ΚΙ ΕΓΙΝΕ Η ΠΑΡΕΞΗΓΗΣΗ. Ο ΟΡΟΣ «ΕΝΤΕΧΝΟΣ» ΕΓΙΝΕ ΕΙΔΟΣ. Όταν ο Μίκης Θεοδωράκης παρουσίασε για πρώτη φορά το «Άξιον Εστί», σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη, στους δημοσιογράφους και στους κριτικούς, πριν από...

Πλήρες Κείμενο:

ΚΙ ΕΓΙΝΕ Η ΠΑΡΕΞΗΓΗΣΗ. Ο ΟΡΟΣ «ΕΝΤΕΧΝΟΣ» ΕΓΙΝΕ ΕΙΔΟΣ. Όταν ο Μίκης Θεοδωράκης παρουσίασε για πρώτη φορά το «Άξιον Εστί», σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη, στους δημοσιογράφους και στους κριτικούς, πριν από την επίσημη κυκλοφορία και τη δημόσια πρεμιέρα του τον Οκτώβριο του 1964, η αρχική αντίδραση της πλειονότητας των «ειδικών» και του Τύπου ήταν έντονα δύσπιστη, επιφυλακτική έως και πλήρως απορριπτική. Ο Θεοδωράκης είχε καλέσει δημοσιογράφους και ανθρώπους των γραμμάτων για να ακούσουν το έργο.

Το «Άξιον Εστί» αποτελούσε ένα πρωτοποριακό για την εποχή εγχείρημα.

Ήταν ένα έργο που γεφύρωνε τη συμφωνική μουσική, την υμνωδία της ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και το τραγούδι με μπουζούκι.

Οι παρευρισκόμενοι δυσκολεύτηκαν να το κατανοήσουν.

Πολλοί από τους παλαιότερους ή πιο συντηρητικούς κριτικούς σοκαρίστηκαν από την ανάμειξη της «υψηλής» ποίησης του Ελύτη με όργανα όπως το μπουζούκι και το σαντούρι, αλλά και με τη φωνή του Γρηγόρη Μπιθικώτση.

Ακόμη και ο ίδιος ο Οδυσσέας Ελύτης είχε αρχικά κάποιες επιφυλάξεις για το πώς θα ακουγόταν το έργο του με μπουζούκια, αλλά γρήγορα πείστηκε από το όραμα του Θεοδωράκη.

Στις κακόπιστες κριτικές που ακολούθησαν, ο χρόνος τελικά δικαίωσε και τους δύο δημιουργούς.

Στην παρουσίαση του έργου, ο Θεοδωράκης τους είπε, μεταξύ άλλων, ότι είχε λειτουργήσει με τον έντεχνο τρόπο, αλλά και με τον λαϊκό.

Για τους μουσικούς με κλασική παιδεία έπρεπε να γράψει αναλυτικές παρτιτούρες, ώστε να μπορούν να διαβάσουν και να εκτελέσουν τη μουσική.

Με τους μουσικούς που δεν διάβαζαν, όμως, έπρεπε να προσεγγίσει τη διαδικασία σαν λαϊκός συνθέτης και να επικοινωνήσει μαζί τους μέσω της μίμησης, της ακρόασης και της πρακτικής της προφορικής παράδοσης.

Και κάπου εδώ ξεκινά η παρεξήγηση.

Οι δημοσιογράφοι, μη κατανοώντας τι ακριβώς εννοούσε ο Θεοδωράκης με τους δύο διαφορετικούς τρόπους οργάνωσης και μετάδοσης της μουσικής, μετέτρεψαν τους όρους σε μουσικές κατηγορίες.

Έτσι, ο Θεοδωράκης άρχισε να χαρακτηρίζεται ως «λαϊκός και έντεχνος» συνθέτης, ο οποίος ήρθε να υπηρετήσει το «λαϊκό» και το «έντεχνο» τραγούδι.

Και από εκεί και πέρα, η παρεξήγηση άρχισε να αυτονομείται.

Το σημαντικό είναι πως, παρά την παγωμένη ή αρνητική υποδοχή των δημοσιογράφων στις πρώτες ακροάσεις, όταν το έργο παρουσιάστηκε τελικά ζωντανά στο κοινό, στις 19 Οκτωβρίου 1964, στο θέατρο Ρεξ, Μαρίκα Κοτοπούλη, η αντίδραση του κόσμου ήταν διθυραμβική.

Η αποθέωση του έργου ανάγκασε τελικά τους επικριτές να αναθεωρήσουν, μετατρέποντας το «Άξιον Εστί» σε ένα από τα πλέον εμβληματικά έργα του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους