Κβαντική τσιπουροκατάνυξη Όταν λέμε «κβαντικό», μιλάμε για έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από εκείνον της καθημερινής μας εμπειρίας: έναν κόσμο κοκκώδη και ασυνεχή, όπου η βεβαιότητα δίνει τη θέση της...

Πλήρες Κείμενο:

Κβαντική τσιπουροκατάνυξη Όταν λέμε «κβαντικό», μιλάμε για έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από εκείνον της καθημερινής μας εμπειρίας: έναν κόσμο κοκκώδη και ασυνεχή, όπου η βεβαιότητα δίνει τη θέση της στην πιθανότητα και τα πράγματα δεν συμπεριφέρονται πάντα όπως θα περίμενε η κοινή λογική.

Κάπως έτσι, λοιπόν, κύλησε και η σημερινή τσιπουροκατάνυξη, την οποία συγκάλεσε στον Γυαλό ο άοκνος πρόεδρος Δημοσθένης Τσολάκης: κβαντικά, απρόβλεπτα και με αρκετές πιθανές καταστάσεις να συνυπάρχουν — τουλάχιστον μέχρι να έρθει ο επόμενος γύρος και να καταρρεύσει η κυματοσυνάρτηση.

Παλαιά και νέα μέλη της παρέας επιδοθήκαμε σε μια ιδιότυπη κβαντική ενδοσκόπηση.

Βαθύναμε, δηλαδή, στα ενδότερα της κοινωνίας, της επικαιρότητας και της ιατρικής, δεδομένου και του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος που προκάλεσαν το τελευταίο διάστημα ορισμένοι λειτουργοί του Ιπποκράτη, οι οποίοι μάλλον χρειάζεται να ξαναθυμηθούν μερικές γραμμές από τον όρκο που κάποτε έδωσαν.

Και κάπου ανάμεσα στο τσίπουρο, στην κουβέντα και στις βεβαιότητες που άρχισαν σιγά σιγά να γίνονται… πιθανότητες, ήρθε στον νου ο Carlo Rovelli και το εξαιρετικό βιβλίο του Η πραγματικότητα δεν είναι όπως φαίνεται. Ο Rovelli περιγράφει έναν κόσμο πολύ πιο παράξενο από εκείνον που αντιλαμβανόμαστε: μια πραγματικότητα όχι αποτελούμενη απλώς από πράγματα με μόνιμες, απόλυτες ιδιότητες, αλλά από γεγονότα, σχέσεις και αλληλεπιδράσεις.

Στη δική του παρουσίαση της κβαντικής θεωρίας, μία από τις τρεις θεμελιώδεις ιδέες είναι ακριβώς αυτή: «η πραγματικότητα είναι σχέση». Το ηλεκτρόνιο, λοιπόν, δεν είναι σωστό να πούμε ότι περιφέρεται σαν άυλη «ενέργεια» και ξαφνικά μεταμορφώνεται σε ύλη όταν το παρατηρούμε.

Η πιο όμορφη —και ακριβέστερη— ιδέα είναι ότι στον κβαντικό κόσμο οι ιδιότητες γίνονται συγκεκριμένες μέσα στην αλληλεπίδραση.

Η πραγματικότητα, γράφει ο Rovelli ήδη από την αρχή του βιβλίου, μοιάζει με ένα δίκτυο κβαντικών γεγονότων, δεμένων μεταξύ τους με πιθανοκρατικές σχέσεις.

Και ίσως εδώ η φυσική να μας επιτρέπει, χωρίς να την κακοποιήσουμε πολύ, μια μικρή μεταφορά για τις ανθρώπινες σχέσεις.

Γιατί και οι άνθρωποι αποκτούμε διαφορετική μορφή μέσα από τις αλληλεπιδράσεις μας.

Μια παρέα δεν είναι απλώς το άθροισμα των ανθρώπων που κάθονται γύρω από ένα τραπέζι.

Είναι οι σχέσεις ανάμεσά τους: οι κουβέντες, οι διαφωνίες, τα πειράγματα, οι μνήμες, οι ιστορίες που ξαναλέγονται και εκείνες που γεννιούνται εκείνη ακριβώς τη στιγμή.

Ίσως, τελικά, αυτό να είναι και το ωραιότερο στοιχείο μιας παρέας: κανείς δεν είναι ακριβώς ο ίδιος πριν και μετά τη συνάντηση.

Κάτι ανταλλάσσεται, κάτι μετακινείται, κάτι καινούργιο δημιουργείται. Ο Rovelli γράφει για έναν κόσμο όπου «η πραγματικότητα είναι σχέση». Εμείς, σε πολύ πιο ταπεινή κλίμακα και με τη συνδρομή του αποστάγματος, διαπιστώσαμε ότι το ίδιο ισχύει συχνά και για τη ζωή.

Καλή αρχή, λοιπόν.

Να είμαστε γεροί, να βρισκόμαστε, να διαφωνούμε, να γελάμε και να αλληλεπιδρούμε.

Γιατί, αν η φυσική μάς έμαθε ότι ο κόσμος φτιάχνεται από αλληλεπιδράσεις, η ζωή μάς έχει μάθει κάτι ακόμη απλούστερο: τις ιστορίες τις γράφουν οι παρέες.

Και, όπως θα έλεγε και ο Σαββόπουλος, αυτό το ξέρουμε εδώ και πολύ πριν μάθουμε τι είναι τα κβάντα.

Ο ίδιος ο Rovelli λέει πως έγραψε το βιβλίο σαν να εξηγούσε τις ιδέες του σε «έναν συνάδελφο και φίλο» περπατώντας δίπλα στη θάλασσα μια μεγάλη καλοκαιρινή νύχτα. Κάπως σαν και εμάς...

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους