Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΑΝΟΙΞΑΝ ΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΞΥΠΝΗΣΕ ΞΑΝΑ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΟΙ ΑΙΩΝΕΣ ΔΕΝ ΚΑΤΑΦΕΡΑΝ ΝΑ ΘΑΨΟΥΝ: Η ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ Αγαπητοί φίλοι και καλές μας φίλες ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΝΙΚΑ Η Παναγία μας μαζί μας, Αμήν. ΕΝΝΕΑ ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ.

Τόσο φθάνουν, σύμφωνα με τις τελευταίες αναφορές, τμήματα του εκτεταμένου δικτύου υπόγειων στοών και περασμάτων κάτω και γύρω από την Αγία Σοφία.

Τα προσβάσιμα σημεία ήδη καθαρίζονται και αποκαθίστανται, ενώ άλλα παραμένουν κλειστά από χώματα και καταρρεύσεις.

Και κάπως έτσι, σχεδόν δεκαπέντε αιώνες μετά τον Ιουστινιανό, ανοίγουν ξανά τα σπλάχνα της Μεγάλης Εκκλησίας και η γη της Κωνσταντινουπόλεως αρνείται πεισματικά να σιωπήσει.

Όσο βαθύτερα σκάβουν, τόσο περισσότερη Ιστορία συναντούν.

Και πριν συνεχίσουμε, ας ειπωθεί από τώρα κάτι που οι περισσότεροι Έλληνες δεν διδάχθηκαν ποτέ όπως θα έπρεπε: ΡΩΜΙΟΙ ΥΠΗΡΧΑΝ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΥΣΗ. Η Ρώμη και η Ιταλία δεν γεννήθηκαν «Ρωμαιοκαθολικές» με τη σημερινή έννοια του όρου, ούτε οι Χριστιανοί της Δύσεως της πρώτης χιλιετίας αποτελούσαν εξαρχής έναν άλλο χριστιανικό κόσμο απέναντι στους δήθεν «Έλληνες της Ανατολής». Αυτή ακριβώς είναι η εκρηκτική αφετηρία της ιστορικοθεολογικής ερμηνείας του Ιωάννη Ρωμανίδη: υπήρχαν Ανατολικοί και Δυτικοί ΡΩΜΑΙΟΙ, τους οποίους αργότερα οι ιστορικές εξελίξεις, οι φραγκικές κατακτήσεις και οι διαφορετικές θεολογικές πορείες χώρισαν.

Και μαζί με τις στοές της Αγίας Σοφίας ξυπνά λοιπόν εκείνη η λέξη που αυτοκρατορίες, κατακτήσεις και νεότερες ιστορικές κατασκευές δεν κατάφεραν πραγματικά να θάψουν: ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ.

Γιατί ο άνθρωπος που έκτισε την Αγία Σοφία δεν αποκαλούσε τον εαυτό του «Βυζαντινό». Ήταν ΡΩΜΙΟΣ, πολίτης της Ρωμανίας.

Και όταν ο σημερινός Έλληνας ακούει ότι ανοίγουν ξανά υπόγεια περάσματα κάτω από τη Μεγάλη Εκκλησία, δεν μπορεί να βλέπει μόνο πέτρα και κονίαμα· βλέπει την Πόλη, τα Θεοδοσιανά Τείχη, τον τελευταίο Κωνσταντίνο, τον ΜΑΡΜΑΡΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΙΑ, τον Πόντο, την Καππαδοκία, την Ιωνία, την Ανατολική Θράκη και όλες εκείνες τις αλησμόνητες πατρίδες που χάθηκαν από τον πολιτικό χάρτη, αλλά ουδέποτε παραδόθηκαν από τη μνήμη του Γένους.

Και εδώ αρχίζει ένα από τα σκοτεινότερα και λιγότερο γνωστά κεφάλαια της ευρωπαϊκής ιστορίας.

Τον 8ο αιώνα η Ρώμη, υπό την πίεση των Λογγοβάρδων και καθώς η βυζαντινή ισχύς στην κεντρική Ιταλία εξασθενούσε, στράφηκε πολιτικά προς τους Φράγκους.

Το 754 ο Πάπας Στέφανος Β΄ έχρισε τον Πιπίνο και τους γιους του, ενώ τα Χριστούγεννα του 800 ο Πάπας Λέων Γ΄ έστεψε στη Ρώμη τον Καρλομάγνο ως αυτοκράτορα.

Η σύγχρονη ιστοριογραφία αναγνωρίζει ξεκάθαρα αυτή τη μεγάλη μετατόπιση της Ρώμης προς τον φραγκικό κόσμο και την καρολίγγεια διεκδίκηση της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής κληρονομιάς.

Και τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο αποκαλυπτικά.

Το 809, στη Σύνοδο του Άαχεν, οι Καρολίδες υιοθέτησαν το Filioque μέσα στο Σύμβολο της Πίστεως, παρά την αντίθεση του ίδιου του Πάπα Λέοντος Γ΄· η σύγχρονη Cambridge History of the Papacy σημειώνει μάλιστα ότι η καρολίγγεια εισαγωγή του συνδεόταν στενά με τη διεκδίκηση του Καρλομάγνου να εμφανιστεί ως ο νόμιμος Ρωμαίος αυτοκράτορας. Η Ρώμη θα το ενσωμάτωνε στη λειτουργική απαγγελία του Συμβόλου πολύ αργοτερα.

Και ύστερα φθάνουμε στον 11ο αιώνα. Ο Ρωμανίδης τοποθετεί μεταξύ 983 και 1046 την αποφασιστική φάση της επικράτησης γερμανικών και φραγκικών δυνάμεων πάνω στην παλαιά Ρωμαϊκή Παποσύνη και μιλά με εξαιρετικά σκληρή γλώσσα για αντικατάσταση της παλαιάς Ρωμαϊκής εκκλησιαστικής ηγεσίας.

Το 1046, πράγματι, ο Γερμανός αυτοκράτορας Ερρίκος Γ΄ επενέβη καταλυτικά στην κρίση της Παποσύνης, και η Σύνοδος του Sutri άνοιξε μια νέα περίοδο ισχυρότατης γερμανικής επιρροής στη Ρώμη.

Αυτή είναι ιστορική πραγματικότητα· το πόσο μακριά θα προχωρήσει κανείς στην ερμηνεία της είναι ακριβώς εκεί όπου αρχίζει η μεγάλη, προκλητική θέση του Ρωμανίδη.

Και η θέση του είναι πραγματικά δυναμίτης: ότι η σύγκρουση δεν ήταν αρχικά ανάμεσα σε κάποιους «Έλληνες Ορθοδόξους» και σε κάποιους ανέκαθεν «Ρωμαίους Καθολικούς», αλλά ότι οι ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΡΩΜΑΙΟΙ ΤΗΣ ΔΥΣΕΩΣ βρέθηκαν σταδιακά κάτω από μία νέα φραγκική και γερμανική πολιτική, κοινωνική και θεολογική πραγματικότητα.

Ο ίδιος μιλά για υποταγή των Δυτικών Ρωμαίων στους Φράγκους και για προσπάθεια εκκλησιαστικού και δογματικού ελέγχου της Παπικής Ρωμανίας.

Αυτή είναι η ρωμανίδεια θέση στην καθαρότερη μορφή της. (Greek Orthodox Church) Γι' αυτό και η σημερινή Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία δεν μπορεί να ταυτίζεται απλοϊκά θεολογικά και εκκλησιολογικά με την Ορθόδοξη Ρωμαϊκή Εκκλησία της Δύσεως της πρώτης χιλιετίας.

Υπάρχει ασφαλώς ιστορική και θεσμική συνέχεια της επισκοπικής έδρας της Ρώμης· αυτό δεν χρειάζεται ούτε να το φοβόμαστε ούτε να το διαγράφουμε.

Άλλο όμως η συνέχεια ενός θρόνου και άλλο η πλήρης ταύτιση θεολογίας, εκκλησιολογίας και Παράδοσης μέσα σε χίλια χρόνια ιστορικών μεταβολών.

Και ούτε η λέξη «ΚΑΘΟΛΙΚΗ» αποτελεί αποκλειστικό τίτλο της Ρώμης. Κάθε Ορθόδοξος ομολογεί επί αιώνες στο Σύμβολο της Πίστεως «Εἰς Μίαν, Ἁγίαν, Καθολικὴν καὶ Ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν». Στην πατερική εκκλησιολογία η καθολικότητα δεν είναι γεωγραφική ετικέτα ούτε πιστοποιητικό που αποκτά κάποιος επειδή εδρεύει σε μια συγκεκριμένη πόλη· δηλώνει την πληρότητα της Αποστολικής Πίστεως και ζωής της Εκκλησίας.

Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που κάνει τη ρωμανίδεια ανάγνωση τόσο ενοχλητική για τα καθιερωμένα δυτικά ιστορικά σχήματα.

Και ας σταματήσουμε κάποτε να παρουσιάζουμε την Αγία Σοφία σαν ένα ουδέτερο «παγκόσμιο μνημείο», λες και φύτρωσε μόνη της στις όχθες του Βοσπόρου. Η Αγία Σοφία είναι ένα από τα κορυφαία δημιουργήματα του ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ενός κόσμου που ένωσε την ελληνική παιδεία, τη ρωμαϊκή πολιτειακή συνείδηση και την Ορθόδοξη εμπειρία και παρήγαγε Θεολογία, Φιλοσοφία, Δίκαιο, Ιστοριογραφία, Υμνογραφία, Τέχνη και Αρχιτεκτονική παγκόσμιας ακτινοβολίας. Η Ρωμιοσύνη δεν υπήρξε ένα ατυχές μεσοδιάστημα ανάμεσα στην αρχαία Ελλάδα και στο νεότερο ελληνικό κράτος· υπήρξε ο ζωντανός ιστορικός φορέας μέσα στον οποίο ο Ελληνισμός συνέχισε επί περισσότερο από μία χιλιετία να δημιουργεί, να σκέφτεται, να γράφει και να προσεύχεται.

Όμως εδώ οφείλουμε να θυμηθούμε κάτι ακόμη μεγαλύτερο: ούτε η Αγία Σοφία, ούτε η Κωνσταντινούπολη, ούτε η Ρωμανία, ούτε καν ο ίδιος ο Ελληνισμός είναι το ύψιστο.

Για τον Ρωμιό το ύψιστο είναι ο ΖΩΝ, ΑΚΤΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΤΡΙΑΔΙΚΟΣ ΘΕΟΣ, ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα. Ο Θεός της Ορθοδοξίας δεν είναι φιλοσοφική ιδέα, εθνικό σύμβολο ή ψυχολογικό καταφύγιο. ΕΙΝΑΙ Ο ΑΚΤΙΣΤΟΣ ΘΕΟΣ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ, Ο ΟΠΟΙΟΣ ΔΕΝ ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΝΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΑΙ ΔΕΝ ΚΑΤΑΡΡΕΕΙ ΟΤΑΝ ΚΑΤΑΡΡΕΟΥΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΕΣ. Η Πόλη έπεσε, ο τελευταίος αυτοκράτορας χάθηκε επάνω στα τείχη, η Ρωμανία κατέρρευσε, εκατομμύρια άνθρωποι ξεριζώθηκαν, οι ναοί άλλαξαν χρήση και ολόκληρες πατρίδες άδειασαν από τα παιδιά τους. Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΟΜΩΣ ΔΕΝ ΕΠΕΣΕ.

Και η Ορθοδοξία δεν έπαψε ούτε μία στιγμή να γεννά Αγίους, γιατί αυτή είναι η δύναμη της Πίστεως των Πατέρων μας: όταν όλα τα κτιστά καταρρέουν, ο Άκτιστος παραμένει.

Και γι' αυτό η Παλιγγενεσία που χρειάζεται η ψυχή του Ελληνισμού δεν έχει ανάγκη από μίσος, μικροψυχία και κούφιες φανφάρες.

Χρειάζεται κάτι πολύ πιο επικίνδυνο για κάθε σύστημα λήθης: ΓΝΩΣΗ, ΜΝΗΜΗ, ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΨΥΧΙΑ.

Έλληνες που γνωρίζουν την Ιστορία τους χωρίς να χρειάζεται να παραχαράξουν την ιστορία κανενός άλλου, Ρωμιούς που δεν ντρέπονται για το όνομά τους και Ορθοδόξους που δεν φορούν την Πίστη ως πολιτιστικό παράσημο αλλά την ζουν. ΕΛΛΗΝΑ, ΡΩΜΙΕ, ΜΗΝ ΑΦΗΣΕΙΣ ΚΑΝΕΝΑΝ ΝΑ ΣΕ ΚΑΝΕΙ ΝΑ ΝΤΡΑΠΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΝΗΜΗ ΣΟΥ, ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΟΥ, ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΣΟΥ, ΤΙΣ ΑΛΗΣΜΟΝΗΤΕΣ ΠΑΤΡΙΔΕΣ ΣΟΥ, ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΣΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΠΟΥ ΚΟΥΒΑΛΑΣ ΣΤΟΥΣ ΩΜΟΥΣ ΣΟΥ.

Μάθε στα παιδιά σου ποιοι ήταν οι Ρωμιοί πριν οι νεότεροι αιώνες τούς καθιερώσουν ως «Βυζαντινούς». Μάθε τους ποιος έκτισε την Αγία Σοφία, γιατί υπήρχε Παλαιά και Νέα Ρώμη, τι απέγιναν οι Ρωμιοί της Δύσεως, τι άλλαξε με την άνοδο των Φράγκων και γιατί η Ιστορία δεν αρχίζει από το σημείο στο οποίο βολεύει κάθε εποχή να ανοίγει το βιβλίο της.

Και μίλησέ τους για τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά, όχι για να ταΐσεις το μίσος, αλλά για να μη χαθεί εκείνο το νήμα της μνήμης που κράτησε έναν ολόκληρο λαό όρθιο όταν δεν του είχε απομείνει σχεδόν τίποτε άλλο.

Και τώρα ας ανοίξουν κάθε στοά κάτω από την Αγία Σοφία.

Ας αφαιρέσουν κάθε πέτρα και κάθε στρώμα χώματος που έκλεισε τα περάσματα των αιώνων.

Γιατί υπάρχει μία ειρωνεία τόσο δυνατή, ώστε σχεδόν μοιάζει να γράφεται από την ίδια την Ιστορία: ΟΣΟ ΒΑΘΥΤΕΡΑ ΣΚΑΒΟΥΝ, ΤΟΣΟ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ ΞΕΘΑΒΟΥΝ.

Γιατί τελικά αυτό είναι που φοβάται περισσότερο κάθε εξουσία της λήθης: όχι έναν Έλληνα που απλώς φωνάζει, αλλά έναν Έλληνα που ΓΝΩΡΙΖΕΙ· έναν Ρωμιό που ΘΥΜΑΤΑΙ· έναν Ορθόδοξο που ΠΙΣΤΕΥΕΙ και γονατίζει μόνο μπροστά στον ΖΩΝΤΑ, ΑΚΤΙΣΤΟ ΚΑΙ ΤΡΙΑΔΙΚΟ ΘΕΟ. TΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΚΟΜΗ ΓΡΑΦΤΕΙ. Ο,ΤΙ ΕΧΕΙ ΡΙΖΕΣ ΔΕΝ ΘΑΒΕΤΑΙ — ΚΑΙ Η ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ ΕΧΕΙ ΡΙΖΕΣ ΠΟΛΥ ΒΑΘΥΤΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΤΟΥΝΕΛ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ. Η Παναγία μας μαζί μας, Αμήν. Ιωάννης Σάββα, Αρχαιολόγος - Ιστορικός Ερευνητής

++++++++++++++++++++++++++++++ Υστερόγραφο: «Πάψετε το χερουβικό κι' ας χαμηλώσουν τ' άγια, παπάδες πάρτε τα γιερά, κ' σεις κεριά σβηστήτε, γιατί είναι θέλημα Θεού η Πόλη να τουρκέψη.

Μόν στείλτε λόγο στη Φραγκιά, να ρτουνε τριά καράβια· το 'να να πάρη το σταυρό και τ΄άλλο το βαγγέλιο, το τρίτο, το καλύτερο, την άγια τράπεζά μας, μη μας την πάρουν τα σκυλιά και μας την μαγαρίσουν».

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους