Η ακαταμάχητη καρναβαλική, σατιρική ματιά στις στοές της Πάτρας το 1961 Μέρα βροχερή σήμερα στην Πάτρα, μέρα που προμηνύει τον ερχομό του φθινοπώρου και η μετακίνηση των πεζών Πατρινών στο κέντρο της...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Αυτές τις στοές που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της πόλης.

Ο πρώτος και κύριος λόγος που κατασκευάστηκαν αυτές οι παλαιές χαρακτηριστικές στοές (καμάρες) που αποτελούν αρχιτεκτονικό κόσμημα στο κέντρο της πόλης, ήταν για προστασία από τις δυνατές βροχές του χειμώνα που δεν σταματούσαν τότε στην Πάτρα (δεν είναι τυχαίο ότι η πόλη αποκαλείτο «κατρουλού» από τους κατοίκους λόγω ακριβώς των ασταμάτητων βροχών) αλλά και τον δυνατό ήλιο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Ένας λόγος βασικός που έπαιξε σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό του νέου σχεδίου πόλης από τον Γαλλο-Έλληνα πολεοδόμο και αξιωματικό Σταμάτη Βούλγαρη ο οποίος κλήθηκε το 1829, αμέσως μετά την Επανάσταση από τον πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια στο πλαίσιο της ανοικοδόμησης της Κάτω Πόλης.

Παράλληλα όμως για τον σχεδιασμό και την κατασκευή των στοών στο κέντρο της Πάτρας, εκτός από πρακτικούς λόγους υπήρξαν και λόγοι εμπορικοί και αισθητικοί.

Στο πλαίσιο της βούλησης να αναπτυχθεί το εμπόριο και να γίνει η πόλη η πύλη της Ελλάδας προς τη Δύση, οι στοές έδιναν τη δυνατότητα τους εμπόρους να εκθέτουν τα προϊόντα και εμπορεύματά τους έξω από τα καταστήματά τους, στο ισόγειο των νεοκλασικών κτιρίων, προσελκύοντας την προσοχή των περαστικών και υποψήφιων αγοραστών.

Εκεί οι καταναλωτές έκαναν με την ησυχία τους τα ψώνια τους χωρίς να βρέχονται σε περίπτωση κακού καιρού.

Χαρακτηριστική περίπτωση ήταν αυτή των στοών της Κανακάρη και της περιοχής της παλιάς αγοράς.

Όμως και η αισθητική της πόλης μεταμορφώθηκε με τη δημιουργία των στοών αφού η κομψότητά τους, οι τοξωτές καμάρες, οι μαρμάρινοι κίονες, ο μνημειακός χαρακτήρας τους και τα συχνά παρατηρούμενα ζωγραφικά έργα που κοσμούσαν τις οροφές τους πρόσθεσαν ξεχωριστή αίγλη στην Πάτρα.

Όπως είναι φυσικό, ο Βούλγαρης επηρεασμένος από αντίστοιχες στοές στο Παρίσι και σε ιταλικές πόλεις εφάρμοσε τις αρχές της ευρωπαϊκής κι αναγεννησιακής πολεοδομίας και της ενιαίας αρχιτεκτονικής στην περίπτωση της Πάτρας.

Αυτή η ευρωπαϊκή αύρα που δόθηκε στην πόλη είχε συνειδητά τον ρόλο της αφού σηματοδότησε την αλλαγή πλεύσης και το γύρισμα της πλάτης της πόλης στο οθωμανικό παρελθόν και κατά συνέπεια στη μίζερη και άναρχη εικόνα της πόλης μέχρι τότε. Το Πατρινό Καρναβάλι όπως πάντα πρωτοπόρο δεν άφησε ούτε τις στοές της Πάτρας ασχολίαστες.

Ήταν το Πατρινό Καρναβάλι του 1961 που έφερε στο προσκήνιο της στοές μέσω ενός καρναβαλικού άρματος που δημιούργησε ο εκλεκτός καλλιτέχνης-κατασκευαστής Δημήτρης Βούρτσης.

Τίτλος του άρματος ήταν «Στοές για γκρέμισμα» και η έμπνευση προήλθε από μια πρόταση των πολεοδόμων εκείνων των χρόνων να γκρεμιστούν οι παραδοσιακές στοές της Πάτρας.

Με αφορμή την επικαιρότητα της εποχής, το σατιρικό άρμα που καυτηρίασε την απειλή της αρχιτεκτονικής ταυτότητας της πόλης, όρθωσε το ανάστημά του στις βλέψεις των «επιστημόνων πολεοδόμων». Στη φωτογραφία που ανήκει στην ψηφιοποιημένη συλλογή του αρχείου της ΚΕΔΗΠ-Καρναβάλι Πάτρας, βλέπουμε το άρμα να παρελαύνει ενώπιον πλήθους κόσμου στα πεζοδρόμια σε έναν κεντρικό δρόμο της πόλης με φόντο ένα υπέροχο νεοκλασικό κτίριο και βέβαια μια φυσική στοά.

Το φωτογραφικό κλικ μοναδικό αποτύπωσε το μέσο αλλά και το αντικείμενο του σαρκασμού και του σχολιασμού.

Πάνω στο άρμα ο θηριώδης Σαμψών προσπαθεί να γκρεμίσει τις χαρακτηριστικές καμάρες/στοές της Πάτρας, ενώ άκρως χαρακτηριστικές και χιουμοριστικές είναι και οι υπόλοιπες φιγούρες της συνολικής κατασκευής.

Για την ιστορία το Πατρινό Καρναβάλι 1961 πραγματοποιήθηκε σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες για τον Δήμο και τους κατοίκους της Πάτρας με την άνοδο του τιμάριθμου να πλήττει βάναυσα τα χαμηλά εισοδήματα.

Παρόλα αυτά η διοργάνωση χαρακτηρίστηκε από τον εντυπωσιακό και αναβαθμισμένο καρναβαλικό στολισμό της πόλης τόσο στις εισόδους, στις πλατείες, στις οδούς Γούναρη και Μαιζώνος και στον λιμενικό χώρο.

Αξίζει να τονιστεί ότι εκείνα τα χρόνια ο Δήμος Πατρέων είχε μόνιμα μια επιχορήγηση από τον ΕΟΤ και έβγαζε στην παρέλαση πλήθος αρμάτων όπως Βασιλιά Καρνάβαλο, άρμα Βασίλισσας, 2-3 άνθινα άρματα, καλλιτεχνικά, σατιρικά άρματα, μεταξύ των οποίων και άρματα με θεματολογία αντλημένη από την τοπική επικαιρότητα.

Κλείνοντας την ανάρτησή μας να αναφέρουμε ότι ο σχεδιασμός των στοών της πόλης ανιχνεύεται ουσιαστικά τη χρονιά που γεννήθηκε το Καρναβάλι μας. 1829 ήταν η κλήση του Ιωάννη Καποδίστρια στον Σταμάτη Βούλγαρη για το νέο σχέδιο της πόλης και ταυτόχρονα η χρονιά των απαρχών του Καρναβαλιού μας που εντοπίζεται σύμφωνα με τους ερευνητές στη διεξαγωγή του αποκριάτικου χορού στο σπίτι του έμπορου Μωρέτη.

Δυο αιώνες ιστορίας.

Και ευτυχώς που τελικά ο Σαμψών το 1961 δεν κατάφερε να γκρεμίσει τις στοές και σήμερα μέρα έντονων καταιγίδων που είναι δεν βρεχόμαστε στους δρόμους της πόλης μας με τις στοές σε Κορίνθου, Ερμού, Αγίου Νικολάου, Κολοκοτρώνη, Κανακάρη, Γερμανού, Μπουκαούρη, περιμετρικά της πλατείας Γεωργίου κ.α.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους