"Τέσσερα πτυχία, δύο εξανθήματα και ούτε μία σωστή ερώτηση" Υπάρχουν κάτι πρωινά σαν το σημερινό που κάθεσαι ήσυχος σε μια καφετέρια, παραγγέλνεις γάλα με ομελέτα και πιστεύεις αφελώς ότι θα...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Μετά κάθεται στο διπλανό τραπέζι η ελληνική Ιατρική σε τετραμελή έκδοση, δύο νεαρά ανδρόγυνα, τέσσερις ειδικευόμενοι γιατροί, όπως κατάλαβα από τη συζήτηση, όλοι εργαζόμενοι σε νοσοκομείο της επαρχίας.

Δεν κρυφάκουγα και βασικά δεν χρειαζόταν.

Με την ένταση που μιλούσαν, αν υπήρχε δορυφόρος πάνω από την περιοχή, πιθανότατα είχε ήδη καταγράψει το ιστορικό.

Η μία γυναίκα, αναισθησιολόγος, είχε αναλάβει το μεγαλύτερο μέρος της σημερινής ημερίδας που λάμβανε χώρα στην καφετέρια. - Εγώ πάντως δεν πρόκειται να κάτσω να μάθω "γραμμή ένα, γραμμή δύο" και όλα αυτά ενώ ένας από τους άντρες γέλασε. - Καλά, αυτά χρειάζονται. - Πού χρειάζονται; - Ε, και στη ΜΕΘ μπορεί να σου χρειαστούν, και εκείνη σήκωσε τους ώμους από αγανάκτηση. - Ε, δεν είμαι υποχρεωμένη να τα ξέρω όλα.

Ας το βγάλει το φίδι από την τρύπα άλλος.

Έβαλα λίγο βούτυρο στο ψωμί μου και σκέφτηκα πόσο όμορφα μπορεί καμιά φορά μια μόνο φράση να συμπυκνώσει ολόκληρη επαγγελματική φιλοσοφία. "Ας το βγάλει το φίδι από την τρύπα άλλος". Βέβαια, για να είμαστε δίκαιοι, κανένας γιατρός δεν είναι υποχρεωμένος να γνωρίζει τα πάντα. Η Ιατρική είναι τεράστια, υπάρχουν ειδικότητες, υπάρχουν υποειδικότητες, υπάρχουν ομάδες και φαινομενικά υπάρχει και συνεργασία μεταξύ τους αλλά άλλο το "δεν μπορώ να τα ξέρω όλα" και άλλο το "δεν χρειάζεται να μάθω, θα το κάνει κάποιος άλλος". Το πρώτο λέγεται επίγνωση ορίων ενώ το δεύτερο είναι λίγο πιο βολικό.

Η κουβέντα ανάμεσα τους συνεχίστηκε.

Ποιος δουλεύει, ποιος δεν δουλεύει, ποιος είναι καλός, ποιος είναι άχρηστος, ποιος το παίζει έξυπνος, ποιος νομίζει ότι τα ξέρει όλα.

Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτός που "νομίζει ότι τα ξέρει όλα" βρίσκεται πάντοτε σε άλλο τραπέζι και τα φτυάρια του τραπεζιού τον έχουν θάψει 5 μέτρα κάτω από τη Γη. Κάποια στιγμή η αναισθησιολόγος άρχισε να ξύνει τον αγκώνα της. - Ρε παιδιά, θα τρελαθώ μ’ αυτά. - Ακόμα τα έχεις; τη ρώτησε η άλλη γυναίκα. - Δύο εβδομάδες τώρα, και τράβηξε λίγο το μανίκι της.

Στις αρθρώσεις κυρίως και με τρώνε σαν διάολος.

Στο σημείο αυτό άρχισα να ακούω λίγο πιο προσεκτικά, χωρίς να είμαι αδιάκριτος αλλά από εκείνο το καταραμένο κουσούρι που αποκτάς όταν έχεις περάσει χρόνια μέσα σε εργαστήρια και περιστατικά.

Όταν ακούς σύμπτωμα, το μυαλό αρχίζει μόνο του να φτιάχνει ένα ολόκληρο δέντρο. - Έβαλες την κορτιζονούχα; - Έβαλα. - Και; - Τίποτα. - Αντιισταμινικό; - Παίρνω. - Σε βοηθάει; - Καθόλου.

Με τρώνε το ίδιο.

Η φίλη της έμεινε για λίγο σκεπτική και εγώ ο αφελής περίμενα, εδώ είμαστε, λέω.

Τώρα θα αρχίσει το ιστορικό, τώρα θα ρωτήσει αν υπάρχει νυχτερινός κνησμός, αν είναι συμμετρικό, αν υπάρχουν βλάβες ανάμεσα στα δάχτυλα, αν άλλαξαν γάντια, αν άλλαξαν απολυμαντικά, αν ήρθαν σε επαφή με κάποιον ασθενή, αν έχει και άλλος στο περιβάλλον της το ίδιο, αν υπάρχει κάτι στις παλάμες ή στα πέλματα, αν, αν, αν. Μάταια! - Βάλε Sudocream.

Εκεί σταμάτησα να μασάω. Sudocream! Κάπου εκεί τελείωσε η κλινική ιατρική και μπήκαμε στην οικιακή οικονομία. - Λες; - Ε, κακό δεν θα σου κάνει.

Αυτό το "κακό δεν θα σου κάνει" είναι σπουδαία θεραπευτική σχολή.

Δεν ξέρουμε τι έχεις, δεν ξέρουμε από πού προέρχεται, δεν ξέρουμε αν είναι λοιμώδες, αλλεργικό, φλεγμονώδες, επαγγελματικό ή οτιδήποτε άλλο αλλά βάλε κάτι διότι κάτι πρέπει να βάλουμε.

Εν τω μεταξύ, η αναισθησιολόγος εξακολουθούσε να ξύνεται. - Έχω πάει παντού, ρε συ, και γύρισε στον άντρα της. - Στον πατέρα σου πήγα, στη μάνα σου πήγα, στον θείο σου πήγα, στον αδερφό σου πήγα μα κανένας δεν βρίσκει τι έχω.

Σκέφτηκα ότι αν υπήρχε ένας ακόμη γιατρός στο σόι, θα μπορούσαν να κάνουν άνετα και πρωινή γενική ιατρική συνέλευση. - Και πρέπει να κοιτάξω και το άλλο, συνέχισε. - Ποιο άλλο; - Την περίοδο. - Τι έχεις; - Ε, μου έρχεται κάθε τέσσερις μήνες περίπου.

Εκεί σήκωσα το βλέμμα από το πιάτο.

Δεν άντεξα! Κάθε τέσσερις μήνες, είκοσι έξι ετών με περίπου τρεις κύκλοι τον χρόνο.

Περίμενα πάλι, οι ελπίδες μου δεν είχαν πεθάνει, ίσως τώρα να ακούσω το αυτονόητο "έχεις κάνει ορμονικό έλεγχο;", "θυρεοειδή;", "επίπεδα προλακτίνης;", "υπερηχογράφημα;", "έλεγχο για σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών;", "έχεις χάσει ή πάρει βάρος;", "υπάρχουν άλλα συμπτώματα;". Μπα! Πολλά ζητούσα.

Το πραγματικά επείγον ιατρικό ζήτημα της παρέας αποδείχθηκε ότι ήταν άλλο. - Αλλά δεν μπορώ να βρω γυναίκα γυναικολόγο. - Πήγαινε σε άντρα.

Η αντίδραση της νεαρής ειδικευόμενης αναισθησιολόγου ήταν σχεδόν αντανακλαστική. - ΕΓΩ σε άντρα γυναικολόγο; και κοίταξε τον σύντροφο της.

Χάθηκε δηλαδή να έχετε στο σόι σας και μία γυναίκα γυναικολόγο; και μετά γύρισε προς τους δύο άντρες της παρέας. - Εσείς θα πηγαίνατε σε γυναίκα ουρολόγο; Οι δύο άντρες κοιτάχτηκαν μεταξύ τους. - Ε, ναι.

Γιατί όχι; - Ε, μα! Τι ακούω; Για τον πούτσο είστε.

Εκεί κάπου η συζήτηση είχε φτάσει σε εκείνη την εξαιρετική στιγμή όπου ο ασθενής είναι ταυτόχρονα γιατρός, ο γιατρός είναι συγγενής, η ειδικότητα έχει φύλο και η διάγνωση περιμένει υπομονετικά στη γωνία μέχρι να τελειώσουμε με τα κοινωνικά.

Θεμιτό, βέβαια, δεν κρίνω! Ο καθένας έχει δικαίωμα να επιλέγει γιατρό με τον οποίο αισθάνεται άνετα αλλά όταν έχεις περίοδο κάθε τέσσερις μήνες στα 26, ίσως το πρώτο ερώτημα που πρέπει να θέσεις στον εαυτό σου να μην είναι αν ο γυναικολόγος φοράει παντελόνι ή φούστα αλλά ίσως να είναι το γιατί συμβαίνει αυτό.

Τότε ήρθε η καλύτερη λεπτομέρεια, ο άλλος άντρας της παρέας άρχισε να ξύνει το χέρι του και η γυναίκα του τον κοίταξε. - Εσύ ακόμα τα έχεις; - Ναι.

Η αναισθησιολόγος γύρισε προς το μέρος του - Τα εξανθήματα; - Ναι. - Ακόμη; - Ακόμη.

Εκεί το πιρούνι μου έμεινε στον αέρα.

Κάντε το εικόνα! Τώρα είχαμε δύο ανθρώπους, άντρα και γυναίκα που δεν ήταν ζευγάρι μεταξύ τους, δούλευαν στο ίδιο νοσοκομείο, είχαν περίπου την ίδια περίοδο παρόμοια κνησμώδη εξανθήματα και κανείς στο τραπέζι δεν φάνηκε να πατάει για λίγο το φρένο και να πει το αυτονόητο. "Μισό λεπτό". Αυτό το "μισό λεπτό" είναι από τα πολυτιμότερα εργαλεία στην Ιατρική.

Μισό λεπτό, δύο άνθρωποι, ίδιος χώρος εργασίας, ίδια περίπου συμπτωματολογία.

Μήπως υπάρχει κοινή έκθεση; Γάντια; Απολυμαντικό; Αντισηπτικό; Ίδιος θάλαμος; Ίδιος ασθενής; Ψώρα; Μυκητίαση; Κάτι μεταδοτικό; Κάτι επαγγελματικό; Υπάρχουν κι άλλοι στο νοσοκομείο με τα ίδια συμπτώματα; Είναι χειρότερα τη νύχτα; Υπάρχουν βλάβες στα μεσοδακτύλια; Παλάμες; Πέλματα; Υπάρχουν αρθραλγίες; Πυρετός; Άλλα συμπτώματα; Σεξουαλικό ιστορικό, όπου απαιτείται; Τίποτα.

Νάδα, που λέμε και στο χωριό μου. - Βάλε κι εσύ Sudocream, είπε κάποιος από την παρέα.

Εκεί κατάλαβα ότι πλέον δεν μιλάμε για αλοιφή αλλά για κλινικό πρωτόκολλο στο μυαλό τους.

Τέσσερις ειδικευόμενοι γιατροί, δύο ανεξήγητα εξανθήματα, ένα νοσοκομείο και κάπου ανάμεσά τους, περήφανη και ατάραχη να στέκεται η Sudocream υπέρλαμπρη έτοιμη για κάθε χρήση και πάσα μαλακία! Έφαγα άλλη μία μπουκιά και μετά σκέφτηκα ότι ίσως αδικώ τους ανθρώπους.

Μπορεί απλώς να χαλάρωναν, μπορεί να μην είχαν καμία διάθεση να κάνουν ιατρική πάνω από τον καφέ, μπορεί να είχαν ήδη συζητήσει άλλα πράγματα που εγώ δεν άκουσα, μπορεί να υπήρχε ιστορικό που δεν γνώριζα.

Δεν είχα εξετάσει κανέναν τους, δεν είχα δει καλά τις βλάβες, δεν είχα εργαστηριακά δεδομένα και, προφανώς, δεν θα ήταν σοβαρό να παριστάνω ότι μπορώ να βγάλω διάγνωση από το διπλανό τραπέζι.

Μπορούσα όμως να κάνω κάτι πολύ πιο απλό, να σκεφτώ διαφορικά.

Ζήτησα από τη σερβιτόρα ένα χαρτάκι και έναν στυλό και έγραψα.

Ψώρα, επαγγελματική ή αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής, γάντια, αντισηπτικά, απολυμαντικά, μυκητίαση, ιδιαίτερα αν η εικόνα έχει αλλοιωθεί από κορτικοστεροειδή, φαρμακευτικό εξάνθημα και αναλόγως μορφολογίας, συμπτωμάτων και ιστορικού, ορισμένα λοιμώδη ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα που δεν τα αποκλείουμε επειδή ντρεπόμαστε να πάρουμε ένα ολοκληρωμένο ιστορικό.

Από κάτω έγραψα με μεγαλύτερα γράμματα "ΔΥΟ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΤΟ ΙΔΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΕ ΠΑΡΟΜΟΙΟ ΕΞΑΝΘΗΜΑ, σημαίνει ΨΑΞΤΕ ΠΡΩΤΑ ΤΙ ΚΟΙΝΟ ΕΧΟΥΝ". Για τον κύκλο της αναισθησιολόγου έγραψα ξεχωριστά διότι έτσι έπρεπε. 26 ετών + περίοδος περίπου κάθε τέσσερις μήνες = θέλει διερεύνηση και όχι αμπελοφιλοσοφίες.

Γυναικολογική και ενδοκρινολογική αξιολόγηση.

Τέλος, δεν υπέγραψα.

Δεν έγραψα "ξέρω τι έχετε" διότι δεν ήξερα.

Δίπλωσα το χαρτί, σηκώθηκα, πλήρωσα και το έδωσα στη σερβιτόρα. - Μπορείς να τους το δώσεις αφού φύγω; Με κοίταξε. - Στο διπλανό τραπέζι; - Ναι. - Εντάξει.

Βγήκα από την καφετέρια και δεν γύρισα να κοιτάξω.

Δεν ξέρω τι έγινε μετά, μπορεί να το διάβασαν, μπορεί να το πέταξαν.

Μπορεί να γέλασαν, μπορεί και να είπαν "ποιος μαλάκας το έγραψε αυτό;". Δεκτό και προσωπικά δεν έχει και ιδιαίτερη σημασία.

Το θέμα αυτής της ιστορίας δεν είναι αν μία από τις πιθανές διαγνώσεις που έγραψα ήταν σωστή, μπορεί να ήταν όλες λάθος.

Έτσι λειτουργεί η διαφορική διάγνωση, δεν είναι μαντεψιά, δεν είναι "εγώ ξέρω" μα μια οργανωμένη λίστα από πιθανά "μήπως;" που στη συνέχεια προσπαθείς ένα ένα να σκοτώσεις με το ιστορικό, την εξέταση και τα δεδομένα.

Αυτό που με εντυπωσίασε εκείνο το πρωί ήταν κάτι άλλο.

Άκουσα τέσσερις γιατρούς για αρκετή ώρα, άκουσα ονόματα φαρμάκων, άκουσα για κορτιζόνες, άκουσα για αντιισταμινικά, άκουσα για αλοιφές, άκουσα για οικογενειακούς γιατρούς, άκουσα τις μισές ιατρικές ειδικότητες, άκουσα ποιος ξέρει τι, άκουσα ποιος δεν είναι υποχρεωμένος να μάθει τι, άκουσα ποιος θα βγάλει το φίδι από την τρύπα, άκουσα μέχρι και συζήτηση για το αν ο γυναικολόγος πρέπει να είναι γυναίκα και ο ουρολόγος άντρας μα αυτό που δεν άκουσα ήταν ερωτήσεις και αυτό είναι παράξενο. Η Ιατρική δεν γεννήθηκε από τις απαντήσεις μα από τις ερωτήσεις.

Πότε ξεκίνησε; Πού εμφανίστηκε πρώτο; Τι άλλαξε; Ποιος άλλος το έχει; Τι κοινό έχουν αυτοί οι δύο; Τι δεν ταιριάζει; Τι μπορεί να χάνω; Και, πάνω απ’ όλα, γιατί συμβαίνει αυτό; Η ρίζα του προβλήματος είχε χαθεί στην ομίχλη του μυαλού.

Το πτυχίο αποδεικνύει ότι πέρασες μια σχολή, η ειδικότητα ότι εκπαιδεύτηκες σε ένα πεδίο, η εμπειρία σου δίνει πιθανότητες να αναγνωρίζεις και να αντιλαμβάνεσαι μοτίβα αλλά τίποτα από αυτά δεν σου εξασφαλίζει ότι θα συνεχίσεις να σκέφτεσαι.

Υπάρχει ένα στάδιο στην επαγγελματική ζωή πολύ πιο επικίνδυνο από την άγνοια και αυτό είναι όταν αρχίζεις να πιστεύεις ότι η γνώση που ήδη έχεις είναι αρκετή.

Τότε σταματάς να ρωτάς και μετά σταματάς να ψάχνεις ενώ στη συνέχεια αρχίζεις να αντιμετωπίζεις κάθε καινούριο πρόβλημα με μία παλιά απάντηση και κάποια στιγμή μπορεί να βρίσκονται μπροστά σου δύο άνθρωποι από το ίδιο νοσοκομείο με παρόμοιο ανεξήγητο εξάνθημα και αντί να δεις το κοινό τους στοιχείο, να βλέπεις απλώς δύο δέρματα που χρειάζονται κάτι να αλείψουμε πάνω τους όσο συνεχιζουμε το θάψιμο των άλλων.

Δεν χρειάζεται ο γιατρός να ξέρει τα πάντα αλλά απαιτείται να ξέρει πότε δεν ξέρει και τότε, αντί να γεμίζει το κενό της άγνοιας του με έωλη αυτοπεποίθηση, να το γεμίζει με ερωτήσεις.

Η άγνοια στην Ιατρική δεν είναι ντροπή αλλά η αρχή της διερεύνησης.

Αντιθέτως, η βεβαιότητα χωρίς περαιτέρω διερεύνηση είναι το πρόβλημα και γι’ αυτό, την επόμενη φορά που δεν ξέρετε τι έχει ο άνθρωπος απέναντί σας, πριν ανοίξετε το ντουλάπι με τις κορτιζόνες, τα αντιισταμινικά και τη Sudocream ανοίξτε πρώτα το ιστορικό, μετά τη διαφορική και, αν περισσεύει λίγος χρόνος, και το κεφάλι σας. Δημήτρης Ποντίκας (απλά ένας άνθρωπος)

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους