Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΑΛΙΚΗ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ 1957 «Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΧΟΡΟΣ» ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΑΛΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΑΣ «ΧΟΡΟΣ» ΠΟΥ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΕΥΕΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΑΣ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΑΛΙΚΗ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ – 30 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΕΦΥΓΕ ΑΠΟ ΚΟΝΤΑ ΜΑΣ Συνεχίζοντας το μεγάλο αφιέρωμά μας στην Αλίκη Βουγιουκλάκη, επιστρέφουμε αυτή τη φορά σε μία από τις πιο σπάνιες πλευρές της καλλιτεχνικής της διαδρομής.

Όχι στον κινηματογράφο.

Όχι στη θεατρική σκηνή.

Αλλά στο ραδιόφωνο.

Το 1957, μια πολύ νεαρή ακόμη Αλίκη Βουγιουκλάκη συμμετείχε στο ραδιοφωνικό έργο «Ο Μεγάλος Χορός», βασισμένο στη διάσημη νουβέλα «Le Bal» «Ο Χορός» της Ιρέν Νεμιρόφσκι. Η Αλίκη ερμηνεύει την Αντουανέτα, ένα κορίτσι στην εφηβεία που λαχταρά να συμμετάσχει στον μεγάλο χορό που οργανώνουν οι νεόπλουτοι γονείς της.

Η μητέρα της όμως αρνείται.

Δεν θέλει να εμφανιστεί μπροστά στους καλεσμένους έχοντας δίπλα της μια κόρη που έχει ήδη γίνει σχεδόν γυναίκα και που, με την παρουσία της, της υπενθυμίζει τη δική της ηλικία. Η Αντουανέτα πληγώνεται βαθιά.

Και μέσα στην απογοήτευσή της κάνει μια αυθόρμητη πράξη εκδίκησης που θα ανατρέψει ολόκληρη τη βραδιά. Η Ιρέν Νεμιρόφσκι, γεννημένη στο Κίεβο το 1903 σε εβραϊκή οικογένεια, έζησε αργότερα στη Γαλλία και άφησε πίσω της σημαντικό λογοτεχνικό έργο, παρά τη σύντομη ζωή της: 13 μυθιστορήματα, δεκάδες νουβέλες και μία βιογραφία.

Η ζωή της είχε τραγικό τέλος.

Συνελήφθη κατά τη διάρκεια των ναζιστικών διώξεων, οδηγήθηκε στο Άουσβιτς και πέθανε εκεί τον Αύγουστο του 1942, σε ηλικία μόλις 39 ετών.

Ο «Χορός» είναι ένα μικρό αλλά εξαιρετικά δυνατό έργο για την κοινωνική ματαιοδοξία, την υποκρισία, τη μοναξιά, την απόρριψη και τον πόνο της εφηβείας.

Και επειδή αυτή η σπάνια ηχογράφηση παρουσιάζεται σε μια σελίδα αφιερωμένη στο Πατρινό Καρναβάλι, η ίδια η λέξη «χορός» μάς επιτρέπει μια μικρή αλλά συναρπαστική διαδρομή στην ιστορία της Πάτρας.

ΕΝΑΣ «ΧΟΡΟΣ» ΜΑΣ ΦΕΡΝΕΙ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ Το 1829 καταγράφεται ο πρώτος αποκριάτικος χορός στην Πάτρα, στο σπίτι του Πατρινού εμπόρου Μωρέτη.

Μέσα σε μια πόλη που μόλις είχε βγει από τα δύσκολα χρόνια της Επανάστασης και προσπαθούσε να ξανασταθεί στα πόδια της, συναντάμε μία από τις πρώτες καταγεγραμμένες εκδηλώσεις εκείνης της παράδοσης που, μέσα από πολλές αλλαγές και μεταμορφώσεις, θα εξελισσόταν στο Πατρινό Καρναβάλι.

Αυτή η χρονολογία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σήμερα.

Το 2029, η Πάτρα συμπληρώνει 200 χρόνια από τον πρώτο καταγεγραμμένο αποκριάτικο χορό του 1829.

Ένα μεγάλο ιστορικό ορόσημο για την πόλη και το καρναβάλι της. 1831 Ο ΧΟΡΟΣ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗΝ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ Λίγο αργότερα, σύμφωνα με τον ιστορικό του Πατρινού Καρναβαλιού Νίκο Πολίτη, το 1831 οργανώθηκε ο πρώτος επίσημος χορός της Πάτρας προς τιμήν του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, ο οποίος είχε επισκεφθεί την πόλη.

Ο χορός πραγματοποιήθηκε σε οίκημα στην περιοχή της Πλατείας Αγίου Γεωργίου.

Και εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση, ιδιαίτερα για όσους δεν γνωρίζουν καλά την Πάτρα. Η Πλατεία Αγίου Γεωργίου δεν είναι η μεγάλη κεντρική Πλατεία Βασιλέως Γεωργίου Α΄. Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικά σημεία της πόλης.

Η ιστορική Πλατεία Αγίου Γεωργίου βρίσκεται στην Άνω Πόλη, δίπλα στο ανακαινισμένο Ρωμαϊκό Ωδείο της Πάτρας.

Η περιοχή είχε ιστορική σημασία ήδη πριν από την Επανάσταση του 1821 και το όνομά της προέρχεται από τον παλαιό ναό του Αγίου Γεωργίου.

Η πλατεία με τη σημερινή πολεοδομική της μορφή διαμορφώθηκε αρκετά αργότερα, όμως ο χώρος και η ονομασία ήταν ήδη γνωστά στην παλιά Πάτρα.

Απέναντι από το Ρωμαϊκό Ωδείο, στην Παλαιών Πατρών Γερμανού, βρίσκεται το ιστορικό Μέγαρο Γαλανόπουλου, ένα από τα χαρακτηριστικά νεοκλασικά της Άνω Πόλης.

Το ανακαινισμένο μέγαρο στεγάζει σήμερα το πεντάστερο boutique ξενοδοχείο The Bold Type, ακριβώς απέναντι από την ιστορική Πλατεία Αγίου Γεωργίου.

Το ακριβές σπίτι όπου έγινε εκείνη η ιστορική εκδήλωση δεν έχει μέχρι σήμερα ταυτιστεί με βεβαιότητα. Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α΄ Η μεγάλη κεντρική πλατεία της Πάτρας βρίσκεται στην Κάτω Πόλη και είναι η Πλατεία Βασιλέως Γεωργίου Α΄. Εκεί δεσπόζει το Δημοτικό Θέατρο «Απόλλων» και εκεί πραγματοποιούνται μεγάλες δημόσιες και καρναβαλικές εκδηλώσεις.

Είναι ένας από τους χώρους όπου χτυπά εδώ και πολλές δεκαετίες η καρδιά του Πατρινού Καρναβαλιού.

Το όνομά της δεν σχετίζεται με κάποιον Άγιο Γεώργιο.

Η πλατεία είναι αφιερωμένη στον Βασιλιά των Ελλήνων Γεώργιο Α΄. Ο Γεώργιος Α΄, Δανός πρίγκιπας στην καταγωγή, ανέβηκε στον ελληνικό θρόνο το 1863, σε ηλικία μόλις 17 ετών, και βασίλεψε σχεδόν 50 χρόνια.

Η βασιλεία του ολοκληρώθηκε το 1913, όταν δολοφονήθηκε στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια περιπάτου του. Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΟΛΓΑΣ Λίγα τετράγωνα πιο πέρα βρίσκεται μια ακόμη πλατεία που οι Πατρινοί εξακολουθούν να αποκαλούν με το παλιό της όνομα: Πλατεία Όλγας.

Η επίσημη σημερινή ονομασία της είναι Πλατεία Εθνικής Αντίστασης, όμως στην καθημερινή γλώσσα της πόλης το «Πλατεία Όλγας» παραμένει ζωντανό.

Η πλατεία πήρε το όνομα της Βασίλισσας Όλγας Κωνσταντίνοβνα, συζύγου του Γεωργίου Α΄. Η Όλγα ήταν Μεγάλη Δούκισσα της Ρωσίας και μέλος της δυναστείας των Ρομανόφ.

Παντρεύτηκε τον Γεώργιο Α΄ το 1867 και έγινε Βασίλισσα των Ελλήνων.

Έτσι, για πολλές δεκαετίες δύο από τις σημαντικότερες πλατείες της Πάτρας έφεραν τα ονόματα του ίδιου βασιλικού ζεύγους: Πλατεία Γεωργίου και Πλατεία Όλγας. Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΙ Η ΟΛΓΑ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ Η σχέση τους με την Πάτρα δεν περιορίστηκε στις ονομασίες των δύο πλατειών.

Το βασιλικό ζεύγος επισκέφθηκε επανειλημμένα την πόλη.

Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η παρουσία του στην Πάτρα το 1898, όταν αναφέρεται ότι παρέμεινε για αρκετές ημέρες. Η Βασίλισσα Όλγα επισκέφθηκε το Αρσάκειο Πατρών, περιηγήθηκε στις τάξεις και ενδιαφέρθηκε για τη λειτουργία του σχολείου.

Το βασιλικό ζεύγος συνδέεται επίσης με επίσκεψη στην ιστορική Αχαΐα Κλάους, όπου η παρουσία του άφησε χαρακτηριστικά ίχνη στην ιστορία του οινοποιείου.

Υπήρχε όμως και ένα ακόμη σχέδιο που δείχνει ότι η σχέση του Γεωργίου Α΄ με την Πάτρα φαίνεται να ξεπερνούσε μια απλή επίσημη επίσκεψη. ΤΟ ΑΝΑΚΤΟΡΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΧΤΙΣΤΗΚΕ ΠΟΤΕ ΣΤΑ ΨΗΛΑ ΑΛΩΝΙΑ Στα τέλη του 19ου αιώνα ο Γεώργιος Α΄ αγόρασε μεγάλη έκταση περίπου 25 στρεμμάτων στη νότια πλευρά των Ψηλών Αλωνίων.

Οι τοπικές ιστορικές αναφορές συνδέουν την αγορά αυτή με την πρόθεση δημιουργίας βασιλικής κατοικίας στην Πάτρα, ακόμη και ενός θερινού βασιλικού ανακτόρου.

Η επιλογή των Ψηλών Αλωνίων δεν ήταν τυχαία.

Η περιοχή αποτελούσε ήδη μία από τις ωραιότερες και περισσότερο προνομιούχες τοποθεσίες της πόλης.

Το ανάκτορο όμως δεν χτίστηκε ποτέ.

Μετά τη δολοφονία του Γεωργίου Α΄ το 1913, το κτήμα πέρασε στον γιο του, πρίγκιπα Χριστόφορο, ο οποίος αργότερα το πούλησε.

Η έκταση κατατμήθηκε και στη θέση όπου θα μπορούσε να είχε υψωθεί ένα βασιλικό ανάκτορο δημιουργήθηκαν σταδιακά κατοικίες και αρχοντικά.

Έτσι έμεινε στην ιστορία της Πάτρας ένα από τα ενδιαφέροντα «αν» της πόλης: το βασιλικό ανάκτορο των Ψηλαλωνίων που σχεδιάστηκε αλλά δεν χτίστηκε ποτέ. 1872 «Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΜΕΝΩΝ» ΣΤΟΝ ΑΠΟΛΛΩΝΑ Και η λέξη «χορός» επιστρέφει ξανά.

Στις 10 Οκτωβρίου 1872 εγκαινιάζεται το Δημοτικό Θέατρο «Απόλλων» της Πάτρας, το περίφημο αρχιτεκτονικό κόσμημα του Ερνέστ Τσίλλερ.

Και ποια είναι η πρώτη παράσταση που παρουσιάζεται στο νέο θέατρο; Το περίφημο: «Un ballo in maschera» του Τζουζέπε Βέρντι.

Δηλαδή: «Ο Χορός των Μεταμφιεσμένων». Ένας τίτλος σχεδόν συμβολικός για ένα θέατρο που στα επόμενα χρόνια θα συνδεόταν στενά με την κοινωνική και αποκριάτικη ζωή της Πάτρας.

Δημόσιοι χοροί. Χοροεσπερίδες. Μάσκες.

Και αργότερα τα περίφημα Μπουρμπούλια.

Έτσι, σχεδόν από μόνη της, δημιουργείται μια μεγάλη διαδρομή: 1829 ο πρώτος καταγεγραμμένος αποκριάτικος χορός. 1831 ο επίσημος χορός προς τιμήν του Ιωάννη Καποδίστρια. 1872 το Θέατρο Απόλλων εγκαινιάζεται με τον «Χορό των Μεταμφιεσμένων» του Βέρντι. 1957 η Αλίκη Βουγιουκλάκη ερμηνεύει την Αντουανέτα στον ραδιοφωνικό «Μεγάλο Χορό». 2029 η Πάτρα συμπληρώνει 200 χρόνια από τον πρώτο καταγεγραμμένο αποκριάτικο χορό του 1829.

Διαφορετικές εποχές.

Διαφορετικοί άνθρωποι.

Και πάντα ένας χορός.

Όμως ο σημερινός μας χορός ανήκει πάνω απ' όλα στην Αλίκη Βουγιουκλάκη. Η ΑΛΙΚΗ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟ ΜΙΚΡΟΦΩΝΟ Το 1957 η Αλίκη βρίσκεται ακόμη στην αρχή της μεγάλης διαδρομής της.

Εδώ δεν υπάρχει η κινηματογραφική εικόνα που όλοι γνωρίσαμε αργότερα.

Δεν υπάρχει κοντινό πλάνο.

Δεν υπάρχουν τα εντυπωσιακά κοστούμια.

Δεν υπάρχουν τα χρώματα και η λάμψη των μεγάλων κινηματογραφικών παραγωγών.

Υπάρχει μόνο η φωνή της.

Και γι' αυτό ακριβώς η ηχογράφηση αποκτά ξεχωριστή σημασία.

Μας επιτρέπει να ακούσουμε μια διαφορετική Αλίκη.

Μια ηθοποιό που πρέπει να δημιουργήσει την Αντουανέτα μόνο με τον τόνο, τον ρυθμό και το συναίσθημα της φωνής της.

Δίπλα της βρίσκεται ένα εξαιρετικό σύνολο ηθοποιών, με τη μεγάλη Δέσπω Διαμαντίδου. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ Συγγραφέας: Ιρέν Νεμιρόφσκι – Irène Némirovsky Ραδιοφωνική διασκευή και σκηνοθεσία: Δημήτρης Κωνσταντινίδης Μουσική επιλογή: Τάσος Μαστοράκης Έτος ηχογράφησης: 1957 ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΙ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ Αλίκη Βουγιουκλάκη – Αντουανέτα Άννα Ραυτοπούλου – Κυρία Καμπ / Ροζίνα Γιάννης Αποστολίδης – Κύριος Καμπ / Αλφρέντος Δέσπω Διαμαντίδου – Μις Μπέτη Μιχάλης Μπούχλης – Ρομπ Έλλη Ξανθάκη – Ισαβέλλα Γιώργος Πλούτης – Ζωρζ Αναφέρεται επίσης η συμμετοχή της Γιάννας Ολυμπίου.

Το έργο ανήκει στην κατηγορία: Ξένη Λογοτεχνία / Κλασικό Θέατρο.

Και τώρα αφήνουμε για λίγο στην άκρη τις χρονολογίες. Τον Μωρέτη. Τον Καποδίστρια. Τον Γεώργιο και την Όλγα. Τα Ψηλά Αλώνια. Τον Απόλλωνα. Τον Βέρντι.

Χαμηλώνουμε τα φώτα.

Κλείνουμε τα μάτια.

Και ακούμε.

Γιατί μπροστά στο μικρόφωνο βρίσκεται μια Αλίκη Βουγιουκλάκη πολύ διαφορετική από εκείνη που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε.

Μια νεαρή Αλίκη του 1957.

Χωρίς εικόνα.

Χωρίς κινηματογραφική λάμψη.

Μόνο με τη φωνή της.

Και ίσως γι' αυτό ακόμη πιο σπάνια.

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.

Ακόμη πιο κοντά μας.

Ακούστε λοιπόν τον «Μεγάλο Χορό». Και καθώς η φωνή της Αλίκης ταξιδεύει μέσα από μια ηχογράφηση σχεδόν επτά δεκαετιών, ας θυμηθούμε ότι εδώ στην Πάτρα η ίδια λέξη ΧΟΡΟΣ κουβαλά σχεδόν δύο αιώνες ιστορίας.

Μια ιστορία που ξεκίνησε το 1829.

Και το 2029 γίνεται 200 ετών.

Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς. #AlikiVougiouklaki #ΑλίκηΒουγιουκλάκη #ΟΜεγάλοςΧορός #LeBal #IreneNemirovsky #PatrasCarnival #ΠατρινόΚαρναβάλι #PatrasCarnival2029 #200ΧρόνιαΠατρινόΚαρναβάλι #Πάτρα #Patras #ΠλατείαΑγίουΓεωργίου #ΠλατείαΓεωργίου #ΠλατείαΌλγας #ΨηλάΑλώνια #ΡωμαϊκόΩδείοΠατρών #ΘέατροΑπόλλων #UnBalloInMaschera #Verdi #ΙωάννηςΚαποδίστριας #ΓεώργιοςΑ #ΒασίλισσαΌλγα #ΑχαΐαΚλάους #RadiofonikoTheatro #TheatroStoRadiofono #GreekRadioTheater #ΡαδιοφωνικόΘέατρο @κορυφαίοι θαυμαστές

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους