Οι Ήρωες της ΠΕΑΝ 🌿 ΠΕΡΡΙΚΟΣ: «Πεθαίνω για την Ελλάδα. Ζήτω η Ελλάς!». ΜΠΙΜΠΑ: «Πολλές φορές με ρωτάνε εδώ στη φυλακή πώς βρήκα τη δύναμη εγώ, ένα άβγαλτο κορίτσι από τη Σάμο, ν’ ανακατευτώ στην...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ούτε κι εγώ ξέρω να σου πω. Κάτι μέσα μου μ’ έτρωγε.

Κάτι μου ‘λεγε πρέπει να κάνεις κι εσύ κάτι.

Το ζητάει η ώρα.

Απ’ την περασμένη βδομάδα μ’ έχουν στην απομόνωση.

Τα πλευρά μου πονούν από τα χτυπήματα.

Θα αντέξω όμως.

Εμείς οι Σαμιώτισσες είμαστε γερά κόκκαλα…». Η ανατίναξη της ΕΣΠΟ από Έλληνες πατριώτες, η προδοσία και η στάση του ΚΚΕ.

Η ιστορία της οργάνωσης ΕΣΠΟ (Εθνικής Σοσιαλιστικής Πατριωτικής Οργάνωσης), είναι μια από τις πλέον σκοτεινές στην ελληνική ιστορία.

Δωσίλογοι φιλοναζιστές κατέδιδαν πατριώτες και επιχειρούσαν να στρατολογήσουν νεαρούς άντρες για να πολεμήσουν στο πλευρό των «SS». Η οργάνωση αναγνωρίστηκε άμεσα από τις κατοχικές δυνάμεις οι οποίες τη χρηματοδότησαν και της παραχώρησαν δύο ορόφους σε κτίριο που βρισκόταν στη συμβολή των οδών Πατησίων και Γλάδστωνος κοντά στην Ομόνοια.

Τα γραφεία της βρίσκονταν στον πρώτο και το δεύτερο όροφο του κτιρίου.

Στα μπαλκόνια κυμάτιζε η γερμανική, η ελληνική, η ιταλική και η ιαπωνική σημαία.

Στον τρίτο όροφο βρίσκονταν τα στελέχη της γερμανικής GFP (Μυστική Στρατιωτική Αστυνομία). Η οργάνωση φιλοδοξούσε να αποτελέσει το φυτώριο του εθνικοσοσιαλισμού για τους Έλληνες ομοϊδεάτες και να συμμετέχει στο βαθμό που αυτό ήταν δυνατό, στη διακυβέρνηση της χώρας, με τοποθέτηση μελών της σε κυβερνητικές θέσεις.

Επιπλέον ξεκίνησε μια προσπάθεια στρατολόγησης, ώστε να δημιουργηθεί μια ελληνική λεγεώνα για να αποσταλεί με τους άλλους Ευρωπαίους εθελοντές στο Ανατολικό Μέτωπο για να πολεμήσουν μαζί με τα «Waffen SS». Η αντιστασιακή οργάνωση ΠΕΑΝ αποφάσισε να δράσει.

Τα μέλη της οργάνωσαν βομβιστική ενέργεια για το πρωινό της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου του 1942.

Στα γραφεία της ΕΣΠΟ θα γινόταν συνέλευση ενώ τα υπόλοιπα γραφεία του κτιρίου θα ήταν άδεια και θα ελαχιστοποιούνταν οι παράπλευρες απώλειες.

Στην επιχείρηση συμμετείχε ο αρχηγός της ΠΕΑΝ, Κώστας Περρίκος (αξιωματικός της αεροπορίας), η νεαρή Ιουλία Μπίμπα, ο τεχνικός Αντώνης Μυτιληναίος και ο φοιτητής Σπύρος Γαλάτης.

Το πρωινό της 20ης Σεπτεμβρίου 1942 ο Μυτιληναίος με τη Μπίμπα μετέφεραν τη βόμβα με προφυλάξεις (μέσα σε πάνινη σακούλα για ψώνια γεμάτη με χόρτα, που κρατούσε η γυναίκα) στο στόχο.

Πήραν αρχικά το τραμ φτάνοντας στην Ομόνοια και από εκεί μετέβησαν με τα πόδια στην Πλατεία Κάνιγγος όπου είχε συμφωνηθεί συνάντηση με άλλα μέλη τη ομάδας.

Περίπου στις 11:30 ο Περρίκος έδωσε την εντολή να τοποθετηθεί και να πυροδοτηθεί η βόμβα.

Ο ίδιος θα παρέμενε ως ομάδα υποστήριξης επικεφαλής τεσσάρων ατόμων. Οι Γαλάτης και Μυτιληναίος μπήκαν στην πολυκατοικία από μια αφύλακτη είσοδο και απόθεσαν τα εκρηκτικά σε ένα μικρό χώρο του ημιώροφου.

Ακριβώς από πάνω ήταν εγκατεστημένα τα γραφεία της ΕΣΠΟ (1ος και 2ος όροφος). Άναψαν το μήκους 6 μέτρων βραδύκαυστο φυτίλι και απομακρύνθηκαν ενώ οι σύντροφοί τους (Περρίκος και Μπίμπα) παρακολουθούσαν την όλη εξέλιξη από κοντινή απόσταση, προφασιζόμενοι τους πελάτες ενός ζαχαροπλαστείου.

Η έκρηξη που σημειώθηκε ήταν τεράστιας έντασης.

Από την ανατίναξη και την πυρκαγιά που επακολούθησε βρήκαν τον θάνατο 29 μέλη της ΕΣΠΟ και 48 Γερμανοί αξιωματικοί.

Οι κατοχικές αρχές προχώρησαν άμεσα σε ανακρίσεις για την εξεύρεση των δραστών.

Οι σαμποτέρ αποκαλύφθηκαν χάρη στην προδοσία του Πολύκαρπου Νταλιάνη, στελέχους της ελληνικής κατοχικής χωροφυλακής, που ήταν μέλος της ΠΕΑΝ.

Ακολούθησαν συλλήψεις τον εμπλεκομένων και μερική εξάρθρωση της ΠΕΑΝ.

Οι τέσσερις υπαίτιοι μεταφέρθηκαν σιδηροδέσμιοι στα γραφεία της Γκεστάπο του Πειραιά, όπου υποβλήθηκαν σε απάνθρωπα βασανιστήρια, χωρίς όμως να αποκαλύψουν κάτι. Η Ιουλία βασανίστηκε σαδιστικά από τους Γερμανούς, η οποία ομολόγησε ότι συμμετείχε στην ανατίναξη και πήρε όλη την ευθύνη επάνω της.

Δεν αποκάλυψε το παραμικρό για κανέναν άλλο. Ο Μυτιληναίος κατάφερε να δραπετεύσει, καταλήγοντας τελικά στη Μέση Ανατολή.

Με την κατάθεση του Νταλιάνη, οι άλλοι τρεις παραπέμφθηκαν σε γερμανικό στρατοδικείο και καταδικάστηκαν σε θάνατο.

Τη θανατική ποινή απέφυγε μόνον ο Γαλάτης, καθώς η οικογένειά του κατέβαλλε 1.000 λίρες και πέτυχε τη μετατροπή της ποινής του σε ισόβια, για τα οποία μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Γερμανία, από όπου επέστρεψε με κλονισμένη υγεία μετά τον πόλεμο. Ο Περρίκος εκτελέστηκε στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής στις 4 Φεβρουαρίου του 1943, ενώ η Ιουλία Μπίμπα στάλθηκε στην Αυστρία, όπου στις 26 Φεβρουαρίου 1943 αποκεφαλίστηκε στην γκιλοτίνα. Ο Θάνος Σκούρας, ο Γιάννης Κατεβάτης, ο Δημήτρης Λόης και ο Διονύσης Παπαδόπουλος που είχαν επίσης συλληφθεί, απαλλάχθηκαν από το γερμανικό στρατοδικείο.

Ωστόσο, οι Γερμανοί τους κρατούν ομήρους και τους εκτελούν για αντίποινα κάποιου σαμποτάζ στις 7 Ιανουαρίου 1943 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

Ο προδότης Νταλιάνης δεν έμεινε ατιμώρητος.

Στις αρχές Δεκεμβρίου του 1942 η αντιστασιακή οργάνωση «Όμηρος» τον απομόνωσε σε ένα υπόγειο και αφού τον ανέκρινε και ομολόγησε την προδοσία, οι αντιστασιακοί τον σκότωσαν χτυπώντας τον επανειλημμένα στο κεφάλι με ένα σφυρί.

Έβαλαν το πτώμα στο πορτ μπαγκάζ ενός αυτοκίνητου, το μετέφεραν στη Νέα Σμύρνη και το πέταξαν σε έναν αγωγό αποχέτευσης.

Το πτώμα του δεν βρέθηκε ποτέ.

Η ανατίναξη των γραφείων της ΕΣΠΟ προκάλεσε πανευρωπαϊκή αίσθηση.

Χωρίς αμφιβολία ήταν το μεγαλύτερο χτύπημα στο κατοχικό καθεστώς (και τους υποστηρικτές του) που είχε γίνει έως τότε στη χώρα.

Η ηγεσία του ΕΑΜ έκρινε την επίθεση ως «ατομική τρομοκρατία» και δεν την είδε θετικά καθώς θεώρησε ότι ήταν μια ερασιτεχνική ενέργεια που τελικά θα δυσχέραινε την κινητοποίηση του λαού. Η ΠΕΑΝ ήταν υπέρμαχος της συνεργασίας με τις άλλες αντιστασιακές οργανώσεις.

Πάνω απ’ όλα έθετε τη μάχη εναντίον των κατακτητών και θεωρούσε αναγκαία την ενότητα του αντιστασιακού αγώνα.

Από πολύ νωρίς, ήδη από το φθινόπωρο του 1942, άρχισε να δέχεται συκοφαντικές επιθέσεις από το ΕΑΜ, την ΟΚΝΕ (νεολαία του ΚΚΕ) και το ΚΚΕ.

Το εντυπωσιακό σαμποτάζ εις βάρος της ΕΣΠΟ, η ΟΚΝΕ το χαρακτήρισε «προβοκάτσια της Γκεστάπο». Βαρύτατους και προσβλητικούς χαρακτηρισμούς χρησιμοποίησαν και στις επιθέσεις τους εναντίον της «Δόξας» (εφημερίδα της ΠΕΑΝ). Η Κομμουνιστική Επιθεώρηση (τεύχος 25, Απρίλιος 1944) έγραψε : «Η ‘‘Δόξα’’ σαν όργανο των χορτάτων, δείχνει όλη την αναλγησία της πλουτοκρατίας, μπρος στο δράμα της πείνας του Ελληνικού λαού». Όμως η πιο απαράδεκτη και ύπουλη ενέργεια του ΚΚΕ ήταν ότι αποκάλυψε σε έντυπα, ονόματα στελεχών της ΠΕΑΝ.

Τα έντυπα αυτά έπεσαν στα χέρια των Γερμανών και έτσι οι Θ. Μπαγλανέας, Γ. Ιωαννίδης, Σ. Γουρδομιχάλης και άλλοι αναγκάστηκαν να κρυφτούν και μετά να φύγουν για τα βουνά ή τη Μέση Ανατολή.

Παρόλα αυτά, η ΠΕΑΝ συνέχισε να κρατάει ενωτική γραμμή. Η ΕΠΟΝ (νεολαία του ΕΑΜ), σε προκήρυξή της το φθινόπωρο του 1943, ανέφερε ότι «η ΠΕΑΝ έχει βρωμερό αντιλαϊκό χαρακτήρα». Ο κατάλογος των νεκρών μελών της ΠΕΑΝ αναφέρει 36 εκτελεσθέντες ή πεσόντες, από τους οποίους οι 16 στα Δεκεμβριανά του ΄44. Μέσα σε ένα μήνα συμμοριτοπολέμου, η ΠΕΑΝ έχασε σχεδόν τόσους, όσους είχε χάσει σε τρία χρόνια κατοχής και αντίστασης.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους