Ο Μακλίμορ, ο Σίραν και η Παλαιστίνη «Το να πάρεις θέση μπορεί να σου κοστίσει», είπε ο ράπερ Macklemore. «Χρήματα, συμφωνίες με επώνυμα brands, χορηγίες, φεστιβάλ, ιδιωτικές παραστάσεις, σχέσεις και...
Ο Μακλίμορ, ο Σίραν και η Παλαιστίνη «Το να πάρεις θέση μπορεί να σου κοστίσει», είπε ο ράπερ Macklemore. «Χρήματα, συμφωνίες με επώνυμα brands, χορηγίες, φεστιβάλ, ιδιωτικές παραστάσεις, σχέσεις και πρόσβαση.
Έχω χάσει όλα αυτά τα πράγματα.
Αλλά δεν υπάρχει ουδέτερη θέση μεταξύ του καταπιεστή και του καταπιεσμένου». Ο Macklemore είπε Free Palestine και απολύθηκε.
Ο ομότεχνός του Εντ Σίραν δεν παίρνει θέση.
Λέει λέει στο κοινό του ότι θέλει η μουσική του να αφορά “την ενότητα, όχι τη διαίρεση”. Όλοι οι καλλιτέχνες αποχωρούν από την σκηνή σε ένδειξη αλληλεγγύης στον Μακλίμορ. Ο Σίραν μένει μόνος του.
Όχι ακριβώς μόνος.
Μαζί του το πανίσχυρο Ισραηλιτικό Συμβούλιο των ΗΠΑ.
Αλλά όχι και το κοινό του.
Η περιοδεία κατέρρευσε.
Κάποιοι όπως ο Σίραν επιμένουν ότι δεν πρέπει να συγχέεται η τέχνη με την πολιτική.
Παραδόξως δεν είπαν το ίδιο όταν ο Σίραν τάχθηκε υπέρ της Ουκρανίας.
Πράγμα που σημαίνει ότι η τέχνη και η πολιτική θέση είναι συμβατές όταν συμφέρει τους ισχυρούς και όχι συμβατή στην περίπτωση της Παλαιστίνης, του Βιετνάμ, του Νταρφούρ, των προσφύγων, του ρατσισμού, του φασισμού, της φτώχειας.
Θέλουν την τέχνη να λειτουργεί διασκεδαστικά (από το σκεδάννυμι που σημαίνει σκορπίζω), να διασκεδάζει τις λύπες, τις διαφορές και να λειτουργεί όπως η θρησκεία των χριστιανών προτεσταντών που ένωνε κάθε Κυριακή δουλοκτήτες και δούλους, καταπιεστές και καταπιεζόμενους.
Για να υπάρξει αυτή η “ένωση” πρέπει οι δεύτεροι να σκέφτονται όπως οι πρώτοι, να θεωρούν ότι “η φτώχεια είναι αμαρτία”, δοσμένη εκ Θεού στους αμαρτωλούς.
Μ’ αυτή τη δουλοπρεπή αποδοχή, η “ένωση” των “δύο” κάτω από την ίδια στέγη και τον ίδιο Θεό φαίνεται “λογική”. Έτσι τραγουδούν όλοι μαζί, εκστασιάζονται μαζί.
Κι όταν βγαίνουν από τον λατρευτικό χώρο ξαναγίνονται δουλοκτήτες και δούλοι.
Όμως από τα χρόνια των αντιπολεμικών διαδηλώσεων για το Βιετνάμ, ενάντια στο απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική, για το Νταρφούρ και τη φρίκη της Γάζας, ο κόσμος της τέχνης στην πλειονότητά του έχει σταθεί στο πλευρό των αδυνάτων, των υποτιμημένων, των θυμάτων.
Όμως δεν είναι όλοι Μακλίμορ, Ράφαλο, Νίνα Σιμόν, Σούζαν Σάραντον.
Είναι και Σίραν.
Είναι και αυτοί που παίρνουν ίσες αποστάσεις, που κρατούν τη στάση του ουδέτερου, στο όνομα δήθεν της “ιερότητας” της τέχνης και του διαχωρισμού της από την πολιτική.
Αλλά μερικές φορές τα θέματα δεν είναι αμιγώς πολιτικά, είναι ανθρωπολογικά, αγγίζουν την ίδια την υπόσταση του ανθρώπου. “Όταν παίρνεις ένα βιβλίο ή ακούς ένα τραγούδι ή βλέπεις μια ταινία ή ακολουθείς μια ομάδα”, γράφει στον Guardian η Νεσρίν Μάρικ, “Είναι μια άσκηση στο να είσαι άνθρωπος, συχνά σε κοινωνία με τους άλλους.” Και συνεχίζει η Μάρικ: “Η οργή για την Παλαιστίνη συγκλονίζει τον πολιτισμό επειδή έχει πνιγεί τόσο πολύ από την πολιτική, επειδή ο πόνος και η οργή που προκύπτουν από αυτά που βλέπει ο κόσμος δεν έχουν διοχετευτεί ή δεν έχουν αντιμετωπιστεί κατάλληλα από μια αντιπροσωπευτική ηγεσία - στην πραγματικότητα, έχουν αστυνομευτεί και ποινικοποιηθεί (σημ. οι αλληλέγγυοι στην Παλαιστίνη διώκονται). Η διάχυση σε κάθε άλλο μέρος της ζωής μας είναι αναπόφευκτη.
Μια υγιής πολιτική κουλτούρα θα πρέπει να βλέπει αυτές τις διαχύσεις όχι ως ωμές παραβιάσεις σε ιδιωτικούς χώρους κατανάλωσης, αλλά ως δημοκρατία με άλλα μέσα, επειδή η πολιτική (αντιπροσωπευτική) δημοκρατία δεν έχει ανταποκριθεί στο έργο…“. Πέρα από την "σιωπή" των πολιτικών και της πολιτικής για την Παλαιστίνη, που επισημαίνει η Μάρικ, υπάρχει και η καθεαυτό λειτουργία της τέχνης που είναι πάντα "πολιτική". Μην ξεχνάμε ότι όταν ο Σίραν μιλούσε για την Ουκρανία, η ένωση της μουσικής του και της πολιτικής ήταν συμβατή.
Τότε δεν παραβίαζε την “ιερότητα” της τέχνης.
Αλλά το να μιλάει για την Παλαιστίνη θεωρείται παραβίαση! Το θέμα λοιπόν είναι ποια συμφέροντα υπηρετούνται.
Αν υπηρετούνται αυτά των ισχυρών ή των θυμάτων.
Γι’ αυτό ο Ε. Σαΐντ τάσσονταν ανοιχτά με αυτούς που επιλέγουν τη θέση όχι του «ημέτερου» στους ισχυρούς (και ο “ουδέτερος” ημέτερος είναι) αλλά του «ξένου», των οποίων κανένας οικονομικός ή άλλος δεσμός δεν είναι ικανός να στομώσει το κριτήριο της αλήθειας, που συνδέει την καλλιτεχνική δημιουργία με την κοινωνική διαδικασία και αμφισβητεί τις εικόνες, τις επίσημες εκδοχές των γεγονότων και τις δικαιολογίες της εξουσίας που έχουν ως στόχο τη συντήρηση του status quo και την εδραίωση της συναίνεσης στο πλαίσιο μιας γενικώς αποδεκτής προοπτικής της πραγματικότητας.
Ο ρόλος του διανοούμενου σήμερα, σύμφωνα με τον Ε. Σαΐντ, είναι να ανοίγει το δρόμο για «μια νέα ευαισθησία» απέναντι στη θέση των υποτιμημένων, των λησμονημένων, των αφανών", των θυμάτων.
Κι αυτή είναι μια σημαντική πολιτική λειτουργία… Γι' αυτό σήμερα παντού, σε όλα τα θέατρα, σε όλες τις συναυλίες, καλλιτέχνες και θεατές φωνάζουν: Free Palestine
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους