Απόψε στη Ν. Σμύρνη, είχαμε μια καταπληκτική εκδήλωση για τη γυναικεία ανισοτιμία, την εκμετάλλευση, τη φτώχεια και τους πολέμους. Η ομιλία μου: Ας μιλήσουμε για κάτι που συνήθως κρύβεται πίσω από...
Απόψε στη Ν. Σμύρνη, είχαμε μια καταπληκτική εκδήλωση για τη γυναικεία ανισοτιμία, την εκμετάλλευση, τη φτώχεια και τους πολέμους.
Η ομιλία μου: Ας μιλήσουμε για κάτι που συνήθως κρύβεται πίσω από ωραίες λέξεις. «Ισότητα». «Ενδυνάμωση». «Ίσες ευκαιρίες». «Συμφιλίωση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής». Έχουμε χορτάσει παραπλανητικές λέξεις.
Ας μιλήσουμε λοιπόν για αληθινές ζωές. ■Για τη γυναίκα που σηκώνεται στις έξι το πρωί, ετοιμάζει παιδιά, τρέχει στη δουλειά, δουλεύει οκτώ, εννιά, δέκα ώρες, γυρίζει σπίτι και ξεκινάει τη δεύτερη βάρδια. ■Για τη γυναίκα που στις 20 του μήνα κοιτάζει τον λογαριασμό της και αναρωτιέται τι θα αφήσει απλήρωτο.
Το ρεύμα; Το νοίκι; Το φροντιστήριο; Ή μήπως τον ίδιο της τον εαυτό; ■Για τη νέα γυναίκα που έχει πτυχίο, μεταπτυχιακό, ξέρει δύο γλώσσες και της λένε: «Έχουμε μια εξαιρετική ευκαιρία για σένα». Και η εξαιρετική ευκαιρία, είναι 700 και 800 ευρώ, σύμβαση με ημερομηνία λήξης και ένα κινητό που πρέπει να απαντάει όλες τις ώρες. ■Για την εργαζόμενη μάνα, που όταν αρρωστήσει το παιδί της, πρέπει να λύσει ένα πρόβλημα ανώτερων μαθηματικών: Ποιος θα μείνει μαζί του; Πόσες μέρες άδεια δικαιούται; Τι θα πει ο εργοδότης; Θα χάσει μεροκάματο; Θα θεωρηθεί «μη συνεργάσιμη»; ■Για τη γυναίκα των 50 και των 55 χρόνων που φροντίζει ταυτόχρονα παιδιά και ηλικιωμένους γονείς.
Και κάποια στιγμή, αργά το βράδυ, θυμάται ότι υπάρχει κι εκείνη.
Γιατί, αυτή είναι η περίφημη «ισορροπία επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής». Ένα σχοινί τεντωμένο πάνω από το κενό και μια γυναίκα που της λένε: Πρόσεχε μόνο μην πέσεις.
Κι αν πέσει; Ατομική ευθύνη.
Αυτή είναι η αγαπημένη τους φράση.
Ατομική ευθύνη για το παιδί.
Ατομική ευθύνη για τον ηλικιωμένο.
Ατομική ευθύνη για την Υγεία.
Ατομική ευθύνη για τη δουλειά.
Ατομική ευθύνη για την ανεργία.
Ατομική ευθύνη ακόμα και για την εξάντληση.
Στο τέλος θα μας πουν ότι είναι ατομική ευθύνη και το ότι γεννηθήκαμε σε μια κοινωνία, όπου οι πολλοί παράγουν τον πλούτο και οι λίγοι τον απολαμβάνουν. ■ Όχι λοιπόν.
Δεν είναι προσωπική αποτυχία μιας γυναίκας ότι δεν προλαβαίνει.
Είναι πολιτική επιλογή να της φορτώνουν όσα θα έπρεπε να αναλαμβάνει οργανωμένα η κοινωνία και το κράτος.
Και γι' αυτό το ζήτημα της ισοτιμίας δεν είναι γυναικεία «υποσημείωση» της πολιτικής.
Είναι βαθιά ταξικό και πολιτικό ζήτημα.
Μας λένε ότι οι γυναίκες έχουν κατακτήσει πλέον την ισότητα.
Αλήθεια; ■Τότε γιατί οι γυναίκες εξακολουθούν να βρίσκονται μαζικά στις πιο ευέλικτες, επισφαλείς και κακοπληρωμένες μορφές εργασίας; ■Γιατί αποτελούν τόσο μεγάλο τμήμα της μερικής απασχόλησης; ■Γιατί μια νέα γυναίκα εξακολουθεί σε μια συνέντευξη εργασίας να φοβάται την ερώτηση-κλειδί: «Σκοπεύετε να κάνετε οικογένεια;» ■Γιατί η εγκυμοσύνη μπορεί ακόμα να αντιμετωπίζεται από την εργοδοσία, σαν οικονομικό μειονέκτημα; ■ Γιατί η μητρότητα αντί να προστατεύεται κοινωνικά μετατρέπεται σε προσωπικό κόστος; Και μετά ακούμε διαλέξεις για το δημογραφικό! ■Αυτοί που κάνουν τη μητρότητα Γολγοθά, ανησυχούν επειδή δεν γεννιούνται παιδιά. ■Αυτοί που έχουν μετατρέψει τη στέγη σε πολυτέλεια, απορούν γιατί τα νέα ζευγάρια δεν κάνουν οικογένεια. ■Αυτοί που έχουν κάνει τον μισθό να τελειώνει στα μισά του μήνα, αναρωτιούνται γιατί οι νέοι δεν σχεδιάζουν το μέλλον τους.
Δεν χρειάζεται επιτροπή ειδικών για να βρεις την απάντηση.
Χρειάζεται απλώς να ανοίξεις την πόρτα ενός μέσου σπιτιού. ■Έχουν το θράσος να μας μιλούν για «μισθολογική διαφάνεια». Μάλιστα.
Θα μάθει δηλαδή η εργαζόμενη με μεγαλύτερη ακρίβεια πόσο αδικείται.
Εξαιρετική πρόοδος! Εμείς λέμε κάτι πολύ απλούστερο: Δεν θέλουμε διαφάνεια στη φτώχεια. ■Θέλουμε μισθούς που να επιτρέπουν στον άνθρωπο να ζει. ■Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, ουσιαστικές αυξήσεις, σταθερή δουλειά με δικαιώματα, μείωση του εργάσιμου χρόνου, όχι 13ωρα και ωράρια - λάστιχο.
Γιατί υπάρχει ένα ερώτημα που αποφεύγουν συστηματικά ν απαντήσουν: Με όλη αυτή την τεχνολογική και επιστημονική πρόοδο, με την τεχνητή νοημοσύνη, την αυτοματοποίηση, την τεράστια αύξηση της παραγωγικότητας, γιατί ο άνθρωπος δουλεύει περισσότερο αντί να δουλεύει λιγότερο; Γιατί; Κι όμως υπάρχει απάντηση.
Επειδή η τεχνολογία δεν χρησιμοποιείται με κριτήριο πόσο θα ελευθερώσει τη ζωή μας.
Χρησιμοποιείται με κριτήριο πόσο θα αυξήσει την κερδοφορία.
Και εδώ, βρίσκεται η καρδιά του προβλήματος.
Γιατί η ανισοτιμία της γυναίκας δεν είναι κάτι αφηρημένο, δεν αιωρείται στο πουθενά.
Δεν γεννήθηκε από μια κακή συμπεριφορά.
Δεν αντιμετωπίζεται με μερικά σεμινάρια εταιρικής ευαισθησίας.
Πατάει γερά πάνω σε μια κοινωνία εκμετάλλευσης.
Και όταν η εργατική δύναμη πρέπει να γίνεται φθηνότερη, πιο ευέλικτη, περισσότερο διαθέσιμη στις απαιτήσεις της επιχείρησης, η γυναίκα γίνεται ακόμα πιο ευάλωτη.
Γι' αυτό λέμε ότι πίσω από την ωραία βιτρίνα της «ισότητας» κρύβεται συνήθως η εκμετάλλευση.
Να δουλεύει και η γυναίκα 13 ώρες.
Να δουλεύει και Κυριακές και νύχτες.
Και αυτό να παρουσιάζεται ως πρόοδος! Συγγνώμη, αλλά πρόοδος δεν είναι να αποκτήσει η γυναίκα ίσο δικαίωμα στην εξάντληση.
Πρόοδος είναι, να πάψει η εξάντληση να αποτελεί όρο ζωής και για τη γυναίκα και για τον άνδρα.
Και υπάρχει και η άλλη βία.
Η βία που φτάνει μέσα στο σπίτι.
Η κακοποίηση.
Ο φόβος.
Η γυναικοκτονία.
Και εδώ, στη Νέα Σμύρνη, δεν μιλάμε θεωρητικά.
Πριν λίγες μέρες άλλη μια γυναίκα δολοφονήθηκε εδώ.
Και πίσω από κάθε τέτοια είδηση υπάρχει ένας άνθρωπος που δεν θα επιστρέψει σπίτι του.
Υπάρχουν παιδιά. Γονείς. Φίλοι.
Μια ολόκληρη ζωή που κόπηκε.
Και κάθε φορά ακούμε ξανά τις ίδιες δηλώσεις. «Μηδενική ανοχή». «Ενημέρωση». «Ευαισθητοποίηση». Panic button. Εφαρμογές. Καμπάνιες.
Αλλά μια γυναίκα όμως, που κινδυνεύει δεν χρειάζεται μόνο ένα κουμπί στο κινητό της.
Χρειάζεται να ξέρει ότι υπάρχει ολόκληρη κοινωνική δομή, έτοιμη να σταθεί δίπλα της.
Ότι υπάρχει ξενώνας. Ψυχολόγος.
Κοινωνικός λειτουργός.
Νομική στήριξη.
Υπηρεσία που δεν θα είναι υποστελεχωμένη.
Προσωπικό που δεν θα δουλεύει με συμβάσεις λίγων μηνών.
Οικονομική δυνατότητα να φύγει από τον κακοποιητή. Δουλειά. Στέγη.
Προστασία για τα παιδιά της.
Γιατί πείτε μου λοιπόν: Ξέρετε, είδατε να υπάρχουν αυτά; Έστω κάποια απ, αυτά; Πόσο ελεύθερη είναι να φύγει μια γυναίκα από μια βίαιη σχέση όταν δεν έχει πού να πάει και δεν έχει με τι να ζήσει; Αυτό το ερώτημα δεν απαντιέται με εφαρμογές.
Απαντιέται με κοινωνική πολιτική.
Και γι' αυτό εμείς δεν περιοριζόμαστε στη διαπίστωση.
Λέμε τι χρειάζεται τώρα. ■Σταθερή εργασία με πλήρη δικαιώματα. ■Συλλογικές Συμβάσεις και πραγματικές αυξήσεις στους μισθούς. ■Κατάργηση των αντεργατικών διατάξεων που κάνουν τον εργάσιμο χρόνο λάστιχο. ■Ουσιαστική προστασία της εγκύου και της εργαζόμενης μητέρας, χωρίς καμία επίπτωση στον μισθό, στην εργασιακή θέση και στην επαγγελματική της εξέλιξη. ■Άδειες μητρότητας και γονικές άδειες που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες. ■Σύγχρονοι, ασφαλείς, δημόσιοι και δωρεάν παιδικοί σταθμοί για όλα τα παιδιά. ■Ολόπλευρη δημόσια στήριξη των ηλικιωμένων, των ανθρώπων με αναπηρία, των χρονίως πασχόντων, ώστε η φροντίδα τους να μην πέφτει αποκλειστικά στους ώμους της οικογένειας και κατά κανόνα της γυναίκας. ■Αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν Υγεία. ■Μέτρα προστασίας της υγείας και της ασφάλειας στους χώρους δουλειάς. ■Δημόσιο και δωρεάν δίκτυο πρόληψης της βίας κατά των γυναικών και προστασίας των κακοποιημένων γυναικών και των παιδιών τους, στελεχωμένο με μόνιμο επιστημονικό προσωπικό. ■Και πραγματικό ελεύθερο χρόνο.
Ναι, ελεύθερο χρόνο.
Γιατί κι αυτό είναι δικαίωμα.
Η γυναίκα δεν γεννήθηκε μόνο για να δουλεύει, να μεγαλώνει παιδιά, να φροντίζει γονείς, να καθαρίζει, να πληρώνει λογαριασμούς και να πέφτει εξαντλημένη στο κρεβάτι για να ξαναρχίσει την επόμενη μέρα.
Έχει δικαίωμα στον Πολιτισμό.
Στη δημιουργία.
Στον αθλητισμό.
Στις διακοπές.
Στην κοινωνική και πολιτική δράση.
Στον έρωτα.
Στη φιλία.
Στη χαρά.
Έχει δικαίωμα στον χρόνο της.
Και ίσως αυτή να είναι μία από τις πιο κρυμμένες μορφές ανισότητας: ότι εκατομμύρια γυναίκες έχουν μάθει να θεωρούν πολυτέλεια τον χρόνο που ανήκει στις ίδιες.
Θα μας πουν: «Ωραία όλα αυτά.
Πού θα βρεθούν τα λεφτά;» Αυτή είναι η ερώτηση που εμφανίζεται πάντα όταν μιλάμε για τις ανάγκες του λαού.
Περίεργο όμως. ■Δεν ακούγεται τόσο συχνά όταν πρόκειται για φοροαπαλλαγές και προνόμια μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων. ■Δεν ακούγεται όταν πρόκειται για πολεμικές δαπάνες και εξοπλισμούς. ■Δεν ακούγεται όταν δισεκατομμύρια κατευθύνονται εκεί όπου απαιτούν οι στρατηγικές της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. ■Για τις κοινωνικές ανάγκες όμως ξαφνικά εμφανίζεται το κομπιουτεράκι.
Και η ανθρώπινη ζωή μπαίνει στη στήλη «κόστος». Ε, λοιπόν, εμείς αυτό ακριβώς το κομπιουτεράκι θέλουμε να σπάσουμε.
Γιατί ο πλούτος παράγεται από τους εργαζόμενους.
Τον παράγουν και οι γυναίκες, που σήμερα ακούν ότι πρέπει να είναι ευγνώμονες, επειδή έχουν μια κακοπληρωμένη δουλειά.
Ας απαντηθεί λοιπόν το ερώτημα: Ποιος τον παράγει τον πλούτο και ποιος τον καρπώνεται; Αυτό είναι το πολιτικό ερώτημα που βρίσκεται πίσω από όλα τα υπόλοιπα. ■Και εδώ βρίσκεται και η διαφορά του ΚΚΕ.
Δεν λέμε στις γυναίκες: «Περιμένετε να έρθει ένας καλύτερος υπουργός». Δεν λέμε: «Ας εφαρμοστεί καλύτερα η ίδια πολιτική». Δεν λέμε ότι το πρόβλημα είναι πως οι κυβερνήσεις δεν κατάλαβαν.
Μια χαρά έχουν καταλάβει.
Και η ΝΔ και οι προηγούμενες κυβερνήσεις ακολούθησαν έναν δρόμο όπου η ανταγωνιστικότητα των επιχειρηματικών ομίλων, αποτελεί την ιερή αγελάδα τους.
Όπου η εργασία είναι κόστος και η Υγεία και η Πρόνοια κι η Εκπαίδευση.
Όπως και η προστασία της μητρότητας είναι κόστος κι ο ελεύθερος χρόνος. ■ Ενώ ...τα κέρδη είναι «ανάπτυξη». Εμείς αντιστρέφουμε την ερώτηση: Ανάπτυξη για ποιον; Γιατί μια οικονομία μπορεί να μεγαλώνει και οι ζωές και οι ανάγκες των ανθρώπων να συνθλίβονται.
Κι εδώ, στο Νότιο Τομέα της Αττικής έχουμε πλέον μεγάλη πείρα από τη ανάπτυξη που για μία χούφτα επιχειρηματικούς ομίλους, κατασκευαστικά μεγαθήρια, επιχειρήσεις real estate, τουριστικούς κι εμπορικούς κολοσσούς κ.α. ήδη αποτυπώνεται σε δισεκατομμύρια ευρώ έσοδα και κέρδη, μετατρέποντας όλο το παραλιακό μέτωπο σε ένα απρόσιτο – για τον λαό- «θέρετρο» για τα πολύ «χοντρά πορτοφόλια». Και την ίδια στιγμή η ανάπτυξη αυτή περνά σαν οδοστρωτήρας πάνω από τις λαϊκές ανάγκες.
Μεταφράζεται σε ένταση της εκμετάλλευσης στους εργασιακούς χώρους που καθημερινά μετατρέπονται σε παγίδες θανάτου.
Σε ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια ιδιαίτερα σε ότι αφορά την λαϊκή στέγη αλλά και την επαγγελματική, τα δημοτικά τέλη και την φορολογία.
Που ολόκληροι δήμοι, όπως η Καλλιθέα, ο Άγιος Δημήτριος, η Ν. Σμύρνη αλλά και άλλοι «στενάζουν» από την έλλειψη ελεύθερων χώρων για αναψυχή, για άθληση, για πολιτιστικές δραστηριότητες των παιδιών και των ενηλίκων. ■Που ενώ μέσα σε λίγους μήνες παρέδωσαν ένα ιδιωτικό πανεπιστήμιο, στους δήμους του Νοτίου Τομέα κλείνουν σχολεία λόγω έλλειψης χώρων είτε στριμώχνονται τα παιδιά σε ακατάλληλα, ασυντήρητα έως και επικίνδυνα σχολικά κτίρια.
Και που ενώ ετοιμάζεται ιδιωτική κλινική μέσα στο Ελληνικό, είναι “ανέφικτο” να φτιαχτεί νέο και σύγχρονο δημόσιο νοσοκομείο, που αποτελεί απόλυτη ανάγκη για την περιοχή των νοτίων προαστίων και συνολικά για την Αττική.
Φίλες και φίλοι, δεν θέλω απόψε να φύγουμε από εδώ απλώς περισσότερο θυμωμένοι.
Ο θυμός είναι χρήσιμος μόνο όταν αποκτά κατεύθυνση.
Θέλουμε η γυναίκα που σήμερα αισθάνεται μόνη να ανακαλύψει τη δύναμη του «μαζί». Στο σωματείο.
Στον σύλλογο.
Στη γειτονιά.
Στο συνδικάτο.
Στον αγώνα. Στην ΟΓΕ.
Στους κοινούς αγώνες γυναικών και ανδρών.
Γιατί αυτό φοβούνται περισσότερο: Όχι τη γυναίκα που αγανακτεί μόνη της στο σπίτι.
Τη γυναίκα που οργανώνεται.
Όχι τη γυναίκα που απλώς λέει «δεν αντέχω άλλο». Τη γυναίκα που συναντά τον διπλανό της και λένε μαζί: «Δεν θα το ανεχτούμε άλλο». Εκεί αλλάζουν οι συσχετισμοί.
Εκεί γεννιέται η ελπίδα.
Όχι αυτή που υπομένουμε και περιμένουμε νάρθει άσπρη μέρα και για μας.
Εδώ μιλάμε για το καύσιμο που βάζει μπροστά τη μηχανή της διεκδίκησης. ■Και να πούμε μια ακόμα αλήθεια; Οι γυναίκες ξέρουμε καλά από αγώνες.
Είναι στο dna μας! Ξέρουμε από απεργίες.
Ξέρουμε να κρατάμε οικογένειες όρθιες, όταν όλα γύρω γκρεμίζονται και ν αντέχουμε στις άγριες συνθήκες σε γραφεία, εργοστάσια, νοσοκομεία, σχολεία, καταστήματα, παντού.
Οι γυναίκες που τίμησαν και τιμήθηκαν απ αυτό το κόμμα, ήξεραν κι από Αντίσταση κι από φυλακές και από εξορίες. ■ Καιρός λοιπόν, αυτή η σημερινή τεράστια δύναμή μας (μαζί με τις παρακαταθήκες των αγωνιστριών του ΚΚΕ) να μη χρησιμοποιείται απλώς για να αντέχει η κοινωνία την αδικία.
Να χρησιμοποιηθεί για να την αλλάξει.
Γιατί δεν μας αρκεί μια γυναίκα πιο «ανθεκτική». Έχουν κάνει μόδα κι αυτή τη λέξη. Ανθεκτικότητα.
Που πάει να πει: Να αντέχεις την πίεση, την ανασφάλεια, τη φτώχεια, την εξάντληση, όλα τα δεινά του κόσμου τους.
Ε λοιπόν όχι! Δε ζητήσαμε να εκπαιδευτούμε για να αντέχουμε περισσότερο μια άδικη ζωή.
Ζητάμε μια καλύτερη ζωή, γιατί έχουμε δικαίωμα σ' αυτήν.
Αυτό είναι το μήνυμα που τους στέλνουμε απόψε από εδώ, τη Νέα Σμύρνη. ●Δεν συμβιβαζόμαστε με τη ζωή στο λίγο.
Δεν ανεχόμαστε να πληρώνουμε και να ματώνουμε για τους ανταγωνισμούς τους και για τους πολεμικούς σχεδιασμούς. ●Δεν δεχόμαστε ότι το 2026 είναι φυσιολογικό μια γυναίκα να φοβάται την ανεργία επειδή έμεινε έγκυος. ●Δεν δεχόμαστε να θεωρείται πρόοδος το 13ωρο. ●Δεν δεχόμαστε να ονομάζεται «ευελιξία» η ανασφάλεια. ●Δεν δεχόμαστε να ονομάζεται «επιλογή» η μερική απασχόληση, όταν δεν υπάρχει άλλη δουλειά. ●Δεν δεχόμαστε να ονομάζεται «οικογενειακή ευθύνη» η απουσία δημόσιων κοινωνικών δομών. ●Δεν δεχόμαστε να ονομάζεται «ατομική τραγωδία» η βία που γεννιέται και αναπαράγεται πάνω στο έδαφος μιας κοινωνίας, γεμάτης οικονομικούς και κοινωνικούς καταναγκασμούς.
Και κυρίως: Δεν δεχόμαστε να μας πείσουν ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Υπάρχει.
Είναι ο δρόμος της οργάνωσης.
Της αλληλεγγύης.
Της συλλογικής διεκδίκησης.
Της σύγκρουσης με την πολιτική που θυσιάζει τις ανάγκες μας για τα κέρδη τους.
Είναι ο δρόμος της αμφισβήτησης του σάπιου καπιταλιστικού συστήματος και της πάλης για την ανατροπή του, για την οριστική κατάργηση της εκμετάλλευσης και των πολέμων.
Ο δρόμος όπου γυναίκες και άνδρες της εργατικής τάξης, του λαού, παλεύουν μαζί όχι για να μοιράσουν δικαιότερα τη φτώχεια, αλλά για να καταργήσουν τις αιτίες που τη γεννούν.
Για μια κοινωνία όπου η επιστήμη, η τεχνολογία, οι παραγωγικές δυνατότητες αυτού του τόπου θα υπηρετούν εκείνους που τα δημιουργούν.
Μια κοινωνία όπου η μητρότητα θα είναι κοινωνικά προστατευμένη. Η Υγεία δικαίωμα.
Όπως κι η εργασία κι η κατοικία κι ο πολιτισμός κι ο ελεύθερος χρόνος.
Και η ισοτιμία της γυναίκας να μην είναι μόνο ένα κούφιο άρθρο σε νόμο, ούτε δήθεν ευρωπαϊκή οδηγία, κι ούτε διαφημιστικό σύνθημα μιας πολυεθνικής κάθε 8 του Μάρτη.
Να είναι πραγματικότητα. ■Και επειδή πολλές φορές μας λένε ότι όλα αυτά είναι υπερβολές, ιδεολογικές εμμονές ή μια εικόνα που ανήκει δήθεν στο παρελθόν, ας αφήσουμε για λίγο τα συνθήματα και ας μιλήσουμε με αριθμούς.
Οι αριθμοί, ξέρετε, έχουν ένα κακό συνήθειο: χαλάνε τις ωραίες κυβερνητικές αφηγήσεις. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το τελευταίο τρίμηνο του 2025, το ποσοστό ανεργίας των γυναικών ήταν 10,8%, όταν στους άνδρες ήταν 6,3%. Δηλαδή η γυναικεία ανεργία παρέμενε περίπου 70% υψηλότερη από την ανδρική.
Και την ίδια στιγμή, το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό ήταν μόλις 45,8% για τις γυναίκες, έναντι 60,2% για τους άνδρες.
Αυτή είναι η πραγματικότητα πίσω από τις πανηγυρικές ανακοινώσεις περί «ισχυρής αγοράς εργασίας». Άρα όταν ακούμε ότι «οι γυναίκες μπήκαν πλέον ισότιμα στην αγορά εργασίας», αναρωτιόμαστε: Σε ποια αγορά εργασίας και με ποιους όρους; Γιατί άλλο πράγμα είναι να έχεις δικαίωμα στην εργασία στα χαρτιά και άλλο να έχεις πραγματικά τη δυνατότητα να δουλεύεις με σταθερό ωράριο, αξιοπρεπή μισθό και χωρίς να τιμωρείσαι επειδή έγινες μητέρα. ■Και αν πάμε στους μισθούς, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική.
Τα τελευταία συγκρίσιμα στοιχεία της Eurostat για το 2024 καταγράφουν και στην Ελλάδα σημαντικό χάσμα στις μέσες ακαθάριστες ωριαίες αποδοχές ανδρών και γυναικών.
Στη χώρα μας το συνολικό μη προσαρμοσμένο μισθολογικό χάσμα κινείται περίπου στο 15%, ενώ ανά κλάδο φτάνει ακόμη και πάνω από το 20%. Δεν είναι λοιπόν μια αφηρημένη συζήτηση περί «ισότητας». Είναι χρήματα που λείπουν κάθε μήνα από τον μισθό μιας εργαζόμενης και, αργότερα, από τη σύνταξή της.
Και εδώ χρειάζεται μια διευκρίνιση, το μισθολογικό χάσμα δεν εξηγείται απλώς από διαφορετικές ειδικότητες ή ώρες εργασίας.
Αποτυπώνει ολόκληρη τη θέση της γυναίκας μέσα στην αγορά εργασίας.
Οι γυναίκες συγκεντρώνονται περισσότερο σε χαμηλότερα αμειβόμενους κλάδους, έχουν μεγαλύτερη παρουσία στη μερική και επισφαλή απασχόληση, διακόπτουν συχνότερα την επαγγελματική τους πορεία για λόγους φροντίδας και συναντούν περισσότερα εμπόδια στην επαγγελματική εξέλιξη.
Υπάρχει μάλιστα ένας όρος που χρησιμοποιεί πια και η οικονομική βιβλιογραφία: «ποινή της μητρότητας». Τι σημαίνει; Ότι μετά τη γέννηση ενός παιδιού η γυναίκα έχει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να περιορίσει τις ώρες εργασίας της, να διακόψει προσωρινά τη δουλειά της, να χάσει εισόδημα ή να βρεθεί πίσω στην επαγγελματική εξέλιξη. ■Η Eurostat καταγράφει χαρακτηριστικά ότι το 2025, μεταξύ όσων εργάζονταν με μερική απασχόληση στην ΕΕ, το 27,5% των γυναικών δήλωνε ως βασικό λόγο τις ευθύνες φροντίδας.
Στους άνδρες το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 7,3%. Τέσσερις φορές μεγαλύτερη επιβάρυνση για τις γυναίκες.
Να λοιπόν πού βρίσκεται ένα σημαντικό μέρος της λεγόμενης «ελεύθερης επιλογής». Η γυναίκα «επιλέγει» τη μερική απασχόληση επειδή κάποιος πρέπει να πάρει το παιδί από το σχολείο. «Επιλέγει» να μη διεκδικήσει μια θέση μεγαλύτερης ευθύνης, επειδή πρέπει να φροντίζει έναν ηλικιωμένο γονιό. «Επιλέγει» να μείνει εκτός αγοράς εργασίας, επειδή δεν υπάρχει θέση σε παιδικό σταθμό. ■Κι ύστερα έρχεται η στατιστική και καταγράφει απλώς ότι η γυναίκα εργάστηκε λιγότερες ώρες.
Δεν καταγράφει όμως ποιος της έφαγε αυτές τις ώρες από τη ζωή της.
Και γι' αυτό λέμε ότι η ανισοτιμία δεν φαίνεται μόνο στον μισθό.
Φαίνεται και στον χρόνο.
Στο ποιος σχολάει πραγματικά όταν τελειώσει η βάρδιά του και ποιος, όταν επιστρέφει στο σπίτι, ξεκινάει τη δεύτερη βάρδια.
Αυτή είναι η περίφημη «σύγχρονη γυναίκα» που μας παρουσιάζουν στις διαφημίσεις.
Αυτή όμως δεν είναι χειραφέτηση.
Είναι εκμετάλλευση με μοντέρνο περιτύλιγμα.
Γιατί πραγματική ισοτιμία δεν είναι να αποκτήσει η γυναίκα το ίδιο δικαίωμα με τον άνδρα να δουλεύει δεκατρείς ώρες.
Πραγματική ισοτιμία σημαίνει να εξαλειφθούν οι οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες που αναπαράγουν την ανισότιμη θέση της.
Γι' αυτό για εμάς η ισοτιμία της γυναίκας δεν είναι ζήτημα καλών προθέσεων ούτε διαχείρισης κάποιων «έμφυλων στερεοτύπων». Είναι βαθιά κοινωνικό, οικονομικό και ταξικό ζήτημα.
Ο δρόμος για ν αλλάξει όλο αυτό, δεν είναι εύκολος.
Αλλά κοιτάξτε λίγο την Ιστορία.
Πότε κέρδισε ο λαός αλλά και πιο ειδικά οι εργαζόμενες γυναίκες κάτι, επειδή τους το χάρισαν; Το οκτάωρο; Την Κοινωνική Ασφάλιση; Τις άδειες; Τα εργασιακά δικαιώματα; Τίποτα δεν χαρίστηκε.
Όλα κατακτήθηκαν.
Και ό,τι κατακτήθηκε μπορεί να κατακτηθεί ξανά και να γίνει μεγαλύτερο, όταν καταλάβουμε όλες και όλοι τη δύναμή μας.
Γι' αυτό απόψε δεν σας καλούμε απλώς να συμφωνήσετε μαζί μας.
Σας καλούμε να μπείτε στον αγώνα μαζί μας.
Τη γυναίκα που σήμερα γυρίζει κατάκοπη από τη δουλειά.
Τη νέα κοπέλα που αρνείται να ζήσει χειρότερα από τους γονείς της.
Τη μάνα που θέλει να βλέπει το παιδί της, και όχι μόνο τη φωτογραφία του στο κινητό ανάμεσα σε δύο βάρδιες.
Τη συνταξιούχο που αρνείται να επιλέξει ανάμεσα στο φάρμακο και στο σούπερ μάρκετ.
Τη γυναίκα που πρέπει να ξέρει ότι, αν απειλείται, δεν είναι μόνη απέναντι στον κακοποιητή της.
Τα κορίτσια που μεγαλώνουν σήμερα.
Να τους παραδώσουμε κάτι καλύτερο.
Όχι απλώς περισσότερες «ευκαιρίες». Περισσότερη ζωή.
Γιατί τελικά αυτό είναι το μέτρο της προόδου μιας κοινωνίας: Όχι πόσα κέρδισαν οι όμιλοι.
Όχι πόσο ανέβηκαν οι δείκτες.
Όχι πόσο ανταγωνιστική έγινε η οικονομία.
Αλλά πόσο ελεύθερος και δημιουργικός έγινε ο άνθρωπος στη ζωή του.
Γιατί η δική τους κοινωνία όπου η γυναίκα δουλεύει περισσότερο, φοβάται περισσότερο, πληρώνεται λιγότερο και κουβαλάει περισσότερα βάρη, δεν είναι μια σύγχρονη κοινωνία.
Όσα ψηφιακά στολίδια κι αν της φορέσουν.
Εμείς λοιπόν διαλέγουμε πλευρά.
Με τις γυναίκες της δουλειάς, του μόχθου.
Με τις νέες γυναίκες που δεν συμβιβάζονται.
Με τις συνταξιούχους και τις αγρότισσες που πάλεψαν μια ζωή.
Με τους άνδρες που παλεύουν μαζί τους, γιατί η πραγματική ισοτιμία δεν στρέφει το ένα φύλο απέναντι στο άλλο.
Στρέφει γυναίκες και άνδρες μαζί απέναντι σ' εκείνους που εκμεταλλεύονται και τους δύο.
Και όταν αυτή η δύναμη οργανωθεί, όταν πιστέψει στον εαυτό της, όταν πάψει να περιμένει σωτήρες, τότε μπορεί να γίνει πραγματικά ακατανίκητη. ■Ας κάνουμε λοιπόν αυτό το βήμα.
Από την αγανάκτηση στη διεκδίκηση.
Από τη μοναξιά στη συλλογικότητα.
Από το «δεν γίνεται τίποτα» στο «μπορούμε να τα αλλάξουμε όλα». Η γυναίκα δεν γεννήθηκε για να ανεβαίνει έναν ισόβιο Γολγοθά.
Ούτε της αξίζει να ζει γονατιστή.
Η ζωή μπορεί να γίνει αλλιώς, για όλους.. Και θα γίνει.
Με αγώνα.
Με σύγκρουση.
Με δυνατό ΚΚΕ.
Με τον λαό πρωταγωνιστή.
Για να έρθει η μέρα που η λέξη ισοτιμία δεν θα είναι πια αίτημα. Θα είναι πραγματικότητα. Η ζωή μας!
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους