ΗΡΘΕ Η ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ;; ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΛΕΟΝ ΠΡΩΤΟΙ ΣΤΗΝ ΓΡΑΜΜΗ ΠΑΤΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΟΥΣ . Από τη Λιβύη στην Ουκρανία, από τη Γιουγκοσλαβία στο Ιράν — και η Ελλάδα με την Κύπρο στο κέντρο της...
ΗΡΘΕ Η ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ;; ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΛΕΟΝ ΠΡΩΤΟΙ ΣΤΗΝ ΓΡΑΜΜΗ ΠΑΤΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΟΥΣ . Από τη Λιβύη στην Ουκρανία, από τη Γιουγκοσλαβία στο Ιράν — και η Ελλάδα με την Κύπρο στο κέντρο της γεωπολιτικής.
Ας κάνουμε μια απλή σκέψη.
Όταν κοιτάζει κανείς ένα μεμονωμένο γεγονός, βλέπει ένα γεγονός.
Όταν όμως απομακρυνθεί λίγο και κοιτάξει πολλά γεγονότα μαζί, αρχίζει να βλέπει μοτίβα.
Και αυτό ακριβώς θέλω να κάνουμε.
Όχι να αποδείξουμε από την αρχή ότι υπάρχει ένα παγκόσμιο σχέδιο.
Όχι να πούμε ότι κάθε εξέγερση δημιουργήθηκε από κάποια ξένη δύναμη.
Αλλά να ρωτήσουμε κάτι πολύ πιο απλό: Γιατί τόσο πολλές εσωτερικές κρίσεις συμβαίνουν σε χώρες με τεράστια γεωπολιτική σημασία και γιατί, όταν παρεμβαίνουν μεγάλες δυνάμεις «για την προστασία των λαών», το αποτέλεσμα τόσο συχνά είναι η διάλυση της χώρας, ο πόλεμος ή μια παρατεταμένη αστάθεια; Ας πάρουμε τη Λιβύη. Ο Καντάφι δεν ήταν δημοκρατικός ηγέτης.
Αυτό είναι δεδομένο.
Αλλά επίσης είναι δεδομένο ότι η Λιβύη διέθετε τεράστιο πετρελαϊκό πλούτο και ότι το κράτος χρηματοδοτούσε εκτεταμένες κοινωνικές παροχές και τεράστια έργα υποδομής.
Το 2011 ξέσπασε πραγματική εσωτερική εξέγερση στη Βεγγάζη.
Δεν χρειάζεται να κατασκευάσουμε κάποια θεωρία για να το δεχτούμε.
Μετά όμως συνέβη κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Η εσωτερική σύγκρουση διεθνοποιήθηκε. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε την Resolution 1973, επιτρέποντας «όλα τα αναγκαία μέτρα» για την προστασία αμάχων και επιβάλλοντας ζώνη απαγόρευσης πτήσεων.
Στη συνέχεια το ΝΑΤΟ ανέλαβε την επιχείρηση και πραγματοποίησε, μεταξύ άλλων, αεροπορικά και ναυτικά πλήγματα εναντίον στρατιωτικών δυνάμεων του Καντάφι Ο Καντάφι έπεσε.
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό ερώτημα.
Τι απέγινε η Λιβύη μετά; Δεν δημιουργήθηκε ένα σταθερό, ενιαίο και ειρηνικό δημοκρατικό κράτος.
Η χώρα διασπάστηκε σε κέντρα εξουσίας και ένοπλες ομάδες, και μέχρι σήμερα αντιμετωπίζει πολιτική και θεσμική αστάθεια.
Άρα μπορούμε να κάνουμε μια πρώτη παρατήρηση: Η ανατροπή ενός καθεστώτος είναι πολύ ευκολότερη από την οικοδόμηση ενός κράτους μετά την ανατροπή του.
Και αυτό είναι ένα από τα βασικότερα σημεία της ανάλυσής μας.
Μετά έχουμε τη Γιουγκοσλαβία.
Άλλη ιστορία, άλλες συνθήκες.
Υπήρχαν πραγματικές εθνοτικές και πολιτικές συγκρούσεις, ιδιαίτερα στο Κόσοβο. Το ΝΑΤΟ επενέβη στρατιωτικά το 1999.
Και πάλι η αιτιολόγηση ήταν η προστασία των ανθρώπων και η αντιμετώπιση μιας ανθρωπιστικής κρίσης.
Όμως σήμερα, δεκαετίες αργότερα, τα Βαλκάνια εξακολουθούν να έχουν ανοιχτές εθνικές και πολιτικές αντιθέσεις.
Άρα δεν πρέπει να ρωτήσουμε μόνο: «Γιατί έγινε η επέμβαση;» Πρέπει να ρωτήσουμε και: «Ποιο ήταν το αποτέλεσμα είκοσι ή τριάντα χρόνια αργότερα;» Μετά έρχεται το Ιράκ.
Ένα κράτος ανατράπηκε με τη στρατιωτική επέμβαση του 2003.
Το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν ήταν αυταρχικό.
Αυτό επίσης είναι δεδομένο.
Αλλά η πτώση του δεν σήμαινε ειρήνη.
Ακολούθησαν χρόνια βίας, εμφύλιας σύγκρουσης, τρομοκρατίας και τεράστιου ανθρώπινου κόστους.
Και ξανά εμφανίζεται το ίδιο ερώτημα: Μπορεί μια εξωτερική στρατιωτική δύναμη να καταστρέψει ένα καθεστώς γρηγορότερα απ' ό,τι μπορεί να δημιουργήσει ένα σταθερό κράτος; Η ιστορία δείχνει ότι αυτό είναι ένα τεράστιο πρόβλημα.
Μετά ήρθε η Συρία.
Εδώ το πράγμα έγινε ακόμη πιο σύνθετο.
Ξεκίνησε ως εσωτερική εξέγερση.
Μετατράπηκε σε εμφύλιο πόλεμο.
Και τελικά έγινε πεδίο σύγκρουσης πολλών εξωτερικών δυνάμεων. Η Συρία έγινε ένα είδος γεωπολιτικού εργαστηρίου: Ηνωμένες Πολιτείες, Ρωσία, Τουρκία, Ιράν, Ισραήλ και διάφορες ένοπλες οργανώσεις βρέθηκαν, άμεσα ή έμμεσα, μέσα στην ίδια σύγκρουση.
Και ο απλός Σύρος πολίτης βρέθηκε στη μέση.
Μετά έχουμε την Ουκρανία.
Εδώ πρέπει να είμαστε ακόμη πιο προσεκτικοί. Το Μαϊντάν δεν ήταν απλώς μια «δυτική επιχείρηση». Υπήρχε πραγματική κοινωνική διαμαρτυρία, η οποία ξεκίνησε μετά την απόφαση του Γιανουκόβιτς να αναστείλει τη συμφωνία σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Βρετανική κοινοβουλευτική έρευνα κατέγραψε ότι οι εξελίξεις πήραν δική τους δυναμική και ότι αιφνιδίασαν τόσο την ΕΕ όσο και τη Ρωσία.
Παράλληλα καταγράφει και τη δυτική υποστήριξη προς την ουκρανική κοινωνία πολιτων Επομένως έχουμε κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον: Υπήρχε πραγματική εσωτερική δυσαρέσκεια.
Υπήρχε όμως ταυτόχρονα και εξωτερικός ανταγωνισμός για το πού θα στραφεί η Ουκρανία.
Και εδώ βρίσκεται μια πολύ σημαντική διαφορά.
Δεν χρειάζεται κάποιος να δημιουργήσει μια κρίση από το μηδέν.
Μπορεί να υπάρχει ήδη πραγματική κοινωνική δυσαρέσκεια.
Το γεωπολιτικό παιχνίδι μπορεί να αρχίσει μετά.
Και μετά κοιτάμε το Ιράν. Το Ιράν είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον παράδειγμα για το μέλλον.
Γιατί είναι χώρα τεράστιας γεωπολιτικής αξίας: πετρέλαιο, φυσικό αέριο, Περσικός Κόλπος, Στενά του Ορμούζ, Ισραήλ, αμερικανική στρατιωτική παρουσία, Ρωσία, Κίνα.
Και σήμερα η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια ενέργεια και οικονομία.
Reuters έχει καταγράψει ότι η σύγκρουση έχει επηρεάσει τις ενεργειακές ροές και ότι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ έχει γίνει κρίσιμος παράγοντας για την παγκόσμια οικονομισ Και εδώ βλέπουμε κάτι που πρέπει να κρατήσουμε: Όταν μια γεωπολιτικά σημαντική χώρα αποσταθεροποιείται, το πρόβλημα δεν μένει μέσα στα σύνορά της.
Επηρεάζει πετρέλαιο. Ναυτιλία. Τρόφιμα. Πληθωρισμό. Ενέργεια.
Εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ολόκληρο τον κόσμο.
Και τώρα ερχόμαστε στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Εδώ γίνεται, κατά τη γνώμη μου, η πιο ενδιαφέρουσα συζήτηση.
Γιατί αν κοιτάξουμε τον χάρτη, η Ελλάδα και η Κύπρος δεν είναι μια τυχαία περιοχή.
Βρισκόμαστε ακριβώς εκεί όπου συναντώνται: Ευρώπη — Τουρκία — Μέση Ανατολή — Βόρεια Αφρική — Ανατολική Μεσόγειος.
Υπάρχουν: το Αιγαίο, η Κύπρος, οι ΑΟΖ, οι ενεργειακοί πόροι, οι θαλάσσιοι δρόμοι, η Τουρκία, το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Συρία, ο Λίβανος, η Ρωσία, και οι μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις. Η Κύπρος έχει επιπλέον μια μοναδική ιδιαιτερότητα.
Είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βρίσκεται όμως σε μια περιοχή όπου υπάρχει άλυτο πολιτικό πρόβλημα, τουρκική στρατιωτική παρουσία, βρετανικές βάσεις και τεράστιο ενδιαφέρον για την Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα βρίσκεται ταυτόχρονα αντιμέτωπη με μια μακροχρόνια ελληνοτουρκική αντιπαράθεση για ζητήματα όπως το Αιγαίο, τα χωρικά ύδατα, η υφαλοκρηπίδα και οι θαλάσσιες ζώνες.
Άρα το ερώτημα δεν είναι: «Θα γίνει αύριο πόλεμος στην Ελλάδα;» Δεν το ξέρουμε.
Το ερώτημα είναι: «Τι θα μπορούσε να μετατρέψει μια υπάρχουσα διαφορά σε διεθνή κρίση;» Και αυτό είναι πολύ πιο σοβαρό ερώτημα.
Εδώ λοιπόν φτάνουμε στο δικό μας αναλυτικό μοντέλο.
Δεν λέμε: «Η Δύση δημιουργεί όλες τις εξεγέρσεις.» Δεν έχουμε στοιχεία για να υποστηρίξουμε κάτι τόσο γενικό.
Λέμε κάτι διαφορετικό: Μια κοινωνία μπορεί να έχει πραγματικά προβλήματα.
Μπορεί να έχει φτώχεια. Διαφθορά.
Πολιτική καταπίεση.
Εθνικές αντιθέσεις.
Μειονοτικά ζητήματα.
Οικονομική κρίση. Ανεργία.
Και τότε μπορεί να ξεκινήσει μια πραγματική κοινωνική αντίδραση.
Όμως από εκεί και πέρα μπορεί να εμφανιστούν εξωτερικοί παράγοντες.
Οικονομική βοήθεια.
Πολιτική στήριξη. ΜΚΟ.
Μέσα ενημέρωσης.
Διπλωματικές παρεμβάσεις. Κυρώσεις.
Διεθνείς οργανισμοί.
Και τελικά, εάν η κατάσταση κλιμακωθεί αρκετά: επέμβαση.
Άρα το μοντέλο που αξίζει να μελετήσουμε είναι: ΥΠΑΡΚΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ↓ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΤΑΡΑΧΗ ↓ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΛΩΣΗ ↓ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ↓ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ↓ ΑΝΑΤΡΟΠΗ Ή ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ↓ ΝΕΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Και τότε έρχεται το σημαντικότερο ερώτημα όλων: Ποιος κέρδισε και ποιος έχασε; Όχι μόνο ποιος κέρδισε τον πόλεμο. Αλλά: Ποιος πήρε τον έλεγχο των ενεργειακών πόρων; Ποιος απέκτησε στρατιωτική πρόσβαση; Ποιος απέκτησε οικονομική επιρροή; Ποιος έλεγξε τους δρόμους μεταφοράς; Ποιος ενίσχυσε τη γεωπολιτική του θέση; Και πάνω απ' όλα: Τι απέγινε ο λαός που υποτίθεται ότι πήγαμε να σώσουμε; Αυτή είναι η ερώτηση που δεν πρέπει να ξεχνάμε.
Γιατί μπορεί κάποιος να δικαιολογήσει μια επέμβαση με το επιχείρημα της δημοκρατίας.
Μπορεί να την δικαιολογήσει με τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Μπορεί να την δικαιολογήσει με την προστασία των αμάχων.
Μπορεί να την δικαιολογήσει με την παγκόσμια ασφάλεια.
Όμως η ιστορία δεν τελειώνει όταν πέφτει ένας ηγέτης.
Εκεί αρχίζει.
Και αν μετά από την επέμβαση έχουμε διαλυμένο κράτος, εμφύλιο πόλεμο, πρόσφυγες, οικονομική καταστροφή και νέες ξένες παρεμβάσεις, τότε οφείλουμε να ξαναδούμε ολόκληρη την υπόθεση.
Όχι απαραίτητα για να πούμε ότι η αρχική επέμβαση ήταν εξαρχής προσχεδιασμένη.
Αλλά για να ρωτήσουμε: Μήπως οι μεγάλες δυνάμεις είναι πολύ καλύτερες στο να ανατρέπουν την παλιά κατάσταση απ' ό,τι στο να δημιουργούν την καινούργια; Και ίσως εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο μάθημα για Ελλάδα και Κύπρο.
Δεν πρέπει να περιμένουμε να εμφανιστεί η μεγάλη κρίση για να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε.
Πρέπει να παρακολουθούμε από πριν: ποια κοινωνικά προβλήματα μεγαλώνουν, ποια ζητήματα διεθνοποιούνται, ποιοι εξωτερικοί παράγοντες αρχίζουν να ενδιαφέρονται, ποια αφηγήματα εμφανίζονται ξαφνικά διεθνώς, ποιοι ζητούν «διεθνή λύση», και ποιος θα μπορούσε να επωφεληθεί από μια αλλαγή ισορροπίας.
Δεν σημαίνει ότι κάθε ξένη παρέμβαση είναι συνωμοσία.
Δεν σημαίνει ότι κάθε κοινωνική εξέγερση είναι κατασκευασμένη.
Σημαίνει κάτι πολύ απλούστερο: Στη γεωπολιτική, δεν αρκεί να κοιτάς ποιος άναψε τη φωτιά.
Πρέπει να κοιτάς ποιος περίμενε τη φωτιά, ποιος έφερε τον πυροσβεστήρα, ποιος αποφάσισε πού θα σβήσει και τι απέμεινε από το σπίτι μετά.
Και αυτό είναι το δικό μας πόρισμα εργασίας.
Όχι τελική ιστορική αλήθεια.
Μια υπόθεση που αξίζει να δοκιμαστεί πάνω στα πραγματικά γεγονότα.
Γιατί ίσως το σημαντικότερο λάθος που μπορεί να κάνει ένας αναλυτής είναι να πιστέψει είτε όλα όσα του λέει η επίσημη αφήγηση είτε όλα όσα του λέει η αντι-αφήγηση.
Ο πραγματικός αναλυτής κάνει κάτι δυσκολότερο: **συλλέγει τα γεγονότα, τα βάζει το ένα δίπλα στο άλλο και περιμένει να δει αν το μοτίβο αντέχει.** Και αυτό σας λέω πάντα ενώστε τα παζλ και σκεφτείτε μόνοι σας μην κοιτάτε τι γράφουμε απλά βάλτε στο μυαλό σας όλα αυτά και βγάλτε το δικό σας πόρισμα Θα χουμε την ίδια κατάληξη; άρα πριν έχουμε την ίδια κατάληξη πρέπει να διώξουμε αυτούς που μας οδηγούν στην κατάληξη όλων των παραπάνω κρατών και το έλα μωρέ δεν γίνονται αυτά τα πράγματα στην ελλάδα δε νομίζω να ισχύει πλέον και ο πιο αδαής το χει καταλάβει.. Οχι απλά δεν γίνονται αλλά βρισκόμαστε καθ... οδων των εξελίξεων ..
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους