Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Κάποτε, λέει μια ιστορία, ένας φτωχός μπήκε σ’ ένα μαγειρείο κρατώντας ένα κομμάτι ξερό ψωμί.

Καθώς δεν είχε φράγκο για να αγοράσει φαγητό, κράτησε για λίγο το ψωμί πάνω από μια κατσαρόλα που έβραζε, για να πάρει έστω λίγη από τη μυρωδιά της σούπας.

Όταν τον είδε όμως ο μαγαζάτορας του ζήτησε να πληρώσει.

Αυτός διαμαρτυρήθηκε λέγοντας μα αφού ρε σύ ούτε έφαγα ούτε άγγιξα τη σούπα γιατί να σε πληρώσω; - Α! όλα κι όλα ρε μάστορα αφού χρησιμοποίησες τη μυρωδιά της και κάτι πρέπει να με δώκεις, λέει ο μαγαζάτορας Τελικά κατέληξαν στον Χότζα για να λύσει τη διαφορά τους.

Εκείνος έβγαλε μερικά νομίσματα από την τσέπη του, τα κούνησε κοντά στ’ αυτί του μαγαζάτορα και τα ξανάβαλε μέσα.

Εντάξει τώρα, πληρώθηκε του λέει. - Τι κάνεις εκεί; ρώτησε ο μαγαζάτορας.

Εγώ μόνο τον ήχο των χρημάτων άκουσα. - Αφού αυτός πήρε τη μυρωδιά της σούπας, εσύ πληρώθηκες με τον ήχο των χρημάτων.

Την ιστορία τη θυμήθηκα διαβάζοντας για έναν από τους πιο αθέατους μηχανισμούς που χρηματοδοτούν σήμερα την παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο.

Κάθε φορά που βλέπουμε μια ιστοσελίδα γεμάτη ανοησίες, θεωρίες συνωμοσίας ή «ειδήσεις» που έχουν τόση σχέση με την πραγματικότητα όση εγώ με την κβαντική ιατρική, συνήθως αναρωτιόμαστε πως στο καλό τι βγάζει αυτός; ποιος βρίσκεται από πίσω, τι σκοπούς έχει, ποιον θέλει να επηρεάσει; Τις περισσότερες φορές όμως η απάντηση είναι πολύ απλούστερη.

Απλά θέλει να βγάλει λεφτά.

Το διαδίκτυο έφτιαξε έναν θαυμάσιο μηχανισμό γι’ αυτό.

Εσύ βλέπεις έναν τίτλο που λέει «ΔΕΙΤΕ ΤΙ ΜΑΣ ΚΡΥΒΟΥΝ», νευριάζεις ή περιεργάζεσαι και το πατάς.

Στη σελίδα που ανοίγει βλέπεις τριγύρω διαφημίσεις από εταιρείες, μερικές φορές και σοβαρές, που πιθανότατα δεν έχεις κανέναν λόγο να συνδέσεις με το περιεχόμενο που διαβάζεις.

Αλλά πιθανότατα ούτε οι ίδιες οι εταιρείες θα θελαν να ναι εκεί.

Με την προγραμματική διαφήμιση μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας γίνεται αυτόματα.

Διαφημίσεις αγοράζονται και τοποθετούνται μέσω ψηφιακών πλατφορμών σε τεράστιο αριθμό ιστοσελίδων, συχνά χωρίς κάποιος υπεύθυνος μιας εταιρείας να κάθεται φυσικά και να επιλέγει μία προς μία πού θα εμφανιστούν.

Το αποτέλεσμα το μελέτησε μια πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2024 στο Nature.

Σε δείγμα 1.276 ιστοσελίδων παραπληροφόρησης, το 74,5% είχε διαφημιστικά έσοδα.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι, μεταξύ των μεγαλύτερων διαφημιζόμενων που εξετάστηκαν, όσοι χρησιμοποιούσαν ψηφιακές διαφημιστικές πλατφόρμες είχαν περίπου δεκαπλάσια πιθανότητα να εμφανιστούν σε ιστοσελίδες παραπληροφόρησης από όσους δεν τις χρησιμοποιούσαν.

Και όταν οι ερευνητές ρώτησαν στελέχη επιχειρήσεων, διαπίστωσαν ότι οι περισσότεροι δεν γνώριζαν καν πως οι διαφημίσεις των εταιρειών τους μπορούσαν να εμφανίζονται εκεί.

Έτσι λοιπόν μια εταιρεία μπορεί να ξοδεύει εκατομμύρια για να προστατεύει το όνομά της και την ίδια ώρα ένα μικρό μέρος από αυτά τα χρήματα να καταλήγει, μέσα από μια αλυσίδα αυτοματοποιημένων συναλλαγών, σε κάποιον που γράφει ότι τα εμβόλια έχουν μικροτσίπ, ότι αύριο καταργούνται τα μετρητά ή ότι ο τάδε επιστήμονας «αποκάλυψε επιτέλους αυτό που μας κρύβουν». Το πρόβλημα βέβαια δεν λύνεται βάζοντας μερικές σελίδες στη μαύρη λίστα.

Τα όρια ανάμεσα στο καθαρό ψέμα, την υπερβολή, το clickbait, τη μισή αλήθεια και την κακή δημοσιογραφία δεν είναι πάντα τόσο καθαρά όσο θα θέλαμε.

Όμως αυτό δεν αλλάζει τη βασική οικονομία της υπόθεσης, όσο ένα κλικ μπορεί να γίνει χρήμα, ε όλο και κάποιος θα υπάρχει που θα προσπαθεί να το καρπωθεί.

Οπότει αν χρειαστεί θα φουσκώσει λίγο μια ιστορία, θα κόψει τη μισή πληροφορία ή θα βάλει στον τίτλο τρία θαυμαστικά και ένα «ΜΑΣ ΤΟ ΚΡΥΒΟΥΝ», σιγά το πράγμα, δεν χάλασε κι ο κόσμος. Ο Χότζας τουλάχιστον είχε βρει μια τίμια ισοτιμία, στο ίντερνετ όμως δυστυχώς, τα χρήματα που πληρώνουν το ψέμα είναι πραγματικά.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους