Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Στις 25 Απριλίου 1967, δολοφονείται εν ψυχρώ από τη χούντα στον Ιππόδρομο στο Δέλτα του Φαλήρου ο Παναγιώτης Ελής, ήρωας της Εθνικής Αντίστασης και μάρτυρας της Μακρονήσου Είχε συλληφθεί και οδηγηθεί εκεί μαζί με άλλους αγωνιστές, από το πρωί της πρώτης μέρας του πραξικοπήματος, στις 21 του ίδιου μήνα Ο Παναγιώτης Ελής γεννήθηκε τον Μάη του 1922 στην Κομοτηνή Με την κάθοδο των Βουλγάρων, οργανώνεται στην Αντίσταση Συλλαμβάνεται το 1942 και στέλνεται όμηρος στη Βουλγαρία Στις αρχές του 1943, μεταφέρεται μαζί με άλλους ομήρους στο Κουμάνοβο της Σερβίας, σε καταναγκαστικά έργα, μέχρι τη λήξη του πολέμου Στο τέλος του 1946, σαν στρατιώτης, μετατίθεται στο Μεσολόγγι και από κει με άλλους συναδέλφους του, λόγω πολιτικών φρονημάτων, στη Μακρόνησο, το καλοκαίρι του 1947 Στο “Σύρμα”, στην “Απομόνωση”, πλάι στη χαράδρα, όπου μεταφέρονταν όσοι δεν υπέκυπταν και δεν υπέγραφαν “δήλωση μετανοίας” βασανίζεται μαζί με συναγωνιστές του από αποκτηνωμένους αλφαμίτες και εγκληματίες αξιωματικούς, μερικοί από τους οποίους θα πρωτοστατήσουν στο πραξικόπημα του 1967 Μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, ο Ελής συλλαμβάνεται και εκτελείται Είναι από τα πρώτα θύματα της δικτατορίας Η μαρτυρία της αδελφής του Παναγιώτη Ελή, Πιπίνας Ελή, για τα βιώματα του αγωνιστή στο κολαστήριο της Μακρονήσου, τη δολοφονία του από τον μαυροσκούφη αξιωματικό Κότσαρη και τη δική της εμπειρία στη συνέχεια στην Ασφάλεια (Μπουμπουλίνας) εμπεριέχεται στο βιβλίο του δημοσιογράφου Θανάση Κάππου «Ενθύμια Μακρονήσου» (εκδόσεις Αλήθεια) «Ο Παναγιώτης πήγε στρατιώτης τον Απρίλιο του 1946 στις μεταβιβάσεις στο Μεσολόγγι και μετά από λίγο καιρό καταδικάστηκε μετά από σύντομη δίκη σε θάνατο για δήθεν αποστολή και απόδραση φαντάρων με προορισμό το βουνό και τους αντάρτες Η ποινή του δεν εκτελέστηκε και μετατράπηκε σε φυλάκιση Κρατήθηκε σε ένα μικρό ανήλιαγο μπουντρούμι για δύο μήνες και αμέσως μετά μεταφέρθηκε στη Μακρόνησο στο 2ο τάγμα, όπου και τον είχαν σε αυστηρή απομόνωση Ήταν κάπου στη χαράδρα με μόνη “παρέα” ένα δέντρο στο οποίο ανέβαινε όποτε έπιανε βροχή, για να σωθεί και να προφυλαχθεί από τα ορμητικά νερά Πέρασε κάθε είδους βασανιστήρια, με στόχο να του αποσπάσουν δήλωση μετανοίας και τη γνωστή υπογραφή Αυτός όμως, από όσα είχαμε κατά καιρούς συζητήσει, ήταν αποφασισμένος να μην κάνει με τίποτα δήλωση Τους έβγαζαν κάθε μέρα έξω και τους απειλούσαν με τα πάντα Τους έκαναν εικονικές εκτελέσεις, για να τους σπάσουν το ηθικό και να τους πάρουν την πολυπόθητη δήλωση Μια μέρα ένας συγκρατούμενος του στη “χαράδρα”, o Χρήστος Ιακωβίδης, άρχισε να φωνάζει: “Ζήτω ο Ελής, θέλω να γίνω σαν κι αυτόν” Toν πήραν αμέσως και άρχισαν να τον ξυλοκοπούν μέχρι θανάτου και όπως μου είχε πει ο Παναγιώτης το πόδι του έβγαζε για μια εβδομάδα αίμα Ο Παναγιώτης, μετά τη Μακρόνησο, μεταφέρθηκε στον Αι-Στράτη για “φιλοξενία”, με ένα μικρό ενδιάμεσο διάλειμμα περίπου δύο μηνών, όταν είχε βγει με άδεια και ερχόμενος στην Κομοτηνή για κάποια κομματική δουλειά συνελήφθη την ίδια μέρα Στη Μακρόνησο, βοηθούσε όποιον και όπως μπορούσε κάνοντας το καθετί για να τον ξαλαφρώσει από τα απάνθρωπα βασανιστήρια Εκεί, προς το τέλος του 1948/αρχές του 1949, εάν θυμάμαι καλά το χρονικό διάστημα, έγινε πολύ καλός φίλος με τον φοιτητή της Ιατρικής και μετέπειτα γνωστό πνευμονολόγο, Άδωνι Τριανταφύλλη Ο Άδωνις είχε περάσει φρικτά βασανιστήρια στη Μακρόνησο για τους γνωστούς πολιτικούς λόγους, όπως και όλοι που πήγαν στη Μακρόνησο, αλλά και για το γεγονός του ότι ήταν πρώτος ξάδερφος της Λένας Τριανταφύλλη, ιδιαιτέρας γραμματέως του Κωνσταντίνου Καραμανλή μέχρι το τέλος της ζωής του Μάλλον δεν μπορούσαν να του το συγχωρέσουν, δεν εξηγείται αλλιώς το τόσο μεγάλο μίσος εναντίον του Τον είχαν πραγματικά σακατέψει και ο Παναγιώτης έκανε ότι μπορούσε για να τον προστατέψει και να τον βοηθήσει Τον έσωσε μια φορά μετά από έναν άγριο ξυλοδαρμό, μεταφέροντας τον σε μια σκηνή όπου υπήρχαν γιατροί και κάποια ελάχιστα φάρμακα, για να μπορέσουν να του επουλώσουν τα τραύματα και τις πληγές που είχε σε όλο του το σώμα Του έπαιρνε πολλές φορές τον βαρύ ντενεκέ με τις πέτρες που του έδιναν να κουβαλήσει μέχρι την κορυφή του βουνού με γρήγορα βήματα και τον αντικαθιστούσε με τον δικό του που ήταν ελαφρύτερος Αμέσως μετά, κυρίως ο Καραφώτης ορμούσε επάνω του σαν να ήταν “τυφλός” και δεν υπολόγιζε τίποτα θέλοντας να τον σακατέψει Τη νύχτα που ξέσπασε η δικτατορία, αν και είμαστε κάπως έτοιμοι για το τι έρχεται (ίσως δεν το είχαμε υπολογίσει σωστά αναφορικά με τον χρόνο εκδήλωσης) ήρθε ένας φίλος και μας χτύπησε το κουδούνι κατά τις τρεις τα ξημερώματα για να μας προειδοποιήσει για τα γεγονότα Τον Παναγιώτη τον συνέλαβαν και τον πήγαν στον Ιππόδρομο, όπου το βράδυ εκείνο είχαν πάει πολύ κόσμο και αν θυμάμαι καλά και κάποιους επώνυμους Η δολοφονία του από τον ίλαρχο Κωνσταντίνο Κότσαρη, υπεύθυνο για τη φύλαξη των κρατουμένων εκείνη τη μοιραία νύχτα, δε νομίζω πως ήταν σε καμία περίπτωση τυχαία Φοβούνταν πως αν τον ξαναστείλουν φυλακή και εξορία θα κάνει ξανά τα ίδια, βοηθώντας τον κόσμο που θα ήταν δίπλα του, τους συνεξόριστους, τους φίλους και τους συντρόφους του Για να καταλάβετε, θα σας πω το εξής τρομερό γεγονός: Ήθελα να κάνω ένα μικρό μνημόσυνο, σαράντα μέρες μετά τον θάνατο του και καμία εκκλησία δε μας δέχτηκε Με πολύ ζόρι και κόπο βρέθηκε ένας παπάς στην εκκλησία του Αγίου Παύλου στον Κολωνό που μάλιστα έφτιαξε μόνος του τα κόλλυβα Απέναντι, υπήρχε ένα μικρό καφενείο το οποίο υπάρχει ακόμη και σήμερα, που τότε το είχε ένας φίλος του αδερφού μου, ο Μάνθος και προθυμοποιήθηκε να κεράσει τον κόσμο καφέ Όμως ο κόσμος που είχε έρθει στο μνημόσυνο δεν ήθελε και φοβόταν να βγει από την εκκλησία, γιατί γύρω ήταν γεμάτο τανκς και ασφαλίτες Τα συμπεράσματα δικά σας Εγώ, μετά ταλαιπωρήθηκα πολύ, αλλά δε μετανιώνω για τίποτα Στην Μπουμπουλίνας με ανέκρινε ο ίδιος ο Ιωαννίδης μαζί με τον Λάμπρου, λέγοντας διάφορα πράγματα για τον Παναγιώτη Εγώ δεν έκανα απολύτως τίποτα σε όλα αυτά, παρά να του “απαντώ” με ένα χαμόγελο Δεν ήξερε τι να κάνει, ήθελε να με εξαφανίσει πραγματικά από προσώπου γης Ήθελε να πέσει κάτω από το τραπέζι και να μην ξανασηκωθεί Με μια μικρή όμως διαφορά: ήταν τόσο κοντός που τα πόδια του δεν έφταναν στο πάτωμα Μου έλεγε διάφορα για περισσότερες από δύο ώρες, ώσπου σε μια στιγμή δεν κρατήθηκα και του λέω: “Καλά όλα αυτά, αλλά τα πόδια δε φτάνουν μέχρι το πάτωμα” Tι ήταν να το πω, κόντεψε να με σκοτώσει Φώναζε, ούρλιαζε να με βγάλουν έξω και να μη με δει ποτέ ξανά στα μάτια του Όπως και όταν έγινε η δίκη του αδερφού μου, συνέβησαν και εκεί μερικά παράξενα/δυσάρεστα Δικηγόρος του δολοφόνου του αδερφού μου ήταν ο Αλέξανδρος Λυκουρέζος Όταν ήρθε η ώρα της δικής μου κατάθεσης, ακούω τον Λυκουρέζο πίσω μου να λέει: “Καλά κι αυτή είναι ίδια με τον αδερφό της” Την ίδια στιγμή ο πρόεδρος μου λέει: “Γύρνα πίσω για να δεις τον κατηγορούμενο και πες μου εάν τον αναγνωρίζεις” Του απαντώ: “Δε γυρίζω, δε θέλω ούτε μια φορά στη ζωή μου να τον δω κατάματα” «Θα σε βάλω φυλακή» μου λέει «Κάνε ό,τι θες, αλλά δε θα μου πεις προς τα πού να κοιτάω και ποιον να βλέπω» Αυτή είναι με πολύ λίγα λόγια η ιστορία του Παναγιώτη Ελή με πολύ λίγα λόγια Η ιστορία ενός ήρωα, που πολλοί δεν έμαθαν ποτέ "Καθόμασταν σε μια κουβέρτα στο δάπεδο του θαλάμου μαζί με τον μακαρίτη γιατρό Μανώλη Σιγανό και τον επίσης μακαρίτη Κυριάκο Τσακίρη Ακούσαμε τον πυροβολισμό και είδαμε τον Ελή να πέφτει Δίπλα από μας καθόταν ο Γιάννης Ρίτσος, άκουσε και αυτός και είδε, και αμέσως με απόγνωση και αποτροπιασμό έκρυψε το πρόσωπό του στα χέρια του" (Μαρτυρία του δημοσιογράφου Αντώνη Καρκαγιάννη, συγκρατούμενου του Παναγιώτη Ελή και αυτόπτη μάρτυρα της δολοφονίας του) Η Μακρόνησος είναι ένας χώρος που θυμίζει έντονα και με κατάμαυρα γράμματα τα βασανιστήρια των νικητών στους ηττημένους Τη βαναυσότητα και την επίδειξη δύναμης σε ανθρώπους που πίστεψαν σε κάτι, δίνοντας ό,τι πολυτιμότερο είχαν: τη ζωή τους Κομμουνιστές, αριστεροί, δημοκρατικοί, στρατιώτες και πολίτες, οι οποίοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με την «αναμόρφωσή» τους Με μόνο όπλο τη δύναμη ψυχής, τις ιδέες και τις ελπίδες τους Ένας χώρος που πρέπει να παραμείνει ζωντανός για να μην ξεχάσουμε Εμείς, τα παιδιά μας και οι επόμενες γενιές Το υπουργείο Πολιτισμού και οι αρμόδιοι φορείς πρέπει άμεσα να λάβουν τις αναγκαίες εκείνες πρωτοβουλίες και να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες, ώστε να αποσταλεί στην UNESCO το απαραίτητο υλικό τεκμηρίωσης, που θα αναδεικνύει την ουσιαστική ανάγκη να συμπεριληφθεί η Μακρόνησος ανάμεσα στα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς ανά τον κόσμο Είναι καθήκον όλων μας Για εκείνους, για εμάς και για τους επόμενους Κυρίως όμως για εκείνους που έμειναν εκεί, κοιτάζοντας ψηλά τον ήλιο μέχρι την τελευταία τους στιγμή

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους