Η «σεζόν» δεν έχει τελειώσει ακόμη. Μπορεί για πολλούς από εμάς το καλοκαίρι να έχει ήδη μπει στο συρτάρι, αλλά για χιλιάδες νέους και νέες που δουλεύουν στον τουρισμό συνεχίζεται. Και μαζί της...
Η «σεζόν» δεν έχει τελειώσει ακόμη. Μπορεί για πολλούς από εμάς το καλοκαίρι να έχει ήδη μπει στο συρτάρι, αλλά για χιλιάδες νέους και νέες που δουλεύουν στον τουρισμό συνεχίζεται.
Και μαζί της συνεχίζονται τα ωράρια που δεν τελειώνουν, η κούραση, η αγωνία για το πού θα μείνεις, η ζωή που περιμένει λίγο ακόμη στην άκρη.
Γι’ αυτό ίσως ήταν και η κατάλληλη στιγμή να διαβάσω τη «Σεζόν» της Κωνσταντίνας Τσουκαλά-Σταθάκη (Εκδόσεις Αντίποδες, 2026). Πίσω από τα ρεκόρ αφίξεων, τα γεμάτα ξενοδοχεία, τα δισεκατομμύρια των εσόδων και τις ωραίες εικόνες του ελληνικού καλοκαιριού, υπάρχουν οι άνθρωποι που δουλεύουν για να γίνουν όλα αυτά δυνατά. Η Κωνσταντίνα είναι μια νέα γυναίκα που γράφει για έναν κόσμο στον οποίο έχει δουλέψει η ίδια.
Ξέρει τι σημαίνει «πάω σεζόν» όχι από αριθμούς και εκθέσεις, αλλά από τη ζωή της.
Ξέρει την κούραση, την επισφάλεια, το πρόβλημα της στέγης, αλλά και αυτή την παράξενη ανατροπή του καλοκαιριού: γύρω σου οι άλλοι κάνουν διακοπές κι εσύ μετράς ώρες δουλειάς και μέρες μέχρι να τελειώσει.
Και ίσως γι’ αυτό σε κάποια σημεία αισθάνθηκα ότι δεν διάβαζα απλώς ένα βιβλίο για την εργασία στον τουρισμό.
Άκουγα μια νέα γυναίκα να μιλά για τη δική της γενιά.
Για το πώς δουλεύει, πώς μετακινείται, πώς προσαρμόζεται, τι αφήνει πίσω της για μήνες και πώς μαθαίνει να χωράει τη ζωή της γύρω από τη δουλειά.
Κράτησα δύο φράσεις: «Για έξι μήνες η ζωή σου μπαίνει σε παύση, τα εγκαταλείπεις όλα». Και: «Η αλληλεγγύη είναι το πιο σημαντικό που προσφέρει ο συνδικαλισμός». Ίσως γιατί μέσα σε αυτές τις δύο φράσεις χωράει ένα μεγάλο κομμάτι της συζήτησης που αποφεύγουμε όταν μιλάμε για το «θαύμα» του ελληνικού τουρισμού.
Ποιος απολαμβάνει την ανάπτυξη και ποιος πληρώνει το τίμημά της; Γιατί ένας τόπος μπορεί να γεμίζει επισκέπτες, κλίνες και έσοδα και ταυτόχρονα να αδειάζει από τη δυνατότητα των ανθρώπων του να ζήσουν εκεί όπως θέλουν.
Μικρό σε έκταση, πυκνό και πολύ πρωτότυπο βιβλίο.
Και τελικά πολύ μεγαλύτερο από το θέμα του.
Γιατί η «σεζόν» δεν αφορά μόνο τον τουρισμό.
Αφορά μια ολόκληρη γενιά που έμαθε από πολύ νωρίς να φεύγει για να βρει δουλειά, να στριμώχνει τη ζωή της στις απαιτήσεις της δουλειάς, να προσαρμόζεται κάθε φορά από την αρχή.
Μια οικονομία δεν μπορεί να καταγράφει ως επιτυχία της κάτι που για τους ανθρώπους που το παράγουν σημαίνει ότι βάζουν τη ζωή τους σε παρένθεση.
Ο τουρισμός μπορεί και πρέπει να είναι πλούτος για τη χώρα.
Πλούτος όμως που επιστρέφει στους ανθρώπους που τον δημιουργούν.
Με δουλειά με δικαιώματα, συλλογικές συμβάσεις, αξιοπρεπή στέγη και χρόνο για ζωή. Γιατί ανάπτυξη που δεν χωράει τη ζωή των ανθρώπων δεν είναι η ανάπτυξη που θέλουμε.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους