Τί σχέση είχε ένας θαλασσόλυκος με ένα βάλτο; Αυτή είναι η ιστορία του Καπετάν Νικηφόρου ή αλλιώς Ιωάννη Δεμέστιχα με καταγωγή από το χωριό Κότρωνα Λακωνίας, ένα παραθαλάσσιο χωριό στην καρδιά της...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Στη φωτογραφία τον βλέπετε δεξιά κατά την διάρκεια της δράσης του στον Μακεδονικό Αγώνα μαζί με έναν ακόμα θρύλο του Μακεδονικού Αγώνα, τον αξιωματικό του Στρατού Σαράντο Αγαπηνό (Καπετάν Άγρας), στο κέντρο και τον επίσης Μακεδονομάχο και αξιωματικό του Στρατού Κωνσταντίνο Σάρρο (Καπετάν Κάλας) αριστερά στη φωτογραφία στη Λίμνη των Γιαννιτσών. Ο Δεμέστιχας γεννήθηκε στην Αθήνα και μπήκε στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων το 1896 από όπου και αποφοίτησε το 1900 με το βαθμό του Σημαιοφόρου.

Το 1905 προήχθη σε Ανθυποπλοίαρχο, δεν έμεινε όμως στα πλοία.

Το 1906 σε ηλικία 24 χρονών έφτασε εθελοντικά στην Μακεδονία, όπου ανέλαβε ένοπλο σώμα στην περιοχή της Λίμνης των Γιαννιτσών, όπου πήρε και το ψευδώνυμο Καπετάν Νικηφόρος.

Η δράση του αυτή στην Λίμνη των Γιαννιτσών, που για τους Έλληνες στο Μακεδονικό Αγώνα, ήταν στρατηγικής σημασίας, του χάρισε και τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο ιστορικό μυθιστόρημα της Πηνελόπης Δέλτα "Στα μυστικά του Βάλτου". Η Δέλτα γνώριζε προσωπικά τον Ιωάννη Δεμέστιχα, που ήταν η βασική πηγή της, για να αντλήσει πληροφορίες και να γράψει το μυθιστόρημά της, που πραγματεύεται τις περιπέτειες των Ελλήνων στην Λίμνη των Γιαννιτσών. Η Πηνελόπη Δέλτα συγκέντρωνε για χρόνια μαρτυρίες Μακεδονομάχων, μεταξύ αυτών και του Ιωάννη Δεμέστιχα, με τον οποίο είχε πολλές συναντήσεις, ενώ διατηρούσε μαζί του και αλληλογραφία, και δημιούργησε το δικό της αρχείο, που χρησιμοποίησε για να γράψει το ιστορικό της μυθιστόρημα, που τελικά εξέδωσε το 1936. Η Λίμνη των Γιαννιτσών στον Μακεδονικό Αγώνα αποτέλεσε περιοχή κομβικής σημασίας, τόσο για τους Έλληνες, όσο και για τους Βούλγαρους, για αυτό και οι δύο πλευρές αγωνίστηκαν για να περάσει στον έλεγχό τους.

Η λίμνη βρισκόταν σε κεντρικό σημείο της Κεντρικής Μακεδονίας.

Ο έλεγχός της έδινε δυνατότητα σε ένοπλα σώματα να κινηθούν και να επιχειρήσουν προς περιοχές όπως τα Γιαννιτσά, η Βέροια, η Νάουσα και η Έδεσσα.

Έτσι όταν οι Έλληνες κατάφεραν να ελέγξουν την λίμνη, απέκτησαν στρατηγικό πλεονέκτημα, καθώς ταυτόχρονα απέκτησαν την δυνατότητα να κινούνται στην ευρύτερη περιοχή, να εκδιώχνουν κομιτατζήδες από γειτονικά χωριά και να αποσύρονται πάλι στον βάλτο, για να κρυφτούν και να στηρίζουν τους ελληνικούς πληθυσμούς. Η Λίμνη των Γιαννιτσών ήταν ένας πολύ μεγάλος, δύσβατος υγρότοπος με καλαμιώνες, κανάλια και μικρά περάσματα, νερόφιδα και κουνούπια, όπου καραδοκούσαν η ελονοσία και οι κομιτατζήδες, που επίσης προσπαθούσαν να ελέγξουν τον βάλτο.

Στον αγώνα τους οι Έλληνες είχαν την πολύτιμη βοήθεια ντόπιων, που γνώριζαν τον βάλτο, τις καλύβες και τα περάσματά του σαν την παλάμη του χεριού τους, κινούνταν αθόρυβα σαν σκιές και χρησίμευσαν στους Μακεδονομάχους ως οδηγοί και αγγελιοφόροι.

Αυτοί μπήκαν επίσης ως χαρακτήρες στο μυθιστόρημα της Πηνελόπης Δέλτα, είτε ως υπαρκτά είτε ως φανταστικά πρόσωπα.

Ένας από αυτούς ήταν ο σλαβόφωνος Μακεδονομάχος Γκόνος Γιώτας, που έμεινε στην τοπική ιστορία ως το "Στοιχιό του Βάλτου" και επίσης είχε χρησιμεύσει ως πρωτογενής πηγή για την Πηνελόπη Δέλτα.

Μετά τον Μακεδονικό Αγώνα ο Ιωάννης Δεμέστιχας συνέχισε την καριέρα του στο Ελληνικό Ναυτικό.

Το 1909 πήρε μέρος στο Κίνημα στο Γουδί. Στον Α Βαλκανικό Πόλεμο με τον βαθμό πλέον του Υποπλοίαρχου συμμετείχε στις επιχειρήσεις για την απελευθέρωση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, όταν και τραυματίστηκε.

Συνέχισε να υπηρετεί το Ελληνικό Ναυτικό και τον Μαΐο του 1917 προσχώρησε στην Εθνική Άμυνα.

Έτσι ταύτισε το όνομά του με τον βενιζελισμό έως και το βενιζελικό κίνημα της 1ης Μαρτίου του 1935 και τον θάνατο του Βενιζέλου, ενώ πήρε ενεργό μέρος στις ναυτικές επιχειρήσεις της Μικρασιατικής Εκστρατείας το 1919–1920, με τον βαθμό του Αντιπλοιάρχου.

Όμως με την έλευση των αντιβενιζελικών στην κυβέρνηση παροπλίστηκε.

Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή συνέχισε την καριέρα του στο Ναυτικό και στον Μεσοπόλεμο έφτασε μέχρι την θέση του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού.

Με την εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα διέφυγε στην Μέση Ανατολή και τοποθετήθηκε Γενικός Επιθεωρητής του Ναυτικού με τους βαθμούς του Υποναυάρχου και του Αντιναυάρχου.

Επέστρεψε στην Αθήνα με την απελευθέρωση.

Πέθανε το 1960 στο Μαρούσι σε ηλικία 78 χρονών. ✍ © Οι Έλληνες στην Ιστορία Πηγές: Ιωάννης Ν. Δεμέστιχας: Ο Μακεδονομάχος Ναύαρχος Ιωάννης Ν. Δεμέστιχας (1882 – 1960), Εκδόσεις Νέα Θέσις Πηνελόπη Δέλτα: Στα μυστικά του Βάλτου, Εκδόσεις Βιβλιοπωλείο της Εστίας Πλοίαρχος Ιωάννης Δεμέστιχας ΠΝ https://hellenicnavy.gr/diatelesantes-archigoi-gen/ploiarchos-ioannis-demestichas-pn/ Κωνσταντίνος Σακκάς: Ιωάννης Δεμέστιχας – Από το έπος της Μακεδονίας στις κορυφές του Ολύμπου, Η Καθημερινή, 18.02.2022 https://www.kathimerini.gr/istoria/562879522/ioannis-demestichas-apo-to-epos-tis-makedonias-stis-koryfes-toy-olympoy/

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους