και σιγομιλά με τον εαυτό του, "αυτοί υποφέρουν και εγώ θα πάω για καφέ;". Ναι, θα πας. "Ένα παιδί πεθαίνει κι εγώ θα γελάσω;". Ναι, θα γελάσεις. "Κάπου βασανίζεται ένα ζώο κι εγώ θα κοιμηθώ;". Ναι, θα κοιμηθείς.

Καμία σχέση ότι δεν σε νοιάζει αλλά αν αποφασίσεις ότι δεν δικαιούσαι να ζήσεις όσο κάπου εκεί έξω υπάρχει πόνος, τότε μόλις καταδίκασες τον εαυτό σου να μη ζήσει ποτέ.

Κάπου θα υπάρχει πάντοτε πόνος και κάπου εδώ μπαίνει η δύσκολη μα μαγική λέξη, όρια.

Οι πολύ συμπονετικοί άνθρωποι έχουν συχνά μια παράξενη σχέση με τα όρια, τα εκλαμβάνουν σαν ηθική αποτυχία σαν να σημαίνουν ότι μέχρι εδώ νοιάζομαι ενώ από εκεί και πέρα δεν με αφορά.

Όχι, φίλε μου! Το υγιές όριο δεν είναι τείχος που σε χωρίζει από τον κόσμο μα μεμβράνη διότι επιτρέπει στην πληροφορία να περάσει χωρίς να πλημμυρίσει ολόκληρος ο οργανισμός σου, να γνωρίζεις τον πόνο του άλλου χωρίς να γίνεσαι ο πόνος του, να στέκεσαι δίπλα στον άλλον χωρίς να πέφτεις μέσα στην ίδια τρύπα, να μπορείς να δώσεις το χέρι σου χωρίς να χρειάζεται να γκρεμιστεις και εσύ για να αποδείξεις ότι αγαπάς τον συνάνθρωπο.

Μια γυναίκα που δεν με γνώριζε μού έγραψε απόψε ιδιωτικά εξαιτίας εκείνης της πρώτης συζήτησης με τη φίλη μου.

Μου είπε ότι είχε κάνει έναν δεύτερο κύκλο ψυχοθεραπείας ακριβώς για να μάθει να διαχειρίζεται πόσο βαθιά την επηρέαζε ο πόνος που έβλεπε γύρω της.

Της μίλησα για τείχη, ότι πού και πού πρέπει να δοκιμάζονται και εκείνη μου απάντησε ότι συμφωνεί, αλλά το κλειδί είναι στη συχνότητα και πως η συχνή δοκιμασία μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στατικότητας στα τείχη.

Χαμογέλασα διότι είχε δίκιο, περισσότερο από όσο είχα εγώ εκείνη τη στιγμή.

Έχουμε εξιδανικεύσει και την ανθεκτικότητα μέσα στο κλισέ πως ότι δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό μα μερικές φορές ό,τι δεν σε σκοτώνει σε αφήνει απλώς τραυματισμένο.

Ένα κτίριο δεν χρειάζεται από έναν σεισμό κάθε εβδομάδα για να αποδείξει ότι είναι γερό μα θεμέλια, συντήρηση, επισκευή και μερικές φορές χρειάζεται απλώς να μην κουνιέται τίποτα και να ησυχάσει.

Μερικές ημέρες το πλέον υγιές πράγμα που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος με ενσυναίσθηση είναι να πει πως σήμερα δεν αντέχει άλλο ανθρώπινο πόνο και να κλείσει το κινητό, να μαγειρέψει, να γράψει, να ζωγραφίσει, να ακούσει μουσική, να πάρει αγκαλιά το παιδί του, να καθίσει στον ήλιο, να δει μια πεταλούδα ή να χαζέψει μια γάτα που γλείφεται λες και δεν υπάρχει κανένα επόμενο καυτό γεωπολιτικό πρόβλημα στον πλανήτη και το μεγαλύτερο ζήτημα του σύμπαντος αυτή τη στιγμή είναι να καθαριστεί σωστά η αριστερή της πατούσα.

Δεν είναι αδιαφορία μα βασικός μηχανισμός αυτοσυντήρησης.

Υπάρχει όμως και μία ακόμη παγίδα διότι ο πολύ ευαίσθητος άνθρωπος, επειδή βλέπει εύκολα την ασχήμια που τον κατακλύζει, κινδυνεύει κάποτε να πιστέψει ότι η ασχήμια είναι ολόκληρη η πραγματικότητα και υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο "ο κόσμος περιέχει πολύ σκοτάδι" και στο "ο κόσμος είναι μόνο σκοτάδι". Η πρώτη μπορεί να είναι παρατήρηση ενώ η δεύτερη μετουσιώνεται σε σιωπηλή φυλακή.

Ο ανθρώπινος νους έχει μία εκπληκτική και ταυτόχρονα επικίνδυνη ικανότητα, όταν πιστέψει βαθιά σε κάτι, αρχίζει να μαζεύει αποδείξεις υπέρ του και έτσι αν αποφασίσεις ότι όλοι οι άνθρωποι είναι καθίκια, θα βρίσκεις καθημερινά εκατοντάδες τέτοιους και θα έχεις δίκιο.

Το πρόβλημα αρχίζει να φαίνεται οταν κάποια στιγμή θα περνάς δίπλα από τους υπόλοιπους χωρίς να τους βλέπεις, από εκείνον που άφησε φαγητό έξω για μια γάτα, από τη γυναίκα που πήρε έναν ηλικιωμένο τηλέφωνο επειδή ήξερε ότι είναι μόνος να τον ακούσει, από τον άνθρωπο που επέστρεψε ένα χαμένο πορτοφόλι, από εκείνον που σταμάτησε στον δρόμο επειδή κάποιος είχε πέσει, από κάποιον που βοήθησε έναν συνάνθρωπο και δεν έβγαλε selfie μαζί με τον βοηθούμενο για να την ανεβάσει στο facebook.

Η καλοσύνη έχει τρομερό πρόβλημα marketing ενώ η κτηνωδία κάνει πολύ καλύτερα νούμερα.

Μα ποια χτυπάει την πόρτα; Η μισανθρωπία, ναι, λογικό να έρθει και την καταλαβαίνω πολύ περισσότερο από όσο ίσως θα έπρεπε διότι όταν βλέπεις ξανά και ξανά τι είναι ικανός να κάνει ο άνθρωπος στον άνθρωπο, στο ζώο, στον αδύναμο, στη φύση, είναι εύκολο κάποια στιγμή να πεις με αγανάκτηση "δεν τους αντέχω άλλο". Όμως, έχω την υποψία ότι πολλοί από τους ανθρώπους που λένε πως μισούν την ανθρωπότητα δεν τη μισούν πραγματικά, την αγάπησαν υπερβολικά πολύ ως ιδέα, περίμεναν περισσότερα από αυτήν, περισσότερη λογική, περισσότερη αξιοπρέπεια, περισσότερη δικαιοσύνη, περισσότερη ανθρωπιά μα η πραγματικότητα τους απογοήτευσε τόσο ώστε η απογοήτευση μετατράπηκε σε θυμό.

Δεν μισούν πάντοτε τον άνθρωπο μα την απόσταση ανάμεσα σε αυτό που θα μπορούσε να είναι και σε αυτό που συχνά επιλέγει να γίνεται και αυτή η απόσταση πονάει αφόρητα.

Υπάρχει μια ευθύνη που οι άνθρωποι της ενσυναίσθησης συστηματικά ξεχνούν, να μην προσθέσουν τον εαυτό τους στον κατάλογο των θυμάτων που θέλουν να προστατεύσουν.

Αν πιστεύεις ότι η κάθε ζωή έχει αξία, τότε έχει και η δική σου, αν θεωρείς ότι κάθε πλάσμα δικαιούται ζωτικό χώρο, τότε δικαιούσαι και εσύ, αν θυμώνεις όταν ένας άνθρωπος κακοποιεί έναν αδύναμο, τότε γιατί θεωρείς φυσιολογικό να κακοποιείς εσύ τον ίδιο σου τον εαυτό μέχρι εξάντλησης; Η ενσυναίσθησή σου πρέπει να αγκαλιάζει ολόκληρο το ζωικό βασίλειο εκτός από τον πίθηκο που βλέπεις κάθε πρωί στον καθρέφτη; Κάπου ώπα, δεν γίνεται να στήσεις ένα τραπέζι, να ταΐζεις ολόκληρο τον κόσμο και να στέκεσαι εσύ όρθιος στην άκρη, νηστικός, επειδή θεωρείς πως είναι έκφραση εγωισμού να καθίσεις.

Κάθισε διότι υπάρχει θέση και για σένα.

Αν κάποια στιγμή η θλίψη για τον κόσμο πάψει να είναι απλώς θλίψη και εξελιχθεί σε επίμονη απελπισία, σε αδυναμία λειτουργίας ή σε σκέψη ότι ίσως θα ήταν καλύτερα να μην υπήρχες, τότε παύει να είναι φιλοσοφική η συζήτηση και απαιτείται άμεση φροντίδα αληθινή από άνθρωπο που ξέρει να την παρέχει.

Δεν αποτελεί κανενός είδους παράσημο η αυτοκαταστροφή και δεν αποδεικνύει ότι κατάλαβες βαθύτερα τον κόσμο διότι η ευαισθησία που σκοτώνει τον ευαίσθητο δεν υπηρετεί πλέον τίποτε από όσα εκείνος αγαπά.

Ίσως για αυτό το λόγο με άγγιξε τόσο η γυναίκα από την οποία ξεκίνησε όλη αυτή η σκέψη διότι όταν της έγραψα να μην αφήσει τον κόσμο να της πάρει ολόκληρο τον ζωτικό της χώρο, μου απάντησε "έχω ρωγμές και κρατιέμαι συστηματικά και συνειδητά από αυτές". Ρωγμές, τι υπέροχη λέξη.

Συνήθως προσπαθούμε να κλείσουμε τις ρωγμές, να τις σοβατίσουμε, να μη φαίνονται και όμως υπάρχουν ρωγμές από τις οποίες δεν μπαίνει μόνο σκοτάδι μα μπαίνει και φως και ίσως δεν χρειάζεται να γκρεμίσουμε τον τοίχο, ίσως αρκεί να κρατήσουμε ανοιχτές μερικές από αυτές.

Το λουλούδι στο τσιμέντο, την πεταλούδα, τη γάτα, έναν άνθρωπο που σου μίλησε όμορφα, μια ώρα χωρίς φόβο, ένα γέλιο που δεν έγινε εις βάρος κανενός, ένα παιδί που έπιασε ένα άλλο παιδί από το χέρι, έναν άγνωστο που έκανε κάτι καλό και δεν θα μάθουμε ποτέ το όνομά του.

Δεν είναι αποδείξεις ότι ο κόσμος είναι καλός, δεν χρειάζεται να κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας μα αποτελούν αποδείξεις ότι δεν είναι μόνο κακός και αυτό μερικές φορές αρκεί, τουλάχιστον για σήμερα.

Αύριο ξαναβλέπουμε.

Έχω περάσει μεγάλο μέρος της ζωής μου δημιουργώντας πράγματα για ανθρώπους, έχω γράψει για ανθρώπους, έχω φτιάξει προϊόντα για ανθρώπους, έχω ταξιδέψει για ανθρώπους, έχω ξενυχτήσει για ανθρώπους, έχω θυμώσει για ανθρώπους που δεν γνώρισα ποτέ, έχω βοηθήσει ανθρώπους που πιθανότατα δεν θα ξαναδώ και όλα αυτά εξακολουθώ να τα θεωρώ από τα ομορφότερα πράγματα που έχω κάνει.

Χρειάστηκαν όμως χρόνια για να διακρίνω μια λεπτή γραμμή διότι είναι άλλο το να προσφέρω τη ζωή μου και άλλο το να παραδίδω τη ζωή μου.

Το πρώτο είναι προσφορά μα το δεύτερο μπορεί να γίνει αυτοκαταστροφή και κανένας άνθρωπος που πραγματικά αγαπά τη ζωή δεν χρειάζεται να καταστρέψει τη δική του για να αποδείξει ότι σέβεται τις ζωές των υπολοίπων.

Σήμερα, στα 46 μου, ύστερα από ζωγραφική, βιβλία, μουσική, εργαστήρια, επιχειρήσεις, ταξίδια, ανθρώπους, παιδιά, χαρές, απογοητεύσεις και μερικές πολύ γερότατες σφαλιάρες που η ζωή φροντίζει να μοιράζει χωρίς να ζητά προηγουμένως ΑΦΜ, έχω καταλήξει σε κάτι πολύ απλούστερο από όσα πίστευα όταν ήμουν μικρότερος.

Δεν θέλω να γίνω λιγότερο ευαίσθητος, δεν θέλω να μάθω να προσπερνώ, δεν θέλω να συνηθίσω τον πόνο, δεν θέλω να δω ποτέ έναν πεσμένο άνθρωπο και να σκεφτώ πως δεν είναι δική μου δουλειά να ασχοληθώ μα θέλω όμως, αφού τον σηκώσω, να μπορώ να συνεχίσω να περπατάω και εγώ.

Αν κάθε άνθρωπος που εξακολουθεί να νοιάζεται για αυτόν τον κόσμο εξαντληθεί, αποσυρθεί, διαλυθεί ή πει κάποια στιγμή "άντε γαμηθείτε όλοι σας", ξέρετε ποιοι θα μείνουν όρθιοι; Ακριβώς εκείνοι που δεν είχαν ποτέ κανένα πρόβλημα να πατούν τους πεσμένους και αυτό θα ήταν μια πολύ άδικη νίκη για να τους τη χαρίσουμε.

Για αυτό το λόγο προστατεύστε την ενσυναίσθησή σας για τον κόσμο.

Ταΐστε την, ξεκουράστε την, βάλτε της όρια, αφήστε την κάποιες ημέρες να κλείσει το κινητό, να μαγειρέψει, να τραγουδήσει, να ζωγραφίσει, να κάνει έρωτα, να κοιμηθεί, να παίξει με ένα παιδί, να κάτσει στον ήλιο, να χαζέψει ένα λουλούδι που είχε το θράσος να φυτρώσει μέσα από το τσιμέντο και αφήστε την να γελάσει χωρίς ενοχή.

Η χαρά δεν αποτελεί προσβολή προς εκείνον που υποφέρει αλλά είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους αξίζει να πολεμάμε ώστε να πάψει να υποφέρει.

Ανάμεσα σε όλα τα πλάσματα αυτού του κόσμου που θεωρείτε ότι δικαιούνται την καλοσύνη σας, μη συνεχίζετε να ξεχνάτε ένα, εκείνο που σας συνοδεύει από την πρώτη έως την τελευταία ημέρα της ζωής σας, εσάς.

Ίσως η ωριμότερη μορφή ενσυναίσθησης δεν είναι να αισθανόμαστε όλο τον πόνο του κόσμου αλλά να μπορούμε να τον κοιτάζουμε χωρίς να στρέφουμε αλλού τα μάτια, να κάνουμε ό,τι πραγματικά μπορούμε εκεί όπου μπορούμε, να μένουμε άνθρωποι χωρίς να γινόμαστε σφουγγάρια όλης της ανθρώπινης δυστυχίας, να αγαπάμε χωρίς να διαλυόμαστε, να παραμένουμε ευαίσθητοι χωρίς να κυκλοφορούμε σαν μονίμως ανοιχτές πληγές και κυρίως να θυμόμαστε ότι η φροντίδα του εαυτού μας δεν είναι αποχώρηση από την ανθρωπιά μα προϋπόθεση για να μπορούμε να επιστρέφουμε σε αυτήν.

Χρειάστηκα ίσως μισή ζωή για να το καταλάβω, παρότι επί χρόνια επαναλαμβάνω μια φράση που θεωρώ ότι με περιγράφει, "ζω για να δημιουργώ, δημιουργώ για να υπηρετώ τον Άνθρωπο" μόνο που τελικά υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια που δεν πρέπει να ξεχνώ.

Στη λέξη "Άνθρωπος" συμπεριλαμβάνομαι και εγώ και εσύ και εσύ που διαβάζεις αυτές τις γραμμές και ίσως σήμερα είσαι κουρασμένος από όλα όσα βλέπεις.

Οπότε, αν δεν μπορείς σήμερα να σώσεις τον κόσμο, δεν πειράζει.

Σώσε λίγο τον χώρο μέσα σου από τον οποίο αύριο θα μπορέσεις να ξαναβγείς προς αυτόν, κράτα τη ρωγμή, κράτα το λουλούδι, κράτα την πεταλούδα, κράτα τη γάτα που γλείφεται και, διάολε, κράτα και εσένα. Δημήτρης Ποντίκας (απλά ένας άνθρωπος)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους