Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΣΤΗΝ ΠΗΓΑΔΑ ΤΟΥ ΜΕΛΙΓΑΛΑ Κάθε χρόνο η ίδια ιστορία, κάθε χρόνο η ίδια επιχείρηση δικαίωσης του ένοπλου δωσιλογισμού.

Μνημόσυνο για τα «αθώα θύματα» και κατάρες για τους «κομμουνιστοσυμμορίτες». Αλλά, ποια ήταν τα «αθώα θύματα»; Γιατί αποσιωπάται ότι οι νεκροί της Πηγάδας στη συντριπτική τους πλειονότητα δεν ήταν αγωνιστές πατριώτες αλλά άνδρες του τοπικού Τάγματος Ασφαλείας το οποίο συνεργαζόταν με τις δυνάμεις κατοχής και είχε κάνει εγκλήματα στη Μεσσηνία; Το ετήσιο μνημόσυνο καθιερώθηκε επί ημερών εμφυλίου, με σαφή διάθεση ρεβανσισμού και στο πλαίσιο της επίσημης πολιτικής του αντικομμουνισμού.

Τα προδοτικά Τάγματα Ασφαλείας βαφτίστηκαν πατριωτικές δυνάμεις και η «Πηγάδα» πλασαρίστηκε ως μνημείο εθνικοφροσύνης.

Τα πιο λαμπρά μνημόσυνα έγιναν επί χούντας, με τον Παττακό να καθαγιάζει το πραξικόπημα ξεστομίζοντας την ανοησία «η 21η Απριλίου απέτρεψε νέον Μελιγαλάν»... Στη Μεταπολιτευση το εμφυλιοπολεμικό κλίμα φαινόταν να μένει πίσω και τα πάθη να ατονούν.

Αλλά τα τελευταία χρόνια το κλίμα αυτό καλλιεργείται εκ νέου για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας από κόμματα της ακροδεξιάς, που μιλούν για «ηρωικές ψυχές» και για «έγκλημα κατά της Πατρίδος», εξαγνίζοντας έτσι τους δωσίλογους της Κατοχής.

Για την Ιστορία... ◾️ Τα Τάγματα Ασφαλείας ήταν ένοπλοι δωσιλογικοί σχηματισμοί που ιδρύθηκαν από το κατοχικό κράτος τον Ιούνιο του 1943 με στόχο την «εξοικονόμηση γερμανικού αίματος» και την καταστολή της Εθνικής Αντίστασης.

Προϊστάμενός τους ήταν ο Στρατηγός των SS Walter Schimana ενώ οι άνδρες τους εξοπλίζονταν, ντύνονταν και μισθοδοτούνταν από τη Βέρμαχτ.

Οργανωτής των Τ.Α. της Νότιας Πελοποννήσου ήταν ο διοικητής του Β΄ Αρχηγείου Χωροφυλακής Διονύσιος Παπαδόγγονας, στον οποίο είχε στείλει συγχαρητήρια επιστολή ο ίδιος ο Χίτλερ! Μιλάμε δηλαδή για εσχάτη προδοσία. Στη Μεσσηνία ιδρύθηκαν δύο Τάγματα Ασφαλείας τον Μάρτιο του 1944, ένα στην Καλαμάτα με επικεφαλής τον κατοχικό νομάρχη Δημήτριο Περρωτή, και ένα στον Μελιγαλά με διοικητή τον έφεδρο ταγ/χη Παναγιώτη Στούπα.

Η δράση τους ήταν κοινή με στόχο τις «εκκαθαριστικές επιχειρήσεις συμμοριών» όπως κατέγραψαν τα γερμανικά αρχεία, εννοώντας τα εγκληματικά αντίποινα για τις αντιστασιακές ενέργειες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ (η ορολογία «συμμορίτες» που χρησιμοποιεί ως σήμερα η ακροδεξιά ρητορική είναι εφεύρημα της ναζιστικής προπαγάνδας). 📍Η δράση του ΕΛΑΣ στη Μεσσηνία τον Σεπτέμβριο του 1944 ήταν ευθυγραμμισμένη με τις αποφάσεις του Στρατηγείου της Μέσης Ανατολής και σε σύμπνοια με το διάγγελμα του Πρωθυπουργού της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας Γεωργίου Παπανδρέου, που είχε αποκηρύξει τα Τάγματα Ασφαλείας ως εχθρικούς σχηματισμούς και είχε καλέσει τα μέλη τους να παραδοθούν.

Αλλιώς, θα υφίσταντο τις συνέπειες. Ο ΕΛΑΣ λοιπόν, κατέλαβε την Καλαμάτα στις 9 Σεπτεμβρίου του 1944, μετά από μάχη με το Τάγμα Ασφαλείας και τη Χωροφυλακή, καθώς οι Γερμανοί είχαν αποχωρήσει πριν από τέσσερεις ημέρες.

Όσοι από τους ταγματασφαλίτες απέμειναν, κατέφυγαν και οχυρώθηκαν στον Μελιγαλά.

Όταν αρνήθηκαν να παραδώσουν τα όπλα και να τεθούν στη διάθεση της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας και του συμμαχικού Στρατηγείου της Μέσης Ανατολής (απεσταλμένος σύνδεσμος στον Μελιγαλά ήταν ο Βρετανός λοχαγός John Gibson) ξεκίνησε μάχη που κράτησε τρεις ημέρες και έληξε με νίκη του ΕΛΑΣ.

Ακολούθησαν οι εκτελέσεις.

Οι συλληφθέντες δικάστηκαν από μια λαϊκή επιτροπή-ανταρτοδικείο με επικεφαλής τους δικηγόρους Βασίλη Μπράβο και Γιάννη Καραμούζη.

Κρίσιμο ρόλο σ’ αυτή τη διαδικασία έπαιξαν οι τοπικές οργανώσεις της Πολιτοφυλακής που είχαν συλλέξει στοιχεία για τη δράση όλων των κρατουμένων.

Όσοι θεωρήθηκαν ένοχοι για προδοσία, οδηγήθηκαν σε ένα ξεροπήγαδο (τη γνωστή «Πηγάδα») και εκτελέστηκαν από άνδρες του ΕΛΑΣ με πυροβολισμό στο κεφάλι.

Η οργή του κόσμου όμως ήταν τόσο μεγάλη, που πολλοί από τους αιχμάλωτους λιντσαρίστηκαν και κατακρεουργήθηκαν από χωρικούς των γύρω περιοχών που ζητούσαν εκδίκηση για τους δικούς τους νεκρούς και για όσα είχαν υποφέρει: τρομοκρατία, ολοκαυτώματα, μπλόκα, εκτελέσεις και άλλες βιαιότητες στα χωριά τους.

Και βέβαια, το έξαλλο πλήθος εκδικείτο για την εκτέλεση των 110 αντιστασιακών που είχε διατάξει ο Παπαδόγονας, ως αντίποινο για τη θανάσιμη ενέδρα του ΕΛΑΣ εναντίον του Υποστράτηγου των Ναζί Franz Krech στους Μολάους Λακωνίας.

Ο ακριβής αριθμός όσων έριξαν στην Πηγάδα δεν είναι γνωστός.

Το 1945, το συνεργείο του ιατροδικαστή Καψάσκη ξέθαψε 708 πτώματα.

Στο μνημείο είναι χαραγμένα 787 ονόματα.

Οι ερευνητές δίνουν αριθμούς με πολύ μεγάλες αποκλίσεις, αναλόγως της πλευράς που υποστηρίζουν.

Έτσι, η ΕΑΜική πλευρά δίνει περίπου 500 νεκρούς, ενώ η Ιστορία του ΓΕΣ που γράφτηκε επί χούντας λέει για «άνω των 3.500 κατά τους μετριωτάτους υπολογισμούς». Στο βιβλίο του «Συλλόγου Θυμάτων Πηγάδας Μελιγαλά» αναφέρονται 1114 ονόματα.

Σε κάθε περίπτωση, οι αριθμοί περιλαμβάνουν όχι μόνο τους εκτελεσθέντες στην Πηγάδα, αλλά και τους νεκρούς των μαχών. ◾️ Με σημερινούς όρους και συνθήκες, η σφαγή στον Μελιγαλά ήταν έγκλημα αυτοδικίας.

Δεδομένων όμως των ηθών του πολέμου, των συνθηκών και των βιωμάτων της εποχής εκείνης, ήταν αναμενόμενη πράξη λαϊκής εκδίκησης.

Σημαντική παράμετρος επίσης είναι πως το γεγονός έλαβε χώρα σε μια περιοχή, όπου λόγω του «γδικιωμού», δηλαδή του εθιμικού νόμου της βεντέτας, είχαν εμφιλοχωρήσει και πολλές προσωπικές διαφορές στα φονικά ξεκαθαρίσματα επί Κατοχής, ένθεν κακείθεν... Όπως και να ΄χει, ο δίσημος συμβολισμός της «Πηγάδας» αντανακλά σήμερα ιδεολογίες, στόχους, προθέσεις και οπτική γωνία. Καλό απόγευμα, καλό βραδάκι.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους