ΚΑΡΛ ΦΙΣΕΡ: ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΔΟΛΟΦΟΝΟΥ Ο προσωπικός φάκελος του Φίσερ (R 9361-III/44326), ο οποίος φυλάσσεται στο Ομοσπονδιακό Αρχείο (Bundesarchiv) του Βερολίνου, μας πληροφορεί τόσο για την...
ΚΑΡΛ ΦΙΣΕΡ: ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΔΟΛΟΦΟΝΟΥ Ο προσωπικός φάκελος του Φίσερ (R 9361-III/44326), ο οποίος φυλάσσεται στο Ομοσπονδιακό Αρχείο (Bundesarchiv) του Βερολίνου, μας πληροφορεί τόσο για την οικογενειακή του κατάσταση, όσο και για την επαγγελματική του σταδιοδρομία Σύμφωνα με την αίτηση γάμου του, την 1η Νοεμβρίου 1938, προς την «Κεντρική Υπηρεσία Φυλετικών Υποθέσεων και Εποικισμού» των Ες Ες, ο Καρλ Φριτς Χάινριχ Φίσερ γεννήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 1908 στο Εκουόρντ της περιφέρειας Πάινε στην Κάτω Σαξονία Καταγόταν από μάλλον φτωχή οικογένεια Ο 79χρονος τότε πατέρας του Βίλχελμ ήταν μικροκαλλιεργητής, ενώ 71χρονη μητέρα του Αλβίνε, το γένος Βόλτερς, δεν ασκούσε κάποιο επάγγελμα Ο γάμος του με την Σαρλότε Πέτζολντ, γεννημένη στις 22 Απριλίου 1915, πραγματοποιήθηκε με τις «ευλογίες» της υπηρεσίας των Ες Ες, η οποία τον Νοέμβριο του 1938 έδωσε και την προβλεπόμενη συγκατάθεση Η Πέτζολντ πληρούσε τα απαραίτητα φυλετικά κριτήρια ώστε να νυμφευθεί ένα μέλος της εθνικοσοσιαλιστικής ελίτ του Γ΄ Ράιχ, όπως ήταν τα Ες Ες Στα Ες Ες ο Φίσερ εντάχθηκε στις 6 Οκτωβρίου 1931 Η ταυτότητα μέλους του έφερε τον αριθμό 42.987 Στις 30 Νοεμβρίου 1937 πήρε προαγωγή και έλαβε τον βαθμό του Hauptscharführer (Επιλοχία Α) Την 1η Ιανουαρίου 1932 έγινε μέλος του ναζιστικού κόμματος με τον αριθμό 1.285.006 Και στις δύο περιπτώσεις είχε προσχωρήσει στο εθνικοσοσιαλιστικό κίνημα πριν από την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία Βεβαίως, δεν επρόκειτο για έναν Altkämpfer, δηλαδή για έναν παλιό αγωνιστή, ωστόσο δεν ανήκε στην ατελείωτη φάλαγγα των «αγωνιστών», οι οποίοι έσπευσαν να εγγραφούν ως μέλη του NSDAP μετά τον Ιανουάριο του 1933 Λογικά, θα είχε εκδηλώσει νωρίτερα τη συμπάθειά του για τον εθνικοσοσιαλισμό ή τουλάχιστον για επιμέρους στοιχεία της ιδεολογίας του Ένα από τα επόμενα βήματα της πλήρους ένταξής του στο ναζιστικό κίνημα ήταν η διάρρηξη των σχέσεών του με την εκκλησία στην οποία ανήκε Έτσι, σε σχετικό έγγραφο της υπηρεσίας του δήλωσε «πιστός στον Θεό» («Gottgläubig»), και όχι καθολικός ή προτεστάντης Επρόκειτο για έναν φαινομενικά «ουδέτερο» χαρακτηρισμό, ο οποίος στην πραγματικότητα φανέρωνε τους πεισμένους ναζί και τους αποστασιοποιούσε από τον καθολικισμό και τον προτεσταντισμό Επίσης η σύζυγός του είχε δηλώσει το ίδιο «δόγμα» Και οι δύο είχαν αποχωρήσει από την ευαγγελική εκκλησία, ο μεν Φίσερ στις 2 Μαρτίου 1936, η δε Πέτζολντ στις 20 Οκτωβρίου 1938 Σχετικά με το επάγγελμά του, ο Φίσερ είχε εκπαιδευτεί για δύο χρόνια ως ηλεκτροτεχνίτης (είχε φτάσει μέχρι την πρώτη τάξη του λαϊκού σχολείου), ωστόσο τοποθετήθηκε υπάλληλος (ως μη κύρια απασχόληση) της Υπηρεσίας Δίωξης Εγκλήματος Ο εργοδότης του ήταν η «Αστυνομία Ασφάλειας» (Sicherheitspolizei) της περιοχής Σαρλότενμπουργκ του Βερολίνου, όπου ο ίδιος ζούσε Δυστυχώς, τα στοιχεία που παρατίθενται δε μας διαφωτίζουν σχετικά με το πώς απασχολήθηκε στην Υπηρεσία Δίωξης Εγκλήματος Πάντως, από τον Ιούλιο του 1933 ως τον Νοέμβριο του 1937 υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία Στις 20 Απριλίου 1940 προήχθη στον βαθμό του Untersturmführer (Ανθυπολοχαγού) των Ες Ες Σύμφωνα με την υπηρεσιακή του έκθεση των Ες Ες, η «συνολική φυλετική εικόνα» του ήταν «πολύ καλή», η προσωπική του συμπεριφορά «άψογη», οι οικονομικές και οικογενειακές του συνθήκες «τακτοποιημένες» Ο ίδιος χαρακτηριζόταν «αξιόπιστος, τίμιος και επιμελής, σταθερός χαρακτήρας», με «επαρκή μόρφωση και γνώσεις», που διέθετε «ισχυρή θέληση» και «προσωπική σκληρότητα» Επίσης είχε «σοβαρές αντιλήψεις» για τη ζωή και «καλή κρίση» Δεν έλειπαν και τα κατάλληλα σωματικά προσόντα: Είχε «αθλητικό παρουσιαστικό», ισχυρό μυϊκό σύστημα, σφιχτό βάδισμα και ύψος 1,85, χρώμα ματιών μπλε και σκουρόξανθα μαλλιά, λείο δέρμα και «κανονικό κρανίο και πρόσωπο» Έτσι τουλάχιστον βεβαίωνε το ιατρικό του ιστορικό, που είχε συνταχθεί φυσικά με βάση τη ρατσιστική νομοθεσία του Γ΄ Ράιχ Ως εκ τούτου, δεν προβλήθηκαν αντιρρήσεις σχετικά με τον γάμο του, ο οποίος έλαβε χώρα στις 14 Ιουνίου 1939 Ας σημειωθεί ότι η σύζυγός του δεν ήταν μέχρι τότε μέλος του ναζιστικού κόμματος ή θυγατρικών του οργανώσεων Τα παραπάνω βιογραφικά στοιχεία μάς διαφωτίζουν κάπως για τα κίνητρα και τις επιλογές του Φίσερ Η συμμετοχή του στα Ες Ες μάς επιτρέπει να υποθέσουμε ότι ήταν ακραιφνής εθνικοσοσιαλιστής Με βάση αυτή την υπόθεση δεν ήταν σοσιαλιστής, ή έστω ουμανιστής με την ευρύτερη έννοια, πόσο μάλλον αντιστασιακός Την υπηρεσία του στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου την εκλάμβανε μάλλον ως καθήκον απέναντι στην (εθνικοσοσιαλιστική) πατρίδα του Τα εγκλήματα που διαπράττονταν από το μισαλλόδοξο καθεστώς που υπηρετούσε, δεν πρέπει να επιβάρυναν τη συνείδησή του Άλλωστε, δεν επήλθαν καίριες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του στρατοπέδου μετά την τοποθέτησή του στο πόστο του διοικητή Οι εκτελέσεις κρατουμένων συνεχίστηκαν, όπως και οι απεχθείς ανακρίσεις και τα βασανιστήρια Μεταπολεμικά χάθηκαν τα ίχνη του Φίσερ Το Βασιλικό Εθνικό Γραφείο Εγκληματιών Πολέμου στην Αθήνα επιχείρησε να αναζητήσει τα ίχνη του, όπως και άλλων στελεχών της γερμανικής κατοχικής διοίκησης Στις 5 Σεπτεμβρίου 1952, και σύμφωνα με τον νόμο 2058/1952, έθεσε προς τις γερμανικές εισαγγελικές αρχές της Βόννης και.γενικά της Δυτικής Γερμανίας το αίτημα για την ποινική δίωξη όχι μόνο του Φίσερ, αλλά και του προκατόχου του Ραντόμσκι, όπως και άλλων τεσσάρων συνεργατών τους στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου Σύμφωνα με το ελληνικό κατηγορητήριο, ο Φίσερ είχε διατηρήσει το σύστημα τρομοκρατίας του προκατόχου του και πίεζε τους φυλακισμένους να ασκούν βαριές και ταπεινωτικές εργασίες Τα βασανιστήρια δεν έλαβαν τέλος και η υγειονομική περίθαλψη των κρατουμένων ήταν σε άθλιο επίπεδο Επί των ημερών του, το στρατόπεδο συνέχισε να λειτουργεί ως «δεξαμενή ομήρων» που προορίζονταν για εκτελέσεις Συγκεκριμένα: "Ο Γερμανός υπολοχαγός Καρλ Φίσερ διαδεχθείς τον Ραντομσκι ως διοικητής του Χαϊδαρίου, υπηρέτησε από τον Απρίλιο 1944 μέχρι τον Σεπτέμβριο 1944 και είναι υπεύθυνος δια τα κάτωθι εγκλήματα: Εσυνέχισε το σύστημα του προκατόχου του, υποβάλλων τους κρατουμένους εις διαρκή τρομοκρατίαν, βασανισμούς και κοπιώδεις και εξευτελιστικάς εργασίας Και επί της διοικήσεώς του η τροφή των κρατουμένων ήτο ελεεινή και ολίγη Άνευ της παραμικράς αιτίας υπεβάλοντο εις μαστιγώσεις και άλλους βασανισμούς, απεμονούντο δε εις μικρότατα κελία, απαγορευμένου αυτοίς του να κάθωνται καθ’ όλην την ημέραν ή του να στηρίζονται εις τους τοίχους Η παράβασις ετιμωρείτο δι’ ανηλεούς μαστιγώσεως Καθ’ ην εποχήν ούτος ήτο διοικητής του Χαϊδαρίου, ελήφθησαν από εκεί και εξετελέσθησαν τη ανοχή του, αν όχι τη υποδείξει του, εκατοντάδες ομήρων κρατουμένων" "Συνελήφθην υπό των SS τη 14η Φεβρουαρίου 1944 μαζί με τον καθηγητήν Κασιμάτην, Κ. Στασινόπουλον δικηγόρον, Αλ. Βλαχόπουλον νυν Νομάρχην, και Νικ. Μπρούμην Επικεφαλής της ομάδος ήτις μας συνέλαβε ήτο ο Γερμανός αξιωματικός Κομπαχ Η κατηγορία της συλλήψεώς μας ήτο ότι είμεθα πνευματικοί οδηγοί του Κινήματος αντιστάσεως Ωδηγήθημεν κατ’ ευθείαν εις το Χαϊδάρι, αφού προηγουμένως επί μίαν ημέραν εκακοποιήθημεν εις την οδόν Μέρλιν Την ανάκρισιν την έκαμε ο Κομπαχ Εμείναμε εις το κτίριον του Χαϊδαρίου και τα υπόγεια Από της επομένης, μας επετράπη να κυκλοφορούμε Τον Μάιον, μετά την εκτέλεσιν του Ναπολέοντος Σουκατζίδη, μοι ανετέθησαν τα καθήκοντα διερμηνέως συνεπαγόμενα εις το να μεταδίδω εις τους κρατουμένους τας διαταγάς των Γερμανών όσον αφορά την εργασίαν κλπ Μέχρι της αποφυλακίσεώς μας, γενομένην την 7 Σεπτεμβρίου, εξετέλουν τα καθήκοντα αυτά Κατά τον πρώτον μήνα της κρατήσεώς μας διοικητής του Χαϊδαρίου ήτο ο Ραντομσκι, ο οποίος θα πρέπη να χαρακτηρισθή ως παράφρων εγκληματίας Υπέβαλε το στρατόπεδον εις διαρκή κίνησιν, εξετέλεσε ιδιοχείρως τον Λευή, συνοδευόμενος από τεράστια λυκόσκυλα και με βοηθούς του τον Κόβατς και άλλους υπέβαλεν καθημερινώς εις τα τρομερά των βασανιστηρίων τους υπό καταναγκαστικά έργα εργαζομένους καταδίκους Η εσωτερική υπηρεσία του Χαϊδαρίου απετελείτο από τον Διοικητήν, ως τοιούτος δε μέχρι των αρχών Μαρτίου ήτο ο Ραντομσκι είτε ο Καρλ Φίσερ εκ Βερολίνου" Σχετικά με τη συμπεριφορά του Φίσερ, ο Χαρίλαος Ηλίας Χατζησαράντης, επιμελητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κατέθεσε στις 30 Οκτωβρίου 1945 τα εξής: "Συγκεκριμένως κατηγορώ τον διοικητήν του στρατοπέδου Χαϊδαρίου Καρλ Φίσερ ότι εχρησιμοποίει κατά των καταδίκων βούρδουλαν κτυπών αυτούς διά τούτου Επέτρεπε εις τους υφισταμένους του να μεταχειρίζονται κατά τον βαναυσότερον τρόπον τους καταδίκους Παρεδέχετο τας αυστηράς απομονώσεις και στερήσεις συγκαταδίκων μου, υπό τους πλέον ανθυγιεινούς και φρικτούς όρους Επίσης καθ’ όν χρόνον ήτο διοικητής ελήφθησαν και εξετελέσθησαν εκ του στρατοπέδου Χαϊδαρίου, οι περισσότεροι εκ των εκτελεσθέντων εν τη περιοχή της Αττικής, χωρίς ούτος ν’ απομακρυνθή εκ της διοικήσεως και επομένως φαίνεται αν όχι ότι συνετέλεσε εις την εκτέλεσιν, τουλάχιστον εις την παραδοχήν και υπόδειξιν τούτων Στην ένορκή του εξέταση, στις 6 Φεβρουαρίου 1946, ο πρώην κρατούμενος Άλκης Δελμούζης, υπάλληλος της Τράπεζας της Ελλάδος, συμπλήρωσε από την πλευρά του ότι «όπως μας εξήγησαν οι φρουροί, το Χαϊδάρι επροορίζετο για τους κομμουνιστάς, ανάλογος δε ήτο και η μεταχείρισις των κομμουνιστών εν Γερμανία Εις την απομόνωσιν απηγορεύετο η ιατρική περίθαλψις" Ο ίδιος είχε φυλακιστεί από 25 Ιουνίου μέχρι τις 17 Ιουλίου 1944 στις φυλακές Αβέρωφ και από τις 17 Ιουλίου ως τις 17 Αυγούστου του ίδιου έτους είχε εγκλειστεί «εις την αυστηράν απομόνωσιν του Χαϊδαρίου» Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στα υπόγεια της οδού Μέρλιν, από όπου και απολύθηκε λίγο πριν από την απελευθέρωση Σχετικά με το καθεστώς απομόνωσης στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου διευκρίνισε ότι: "Εις την απομόνωσιν του Χαϊδαρίου έμεινα εις το κελί 2, ύψος 1,30, μόνος απολύτως, χωρίς κουβέρτες και κρεβάτι Μετά 5-6 μέρες μοι έδωσαν κουβέρτες Εις την απομόνωσιν, η μερίς του άρτου ήτο περίπου 30 δράμια ημερησίως και ολίγον συσίτιον, κυρίως μπιζέλια Το πρωί μόλις εχάραζε οδηγούμεθα εις τα αποχωρητήρια Εκεί υπήρχεν βυτίον με νερό από το οποίον δυνάμεθα να λάβουμε εν κύπελλον, εκτός εάν παρέβλεπεν ο σκοπός και κατορθώναμεν να πίνωμεν περισσότερον Εγώ βραδύτερον κατόρθωσα να προμηθευθώ ένα μεγαλύτερον δοχείον Υποχρεούμεθα από την ανατολήν του ηλίου μέχρι της 12 μεσημβρινής και από τας 2 ως τας 5 να ευρισκόμεθα εν συνεχή κινήσει όρθιοι εντός του κελίου Εάν ο κρατούμενος εκάθητο, τότε τον έβαζαν εις την αυλήν εις έναν κύκλον υποχρεούμενος να τρέχη επί 2-3 ώρες αναλόγως της ποινής Εάν ηλάττωνε την ταχύτητα, τότε εμαστιγώνετο" Οιι εισαγγελικές αρχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας άρχισαν τις έρευνες για τον εντοπισμό του υπολοχαγού, διοικητού του Χαϊδαρίου, ουγγρικής καταγωγής, υψηλού, αλλήθωρου, με μεγάλα άκρα, δικηγόρου εκ Βερολίνου, όπως και άλλων συνεργατών του Γι’ αυτό τον σκοπό απευθύνθηκαν σε διάφορες υπηρεσίες, αρχεία και συλλόγους Σχετικό ερώτημα προς τον δικηγορικό σύλλογο του (Δυτικού) Βερολίνου απαντήθηκε αρνητικά Μόνο η δημοτική υπηρεσία καταχώρισης κατοίκων κατέγραψε 200 περίπου άτομα με το όνομα Καρλ Φίσερ, όπως ενημέρωσε η αστυνομική διεύθυνση του (Δυτικού) Βερολίνου τον γενικό εισαγγελέα του πρωτοδικείου στο (επίσης Δυτικό) Βερολίνο Ο μοναδικός νομικός από αυτούς είχε γεννηθεί στις 24 Απριλίου 1911 και δεν είχε δηλωθεί εκ νέου μετά τον πόλεμο Αν επρόκειτο για το πρόσωπο που καταζητούσαν οι ελληνικές αρχές, αυτό δεν μπορούσε να απαντηθεί με βεβαιότητα, αφού από τις ερωτήσεις που έγιναν στους γείτονές του στην κατοικία του στο Κουρφούρστερνταμ δεν προέκυψε κάτι διαφωτιστικό Ακόμη και η έρευνα στο αρχείο της Διεθνούς Υπηρεσίας Αναζήτησης (Internationaler Suchdienst) στο Μπαντ Άρολσεν δεν απέδωσε καρπούς Στο συγκεκριμένο αρχείο είχαν καταχωρηθεί στοιχεία μόνο για τους κρατούμενους του στρατοπέδου Χαϊδαρίου Το ίδιο άκαρπη αποδείχτηκε και η έρευνα στο Ομοσπονδιακό Αρχείο, όπως και στο έγκριτο Ινστιτούτο Σύγχρονης Ιστορίας του Μονάχου Δεν αποκλείεται η ένδειξη «ουγγρικής καταγωγής» να εμπόδισε τον εντοπισμό του Φίσερ, αφού οι παραπάνω υπηρεσίες κινήθηκαν ίσως σε λαθεμένη κατεύθυνση Πάντως, αν η έρευνα που διεξήγαγαν ήταν άκρως εξονυχιστική, αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να απαντηθεί με βεβαιότητα Όλα τα σχετικά έγγραφα περιέχονται στον δικαστικό φάκελο του Φίσερ Εντέλει, στις 29 Μαΐου 1959 η γερμανική δικαιοσύνη ανέστειλε τη δίωξη
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους