Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Dimitra Darda σ' ευχαριστώ πολύ! Εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή άνεμος εκδοτική Οι ιστορίες δεν τελειώνουν ποτέ για τη Σεμίνα Διγενή.

Απλώς αλλάζουν μορφή.

Άλλοτε χωρούν σε ένα τηλεοπτικό στούντιο, άλλοτε σε μια αίθουσα σύνταξης, άλλοτε σε μια βαλίτσα που ταξιδεύει από την Κούβα ως τη Μογγολία κι άλλοτε σε μια σελίδα βιβλίου.

Και, τα τελευταία χρόνια, βρίσκουν τον δρόμο τους και στη Βουλή.

Όμως η διαδρομή της δεν χωράει σε έναν κατάλογο τίτλων.

Γιατί πίσω από όλα, υπάρχει μια σταθερά: οι άνθρωποι.

Οι ζωές τους.

Οι αντιφάσεις τους.

Οι μικρές και μεγάλες αλήθειες τους. «Γράφω γιατί εξακολουθώ να θυμώνω, να συγκινούμαι, να απορώ» αποκαλύπτει στη συνέντευξή της στην Political και ίσως αυτή να είναι η πιο ακριβής αυτοβιογραφική φράση που θα μπορούσε να διαλέξει.

Από το πρώτο της βιβλίο το «Κίτρινο υποβρύχιο» φτάσαμε στην «Τέχνη τού να μην πεθάνεις – Οι Απείθαρχοι» σε εμπλουτισμένη επανέκδοση που επέστρεψε με νέες σελίδες και χωρίς ανάσα, ξεκίνησε να γράφει το επόμενο.

Και έχει σημασία ποιο γεγονός την κάθισε και πάλι στον υπολογιστή. Στη Βουλή υπερασπίζεται δυναμικά τις κοινωνικές διεκδικήσεις, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τους εργαζόμενους στον Πολιτισμό και στηρίζει τους αγώνες των γυναικών για ίσα δικαιώματα και της νεολαίας για μια καλύτερη ζωή.

Σαν να συνεχίζει, από ένα διαφορετικό πλέον βήμα την ίδια παλιά δουλειά: να φωτίζει όσα θεωρεί ότι αξίζει να ακουστούν.

Η τηλεόραση άλλαξε.

Οι εποχές άλλαξαν.

Οι άνθρωποι άλλαξαν.

Η περιέργεια, η μνήμη και η απειθαρχία της Σεμίνας, ευτυχώς όχι.

Εννέα βιβλία σε εφτά χρόνια. Βουλή. Αρθρογραφία Παρεμβάσεις. Εκδηλώσεις. Ομιλίες.

Πότε προλαβαίνετε; – Προλαβαίνω.

Κάποιος που εργάστηκε 30 χρόνια στην τηλεόραση, είναι εκπαιδευμένος να αντέχει πολλά και να τα προλαβαίνει όλα.

Εννέα βιβλία, πολλά δεν είναι; Εξαρτάται.

Για κάποιον που δεν γράφει, είναι πολλά.

Για κάποιον που έχει ακόμη πράγματα να πει, είναι απλώς εννέα.

Το ανησυχητικό δεν είναι ο αριθμός.

Είναι ότι έχω ήδη στο συρτάρι δύο έτοιμα κι έχω αρχίσει το επόμενο.

Γράφω γιατί εξακολουθώ να θυμώνω, να συγκινούμαι, να απορώ.

Η πραγματικότητα φροντίζει καθημερινά να μου εξασφαλίζει υλικό Τα βιβλία αυτά είναι κεφάλαια μιας μεγάλης συζήτησης που κάνω χρόνια με ανθρώπους, εποχές, γειτονιές, ήττες, μικρές εξεγέρσεις, μνήμες.

Ιδιαίτερα "Το ένδοξο σκοτάδι του Βοτανικού των Εκδόσεων "Σύγχρονη Εποχή". Υποθέτω πως η δημοσιογραφική λογοτεχνία είναι η αγαπημένη σας.. Aναμφίβολα.

Χρωστάω πολλά ως συγγραφέας στον δημοσιογραφικό εαυτό μου, γιατί και με προφυλάσσει από κακοτοπιές και μου υπενθυμίζει να ερευνώ συνεχώς πριν από οτιδήποτε.

Παρατηρώ γύρω μου, πως ξεχνάμε με τρομακτική ταχύτητα.

Κι εγώ έχω ένα μικρό πρόβλημα με τη λήθη, δεν τη συμπαθώ όταν είναι οργανωμένη.

Με ενδιαφέρουν πολύ οι άνθρωποι που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν δύο φορές.

Μία όταν φεύγουν και μία όταν τους ξαναγράφουν όπως βολεύει τους επόμενους.

Γι' αυτό επιστρέφω σ' αυτήν, αλλά όχι από νοσταλγία.

Η νοσταλγία είναι ένα ωραίο φίλτρο που βάζουμε στο παρελθόν για να μη φαίνονται οι ρυτίδες του.

Εμένα με ενδιαφέρει το παρελθόν με τις ρυτίδες, τα τραύματα, τις αντιφάσεις και τις ενοχές του.

Θέλω να ανοίγω τις "ντουλάπες" και να σηκώνω το "χαλί" της Ιστορίας, γιατί εκεί βρίσκονται εκπληκτικά πράγματα.

Όλα όσα οι επίσημες εκδοχές είχαν αποφασίσει να μη θυμόμαστε.

Τι ενώνει αυτά τα εννέα βιβλία; Οι άνθρωποι που δεν χώρεσαν εύκολα στην εποχή τους.

Οι απείθαρχοι, οι ξεχασμένοι, οι ασυμβίβαστοι, οι αδικημένοι, οι επαναστάτες, αυτοί που πλήρωσαν ακριβά το γεγονός ότι δεν ήταν βολικοί.

Και παράλληλα υπάρχει μια πολύ έντονη δραστηριότητα στη Βουλή.

Αλήθεια, σας έχει αλλάξει η πολιτική; Ελπίζω όχι.

Θα ήταν μεγάλη αποτυχία να μπεις στη Βουλή για να αλλάξεις κάτι και τελικά να σε αλλάξει η Βουλή.

Προσπαθώ κυρίως να μην αποκτήσω εκείνη την ιδιόμορφη κοινοβουλευτική γλώσσα, όπου όταν κάποιος πεθαίνει, έχουμε «απώλεια ζωής», όταν απολύεται, έχουμε «αναδιάρθρωση προσωπικού», όταν κάτι ακριβαίνει, έχουμε «αναπροσαρμογή τιμών» και τίποτα δεν ιδιωτικοποιείται, απλώς «αξιοποιείται». Αν συνεχίσουμε έτσι, κάποια στιγμή θα μας πουν ότι δεν φτωχύναμε.

Απλώς αναπροσαρμοστήκαμε προς τα κάτω.

Από τη συγγραφή στη Βουλή υπάρχει μεγάλη απόσταση; Μερικές φορές μικρότερη απ’ όσο νομίζετε.

Και στα δύο υπάρχουν χαρακτήρες, συγκρούσεις, ανατροπές και αρκετή μυθοπλασία.

Μόνο που στα βιβλία η μυθοπλασία δηλώνεται από την αρχή. Στη Βουλή, όλη η κοινοβουλευτική μας ομάδα μιλάει, χωρίς να μεταφράζει μια περικοπή σε «εξορθολογισμό» και μια ιδιωτικοποίηση σε «αξιοποίηση». Η πολιτική γλώσσα πολλές φορές κατασκευάζεται ακριβώς για να κρύβει την πραγματικότητα.

Εμείς επιλέγουμε τις λέξεις που την αποκαλύπτουν.

Έχετε επιμείνει πολύ στις κοινοβουλευτικές σας παρεμβάσεις στον Πολιτισμό. Γιατί; Γιατί χωρίς Πολιτισμό μια κοινωνία δεν γίνεται απλώς φτωχότερη, γίνεται ευκολότερα χειραγωγήσιμη, αλλά κι επειδή τελευταία, μιλάμε για την Τέχνη σαν να μπήκε στο Χρηματιστήριο: «προϊόν», «επένδυση», «brand», «ανταποδοτικότητα». Μόνο τιμή μετοχής δεν της βάλαμε ακόμη.

Περιμένω τη μέρα που κάποιος θα ρωτάει πόσο απέδωσε ο Καβάφης στο τρίτο τρίμηνο και θα ανακοινώνει ότι ο Αισχύλος παρουσίασε αυξημένη κερδοφορία, ενώ ο Ευριπίδης έκλεισε το τρίμηνο με θετικό EBITDA.

Η κυβέρνηση όμως θα απαντούσε ότι επενδύει στον Πολιτισμό.

Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα: ότι συνεχώς «επενδύουμε» στον Πολιτισμό.

Μήπως κάποια στιγμή να τον προστατέψουμε, να τον αγαπήσουμε κιόλας; Γιατί όταν επενδύεις, περιμένεις απόδοση.

Όταν χρηματοδοτείς όμως θέατρα, ορχήστρες, σχολές, μουσεία, αρχαιολογικές έρευνες, το κέρδος είναι αλλού.

Είναι ένας άνθρωπος που είδε για πρώτη φορά θέατρο.

Ένα παιδί που έπιασε μουσικό όργανο.

Ένας νέος που διάβασε ένα βιβλίο και ξαφνικά ανακάλυψε ότι ο κόσμος μπορεί να ερμηνευτεί και διαφορετικά.

Αυτές είναι αποδόσεις που δυστυχώς δεν χωράνε σε Excel.

Και γι' αυτό τόσο σημαντικές.

Υπάρχει σήμερα ελευθερία στην Τέχνη; Η ελευθερία στην Τέχνη δεν κινδυνεύει μόνο όταν εμφανίζεται κάποιος και λέει «απαγορεύεται». Υπάρχει και πιο σύγχρονη λογοκρισία. «Δεν απαγορεύεται το έργο σας.

Απλώς δεν χρηματοδοτείται». «Δεν σας λογοκρίνουμε.

Απλώς δεν χωρέσατε στο πρόγραμμα». Αυτός είναι ο σύγχρονος τρόπος λογοκρισίας.

Δεν καίμε πια το βιβλίο.

Απλώς φροντίζουμε να μην εκδοθεί.

Η καλλιτεχνική ελευθερία χρειάζεται υλικές προϋποθέσεις.

Ένας καλλιτέχνης κάθε μήνα που διαλέγει ανάμεσα στη δημιουργία και στο ενοίκιο, είναι θεωρητικά ελεύθερος.

Περίπου όσο ελεύθερος είναι ένας άνθρωπος στην έρημο, να επιλέξει μάρκα εμφιαλωμένου νερού.

Παρατηρώ μια απαισιοδοξία... Πείτε σε μια οικογένεια με δύο παιδιά, με ενοίκιο, λογαριασμούς, σούπερ μάρκετ και μισθό -που εξανεμίζεται πριν τελειώσει ο μήνας- ότι έχει «ελεύθερη πρόσβαση στον Πολιτισμό». Θεωρητικά έχει.

Όπως θεωρητικά έχει ελεύθερη πρόσβαση και σε ένα γιοτ.

Αρκεί να το αγοράσει.

Πώς βλέπετε το μέλλον του Πολιτισμού στην Ελλάδα; Βλέπω δύο Ελλάδες.

Η μία είναι των δημιουργών.

Έχουμε εκπληκτικό ανθρώπινο δυναμικό.

Και η άλλη Ελλάδα, αυτή που τους χειροκροτεί στην πρεμιέρα και την επόμενη μέρα θεωρεί υπερβολή να ζητούν συλλογική σύμβαση και αξιοπρεπή μισθό.

Έχουμε μεγάλη αγάπη στους καλλιτέχνες.

Ιδίως όταν είναι νεκροί.

Δεν ζητούν αμοιβή, δεν απεργούν, δεν απαιτούν δικαιώματα.

Με τους ζωντανούς έχουμε πρόβλημα, επιμένουν να ζουν.

Και η πολιτιστική κληρονομιά; Δεν κληρονομήσαμε την Ακρόπολη, για να την παραδώσουμε στους επόμενους μαζί με business plan.

Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι οικόπεδο, ούτε φιλέτο, ούτε περιουσία μιας κυβέρνησης, ενός χορηγού ή σκηνικό VIP εκδηλώσεων.

Ανήκει στον λαό.

Και η λέξη «ανήκει», πρέπει να έχει περιεχόμενο.

Να υπάρχει πρόσβαση, προστασία, επιστημονική φροντίδα, επαρκές προσωπικό, χρηματοδότηση.

Δεν γίνεται να καμαρώνουμε ότι έχουμε έναν από τους σημαντικότερους πολιτισμούς στον κόσμο και να αντιμετωπίζουμε τους ανθρώπους που τον προστατεύουν, σαν δημοσιονομική ενόχληση.

Αυτό δεν είναι πολιτιστική πολιτική.

Είναι πολιτιστική υποκρισία.

Τι θα αλλάζατε αν ήταν στο χέρι σας; Πρώτα τη θεμελιώδη αντίληψη.

Να πάψει να αντιμετωπίζεται ως κόστος.

Με ουσιαστική αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης, προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς χωρίς επιχειρηματικά ανταλλάγματα, πραγματική πρόσβαση του λαού στα μουσεία, στους αρχαιολογικούς χώρους και στη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.

Και βέβαια αξιοπρεπείς όροι δουλειάς για τους ανθρώπους της Τέχνης.

Σας ανησυχεί η Τεχνητή Νοημοσύνη σε σχέση με τη δημιουργία; Με ανησυχεί περισσότερο η φυσική ανοησία.

Αυτή έχει αποδειχθεί πολύ πιο ανθεκτική κι έχει ήδη κάνει πολύ μεγαλύτερη ζημιά, άσε που διαθέτει και εξαιρετικά ισχυρή χρηματοδότηση.

Για την Τεχνητή Νοημοσύνη ωστόσο τίθενται σοβαρά ζητήματα, ποιος κατέχει το έργο, ποιος πληρώνεται, ποιος ελέγχει τα δεδομένα, ποιος αντικαθίσταται, ποιος κερδίζει.

Αν χρησιμοποιήσουμε μια εκπληκτική τεχνολογία, για να κάνουμε ακόμη φθηνότερη την ανθρώπινη εργασία και για να κλέβει τη δουλειά χιλιάδων ανθρώπων, συγκεντρώνοντας ακόμη περισσότερο πλούτο και εξουσία σε λίγους ομίλους, θα έχουμε απλώς μια -πολύ προηγμένη τεχνολογικά- εκμετάλλευση.

Θα έχουμε μεταφέρει τον 19ο αιώνα σε ταχύτερο επεξεργαστή.

Μετά από τόσα χρόνια τηλεόρασης, δημοσιογραφίας, συγγραφής και τώρα Βουλής, τι σας θυμώνει περισσότερο; Η εξοικείωση με το άδικο.

Να βλέπουμε κάτι εξωφρενικό και λίγο μετά, να το θεωρούμε κανονικό.

Να συνηθίζουμε τον πόλεμο, τη φτώχεια, τα εργατικά δυστυχήματα, την ακρίβεια, τη λογοκρισία, την αδικία.

Το τέρας, δηλαδή.

Η εξουσία δεν χρειάζεται να σε πείσει ότι κάτι είναι σωστό.

Της αρκεί να σε πείσει ότι είναι αναπόφευκτο.

Και τι σας δίνει ελπίδα; Η λέξη «ελπίδα» έχει κακοποιηθεί αρκετά από την πολιτική διαφήμιση.

Προτιμώ τη λέξη «δυνατότητα». Κοιτάζω νέους ανθρώπους που γράφουν, παίζουν μουσική, κάνουν θέατρο, κινηματογράφο, ζωγραφίζουν, οργανώνονται, διεκδικούν κι αρνούνται να αποδεχτούν έναν κόσμο, που τους ζητάει να ζήσουν χειρότερα από τους γονείς τους.

Εκεί υπάρχει δυνατότητα.

Όχι επειδή η νέα γενιά είναι από τη φύση της καλύτερη.

Καμία γενιά δεν γεννιέται επαναστατική.

Οι συνθήκες την κάνουν να αποφασίσει αν θα σκύψει ή θα σηκώσει κεφάλι.

Και το δέκατο βιβλίο; Ξεκίνησα να το γράφω την ημέρα του θανάτου του φίλου μου Νίκου Καλογερόπουλου.

Σ αυτόν το αφιερώνω. Πρόκειται για το 2ο μέρος του μυθιστορήματος "Η τέχνη του να μην πεθάνεις", της "Άνεμος Εκδοτική".

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους