«Η ΝΕΑ ΑΣΚΗΤΙΚΗ» Μια πρόταση συνειδητής ζωής στον καιρό της σύγχυσης (Απόσπασμα από συνέντευξη) Δημοσιογράφος: Ζούμε σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι έχουν πρόσβαση σε περισσότερη γνώση από ποτέ, κι...
«Η ΝΕΑ ΑΣΚΗΤΙΚΗ» Μια πρόταση συνειδητής ζωής στον καιρό της σύγχυσης (Απόσπασμα από συνέντευξη) Δημοσιογράφος: Ζούμε σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι έχουν πρόσβαση σε περισσότερη γνώση από ποτέ, κι όμως μοιάζουν πιο χαμένοι από ποτέ.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Ιωάννης Αυγουστάτος : Γιατί η γνώση πολλαπλασιάστηκε, αλλά ο άνθρωπος έχασε τον προσανατολισμό του.
Ξέρουμε πώς λειτουργεί ο κόσμος, αλλά δεν ξέρουμε γιατί ζούμε μέσα σε αυτόν.
Έχουμε μέσα, αλλά δεν έχουμε κατεύθυνση.
Και όταν λείπει η κατεύθυνση, η ζωή γεμίζει δραστηριότητα αλλά αδειάζει από νόημα. Δημ: Νέα Ασκητική γεννιέται ως απάντηση σε αυτή την κατάσταση; Ι.Α. : Όχι ως απάντηση, ως αναστροφή.
Δεν προσπαθεί να εξηγήσει τον κόσμο περισσότερο.
Προσπαθεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο τον συναντά ο άνθρωπος.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι η ζωή δεν έχει νόημα.
Το πρόβλημα είναι ότι τη ζούμε αποσπασματικά, μηχανικά, χωρίς επίγνωση. Δημ: Ο τίτλος παραπέμπει ξεκάθαρα στον Νίκο Καζαντζάκη.
Είναι συνέχεια της δικής του Ασκητικής; Ι.Α. : Είναι διάλογος και ταυτόχρονα υπέρβαση. Η Ασκητική του Καζαντζάκη είναι μια κραυγή ευθύνης και αγώνα.
Ξυπνά τον άνθρωπο, αλλά τον αφήνει μόνο απέναντι στο χάος. Η Νέα Ασκητική κρατά την ευθύνη και τον αγώνα, αλλά αρνείται ότι η πραγματικότητα είναι τελικά κενή ή άλογη.
Δεν ζητά από τον άνθρωπο να αντέξει το παράλογο.
Τον καλεί να ανακαλύψει ότι υπάρχει μια βαθύτερη τάξη κι όχι ως δόγμα, αλλά ως εμπειρία. Δημ: Άρα μιλάμε για μια νέα μορφή πίστης; Ι.Α.: Όχι. Η Νέα Ασκητική δεν ζητά να πιστέψεις τίποτα.
Σε καλεί να ζήσεις με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορέσεις να διαπιστώσεις βιωματικά.
Η διαφορά είναι τεράστια.
Η πίστη λέει: «αποδέξου». Η Νέα Ασκητική λέει: «δοκίμασε». Δημ.: Μιλάτε πολύ για «συνειδητότητα». Γιατί τη θεωρείτε τόσο κεντρική; Ι.Α.: Γιατί χωρίς συνειδητότητα δεν υπάρχει πράξη, μόνο αντίδραση.
Ο άνθρωπος νομίζει ότι επιλέγει, αλλά τις περισσότερες φορές απλώς επαναλαμβάνει.
Συνήθειες, φόβοι, ρόλοι, μηχανισμοί.
Η συνειδητότητα είναι το σημείο όπου γεννιέται η ελευθερία.
Είναι το μικρό διάστημα ανάμεσα στο ερέθισμα και την αντίδραση.
Εκεί αρχίζει ο συνειδητός άνθρωπος. Δημ.: Και πώς συνδέεται αυτό με την ηθική; Με το καλό και το κακό; Ι.Α. : Η μεγαλύτερη πλάνη είναι ότι το καλό και το κακό είναι απολύτως γνωστά.
Όταν ο άνθρωπος πιστεύει ότι κατέχει το καλό, σταματά να εξετάζει τον εαυτό του.
Και τότε μπορεί να γίνει επικίνδυνος.
Η ιστορία δεν είναι γεμάτη μόνο από κακούς ανθρώπους.
Είναι γεμάτη από ανθρώπους που ήταν βέβαιοι ότι είχαν δίκιο. Η Νέα Ασκητική δεν καταργεί τη διάκριση.
Την μετακινεί από τη βεβαιότητα στην επίγνωση. Δημ: Σε τι θεμελιώνεται, λοιπόν, αυτή η ηθική, εάν δεν στηρίζεται σε θεϊκές εντολές ή σε απόλυτους κανόνες; Ι.Α.: Θεμελιώνεται στην επίγνωση της βαθιάς αλληλεξάρτησης όλων των μορφών ζωής.
Όσο περισσότερο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται ότι δεν αποτελεί ένα απομονωμένο ον, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αντιμετωπίζει τους άλλους αποκλειστικά ως μέσα για την ικανοποίηση των επιθυμιών του.
Η βλάβη που προκαλούμε επιστρέφει στο σύνολο στο οποίο ανήκουμε και επομένως, με ποικίλους τρόπους, επιστρέφει και σε εμάς. Δημ.: Στο βιβλίο σας μιλάτε και για την οικολογική κρίση με έναν διαφορετικό τρόπο. Ι.Α.: Ναι, γιατί δεν είναι μόνο οικολογική.
Είναι υπαρξιακή.
Ο άνθρωπος έμαθε να βλέπει τη φύση ως αντικείμενο και τελικά άρχισε να αντιμετωπίζει και τον εαυτό του με τον ίδιο τρόπο. Η Νέα Ασκητική δεν προτείνει απλώς προστασία της φύσης.
Προτείνει επανασύνδεση με τη ζωή ως σύνολο.
Να πάψουμε να ζούμε ως κυρίαρχοι και να μάθουμε να υπάρχουμε ως συμμετέχοντες. Δημ.: Και η πράξη; Πού οδηγεί όλη αυτή η εσωτερική εργασία; Ι.Α. : Η πράξη είναι η δοκιμή της.
Αν η επίγνωση δεν εκφράζεται, παραμένει ιδέα.
Αν η δράση δεν έχει επίγνωση, γίνεται αντίδραση ή ιδεολογία. Η Νέα Ασκητική ενώνει τα δύο.
Η πράξη δεν γίνεται για να «σώσουμε τον κόσμο». Αυτό είναι συχνά μια μορφή εγωισμού.
Ο άνθρωπος δρα για να μην τον επιβαρύνει περισσότερο με την ασυνειδησία του.
Και ακριβώς έτσι τον ωφελεί.
Δημ. : Ακούγεται απαιτητικό.
Δεν είναι ένας δύσκολος δρόμος; Ι.Α.: Είναι.
Αλλά είναι ο μόνος που είναι αληθινός.
Η εύκολη ζωή είναι συχνά μηχανική ζωή.
Η συνειδητή ζωή δεν είναι άνετη, είναι ζωντανή. Δημ.: Αν έπρεπε να συνοψίσετε τη Νέα Ασκητική σε μία φράση τι θα λέγατε; Ι.Α.: Να ζεις με τέτοιο τρόπο, ώστε η ζωή να μη σε προσπερνά, αλλά να σε διαπερνά. Δημ: Η συγγραφή αυτού του βιβλίου άλλαξε εσάς τον ίδιο; Ι.Α.: Θα ήταν ανησυχητικό να γράψει κάποιος ένα βιβλίο για τη συνειδητή ζωή και να βγει από αυτό ακριβώς όπως μπήκε.
Η συγγραφή με ανάγκασε να αναμετρηθώ με τον εαυτό μου.
Είναι εύκολο να γράφεις για την παρουσία και να απουσιάζεις από τους ανθρώπους που βρίσκονται δίπλα σου.
Να μιλάς για την ταπεινότητα και να επιθυμείς να αναγνωριστείς ως ταπεινός.
Να διακηρύσσεις την ελευθερία και να δυσκολεύεσαι να αποδεχθείς την ελευθερία του άλλου, όταν δεν συμφωνεί μαζί σου.
Δεν γράφω ως άνθρωπος που ολοκλήρωσε την άσκηση.
Γράφω ως άνθρωπος που δεσμεύεται να την επαναλαμβάνει και να την εμβαθύνει.
Δημ : Και ένα τελευταίο ερώτημα.
Τι θα θέλατε να κρατήσει ο αναγνώστης κλείνοντας το βιβλίο; Ι.Α. : Ότι δεν χρειάζεται να πιστέψει τίποτα.
Αρκεί να παρατηρήσει τον τρόπο που ζει.
Και αν μέσα του γεννηθεί έστω και μια μικρή ανησυχία, μια αίσθηση ότι μπορεί να ζήσει πιο συνειδητά, πιο αληθινά, πιο υπεύθυνα, τότε η άσκηση έχει ήδη αρχίσει. Δημ.: Πότε και που θα γίνει η επίσημη παρουσίαση του βιβλίου; Ι.Α. : Την Κυριακή 11 Οκτωβρίου, στις 18:00, στην αίθουσα της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών (Γ. Γενναδίου 8 και Ακαδημίας, 7ος όροφος, Αθήνα). @ακόλουθοι @highlight
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους