Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Υπάρχει κάτι κοινό στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε, ως κοινωνία, σχεδόν κάθε τραγικό γεγονός στην Ελλάδα.

Ένας κοινός τρόπος σκέψης.

Πρώτα αναζητούμε τους φυσικούς αυτουργούς.

Στη συνέχεια προσπαθούμε να μεταφέρουμε την ευθύνη αλλού, αναγορεύοντας σε «ηθικούς αυτουργούς» τους πολιτικούς προϊσταμένους του τομέα στον οποίο συνέβη το γεγονός.

Και στο τέλος, με εντυπωσιακή ευκολία, η κατηγορία φτάνει στον αρμόδιο υπουργό — συχνά και στον πρωθυπουργό που τον διόρισε.

Το είδαμε στα Τέμπη.

Το βλέπουμε σε πυρκαγιές και σε τραγωδίες στη θάλασσα.

Το βλέπουμε και τώρα, με αφορμή τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη.

Κάθε φορά επαναλαμβάνεται η ίδια πολιτική και κοινωνική τελετουργία: αναζήτηση ενόχων, δημόσια καταδίκη, ανθρωποφαγία, κυνήγι μαγισσών και, τελικά, η ψευδαίσθηση ότι το πρόβλημα λύθηκε επειδή βρέθηκε κάποιος πολιτικός να κατηγορηθεί.

Κι έτσι αποφεύγουμε το πραγματικά δύσκολο ερώτημα: Ποια συστήματα, ποιες διαδικασίες, ποιοι έλεγχοι και ποιες δικλίδες ασφαλείας απέτυχαν; Η προσωποποίηση και κυρίως η πολιτικοποίηση της ευθύνης είναι πολιτικά βολική.

Η συστημική διερεύνηση δεν είναι.

Η πρώτη οδηγεί στην εκτόνωση.

Η δεύτερη απαιτεί αλλαγές.

Απαιτεί κανόνες, πρότυπα, ελέγχους, αξιολόγηση, αξιοκρατία, συνεχή εκπαίδευση, καταγραφή και ανάλυση των συμβάντων.

Απαιτεί συγκεκριμένη ατομική και συλλογική ευθύνη.

Απαιτεί συνέπειες όταν οι κανόνες παραβιάζονται.

Και αυτό σημαίνει ξεβόλεμα.

Όχι μόνο της κυβέρνησης.

Όλων μας.

Γιατί η ανάδειξη των συστημικών αστοχιών δεν είναι μια ουδέτερη διαδικασία.

Αμφισβητεί πρόσωπα, μηχανισμούς, επαγγελματικές συντεχνίες, πολιτικές πρακτικές και κοινωνικές συνήθειες.

Αποκαλύπτει ποιοι ελέγχουν, ποιοι δεν ελέγχουν, ποιοι προστατεύονται και ποιοι τελικά πληρώνουν το κόστος.

Γι’ αυτό και δεν αρκεί να λέμε ότι «φταίει η κυβέρνηση». Η κυβέρνηση έχει ασφαλώς πολιτική και θεσμική ευθύνη.

Είναι δική της δουλειά να θεσπίζει κανόνες, να οργανώνει μηχανισμούς ελέγχου, να εποπτεύει τη λειτουργία τους και να διασφαλίζει ότι κάθε τραγικό συμβάν αναλύεται με έναν βασικό στόχο: να μην επαναληφθεί.

Η πολιτική ευθύνη δεν εξαντλείται στην ανάληψη ή στην αποποίηση ευθυνών μετά την τραγωδία.

Κρίνεται από το αν η κυβέρνηση αλλάζει τις διαδικασίες, εφαρμόζει νέους κανόνες, ενισχύει τους ελέγχους και επιτρέπει την πλήρη διερεύνηση των αιτιών.

Αντί γι’ αυτό, συχνά βλέπουμε είτε προσπάθειες συγκάλυψης είτε επικοινωνιακό αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης.

Η τραγωδία μετατρέπεται σε πολιτική αντιπαράθεση, η αντιπαράθεση σε κομματική σύγκρουση και η ουσία χάνεται μέσα στον θόρυβο.

Είναι προφανές πως σε αυτόν τον τομέα η κυβέρνηση απέτυχε Στην περίπτωση του Γιώργου Μαζωνάκη, πέρα από την όποια ευθύνη των δύο θεραπόντων ιατρών —την οποία θα κρίνουν οι αρμόδιες ποινικές και πειθαρχικές διαδικασίες— η συζήτηση κινδυνεύει και πάλι να περιοριστεί στο αν ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών έκανε σωστά τους ελέγχους του ή αν το υπουργείο εποπτεύει σωστά τον ΙΣΑ.

Όμως αυτό δεν είναι το βαθύτερο ερώτημα.

Ποιος πρέπει να ελέγχει; Τι πρέπει να ελέγχει; Με ποια κριτήρια; Πότε; Με ποια διαδικασία; Και ποιες συνέπειες υπάρχουν όταν οι κανόνες παραβιάζονται; Εδώ βρίσκεται η ουσία της πολιτικής συζήτησης.

Γιατί τότε θα πρέπει να μιλήσουμε για προσόντα, διαδικασίες, πρωτόκολλα, αξιολόγηση, συνεχή εκπαίδευση, ανεξάρτητους ελέγχους, επιστημονική τεκμηρίωση και πραγματικές κυρώσεις.

Και τότε θα αναδειχθούν και άλλα δομικά προβλήματα των υπηρεσιών υγείας.

Προβλήματα που δεν αφορούν μόνο δύο γιατρούς ή έναν επαγγελματικό σύλλογο.

Αφορούν τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και λειτουργεί ολόκληρο το σύστημα.

Αφορούν την πολιτεία, τους θεσμούς, τις επαγγελματικές ενώσεις, τις διοικήσεις, αλλά και την κοινωνία που συχνά απαιτεί ποιότητα χωρίς να αποδέχεται την αξιολόγηση, απαιτεί ασφάλεια χωρίς ελέγχους και απαιτεί ευθύνη χωρίς συνέπειες.

Τι πρέπει να αλλάξει Χρειαζόμαστε ένα ενιαίο, εθνικό σύστημα ποιότητας και ασφάλειας των υπηρεσιών υγείας, το οποίο δεν θα ενεργοποιείται μόνο μετά την τραγωδία, αλλά θα λειτουργεί καθημερινά ως μηχανισμός πρόληψης, ελέγχου και λογοδοσίας.

Με: 1. Υποχρεωτική περιοδική αξιολόγηση των επαγγελματιών υγείας, με αντικειμενικά επιστημονικά κριτήρια και όχι ως τυπική διοικητική διαδικασία. 2. Συνεχή πιστοποίηση της επαγγελματικής επάρκειας, με τεκμηριωμένη συμμετοχή σε συνεχιζόμενη εκπαίδευση και επικαιροποίηση γνώσεων και δεξιοτήτων. 3. Υποχρεωτικά επιστημονικά πρωτόκολλα και κατευθυντήριες οδηγίες, με σαφή καταγραφή και αιτιολόγηση κάθε απόκλισης. 4. Ανεξάρτητη διερεύνηση σοβαρών ανεπιθύμητων συμβάντων, όχι για να βρεθεί απλώς ένας ένοχος, αλλά για να εντοπιστεί κάθε αποτυχία του συστήματος. 5. Ενιαίο σύστημα καταγραφής και ανάλυσης ιατρικών συμβάντων και επιπλοκών, ώστε τα λάθη να μετατρέπονται σε γνώση και η γνώση σε αλλαγή διαδικασιών. 6. Διακριτούς ρόλους ελέγχου.

Ο επαγγελματικός σύλλογος δεν μπορεί να είναι ο μοναδικός ελεγκτής του ίδιου του επαγγέλματος.

Χρειάζεται ανεξάρτητη εποπτεία, σαφείς αρμοδιότητες και δημόσια λογοδοσία. 7. Πραγματικές και αναλογικές κυρώσεις, όταν διαπιστώνεται παραβίαση κανόνων, αντιεπιστημονική πρακτική ή επαγγελματική ανεπάρκεια — από υποχρεωτική επανεκπαίδευση έως περιορισμό ή αναστολή της επαγγελματικής δραστηριότητας, όπου αυτό δικαιολογείται. 8. Δημόσια λογοδοσία του συστήματος.

Να γνωρίζουμε πόσοι έλεγχοι έγιναν, πόσα σοβαρά συμβάντα διερευνήθηκαν, τι προβλήματα εντοπίστηκαν και ποιες διορθωτικές παρεμβάσεις εφαρμόστηκαν.

Αυτό σημαίνει πραγματική μεταρρύθμιση.

Όχι άλλη μία επιτροπή μετά από κάθε τραγωδία.

Όχι άλλη μία επικοινωνιακή διαχείριση.

Όχι άλλη μία αναζήτηση ενός προσώπου για να φορτωθεί ολόκληρη η αποτυχία ενός συστήματος.

Ένα σύστημα υγείας που μαθαίνει από τα λάθη του, ελέγχει τους επαγγελματίες του, αξιολογεί τις δομές του και διορθώνει υποχρεωτικά ό,τι δεν λειτουργεί.

Όμως ένα τέτοιο σύστημα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς πολιτική αλλά και κοινωνική αλλαγή.

Μια κοινωνία στην οποία περίπου το 30% του πληθυσμού δεν εμβολιάστηκε, στην οποία περίπου το 20% των υγειονομικών αρνήθηκε τον εμβολιασμό, στην οποία όσοι τέθηκαν σε διαθεσιμότητα επέστρεψαν στις θέσεις τους και στην οποία δεν υπήρξε ουσιαστική επαγγελματική συνέπεια για γιατρούς που αμφισβήτησαν την επιστημονική τεκμηρίωση ή συνέστησαν σε ασθενείς να μην εμβολιαστούν, δεν μπορεί εύκολα να μιλά για αξιολόγηση, επιστημονική ευθύνη και αυστηρά πρότυπα.

Όχι επειδή όλοι οι γιατροί ή όλοι οι υγειονομικοί είναι ίδιοι.

Αλλά επειδή το κοινωνικό και πολιτικό μήνυμα που εκπέμφθηκε ήταν σαφές: οι κανόνες μπορούν να παραβιάζονται, οι θεσμοί μπορούν να υποχωρούν και στο τέλος όλοι μπορούν να επιστρέφουν στην κανονικότητα χωρίς ουσιαστικό απολογισμό.

Από την Αγία Αθανασία του Αιγάλεω και το νερό του Καματερού φτάσαμε στην πλασμαφαίρεση και την «ολιστική ιατρική». Το λες και πρόοδο.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι αλλάζουν τα ονόματα.

Το πρόβλημα είναι ότι δεν αλλάζει η κοινωνική και πολιτική ανοχή απέναντι στην αντιεπιστημονικότητα, στην ατιμωρησία, στην έλλειψη αξιολόγησης και στην απουσία λογοδοσίας.

Γιατί η πολιτική ευθύνη δεν είναι μόνο να αποδίδεις ευθύνες μετά την τραγωδία.

Είναι να δημιουργείς ένα κράτος και μια κοινωνία που κάνουν ό,τι είναι δυνατόν ώστε η επόμενη τραγωδία να μην συμβεί.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους