Original Post

Πλήρες Κείμενο:

🔴Όταν η κοινωνία επιλέγει να μη βλέπει: Η συνενοχή του μικροσυμφέροντος 📍Η εξουσία έχει την πρώτη και βαρύτερη ευθύνη.

Καμία τοπική παρακμή, όμως, δεν μακροημερεύει χωρίς τη σιωπή, την ανοχή και τη συναλλαγή μιας κοινωνίας που έμαθε να ζητά το δικό της «κάτι». 📍Υπάρχουν αλήθειες που τις υπερασπιζόμαστε εύκολα όσο δεν μας κοστίζουν.

Η διαφάνεια είναι αυτονόητη μέχρι να αφορά τον δικό μας άνθρωπο.

Η δικαιοσύνη είναι αδιαπραγμάτευτη μέχρι να θίξει τη δική μας εξυπηρέτηση.

Και η αγανάκτηση περισσεύει, αρκεί ο υπεύθυνος να βρίσκεται στην απέναντι πλευρά. 📍Αυτή ακριβώς τη σκοτεινή πλευρά της συλλογικής μας συμπεριφοράς φωτίζει ο «Εχθρός του λαού» του Χένρικ Ίψεν.

Ο γιατρός της πόλης ανακαλύπτει ότι το νερό των λουτρών, πάνω στα οποία στηρίζεται η τοπική οικονομία, είναι μολυσμένο.

Θα περίμενε κανείς ότι η αποκάλυψη θα κινητοποιούσε τους πάντες.

Συμβαίνει το αντίθετο: η πολιτική εξουσία φοβάται το κόστος, τα οικονομικά συμφέροντα φοβούνται τη ζημιά, ο Τύπος υποχωρεί και η κοινωνία στρέφεται εναντίον εκείνου που τόλμησε να πει την αλήθεια. 📍Το πραγματικό σκάνδαλο, λοιπόν, δεν είναι μόνο το δηλητηριασμένο νερό.

Είναι η σιωπηρή συμφωνία να συνεχίσουν όλοι σαν να μη συμβαίνει τίποτα.

Η αλήθεια δεν απορρίπτεται επειδή είναι ψευδής, αλλά επειδή είναι ασύμφορη.

Και ο άνθρωπος που προειδοποιεί δεν αντιμετωπίζεται ως χρήσιμος πολίτης, αλλά ως απειλή για την «ηρεμία» και την κανονικότητα της πόλης. 📍Εδώ βρίσκεται και το πιο άβολο μήνυμα του έργου: ο λαός δεν είναι πάντοτε ένα αθώο θύμα της εξουσίας.

Μπορεί να εξαπατηθεί, να εκβιαστεί και να παραπληροφορηθεί.

Μπορεί, όμως, και να επιλέξει συνειδητά να μη βλέπει.

Να δεχτεί τη μικρή χάρη, να προστατεύσει τον ισχυρό, να δικαιολογήσει το αδικαιολόγητο και να σιωπήσει μπροστά σε μια αδικία επειδή δεν τον αφορά ακόμη ή επειδή ελπίζει ότι αύριο θα έρθει και η δική του σειρά στην εξυπηρέτηση. 📍Στις τοπικές κοινωνίες αυτή η σχέση αποκτά ιδιαίτερη ένταση.

Η εγγύτητα, που θα μπορούσε να γεννά αλληλεγγύη και κοινή ευθύνη, μετατρέπεται συχνά σε δίχτυ αμοιβαίων εξαρτήσεων.

Ο αιρετός είναι συγγενής, φίλος, κουμπάρος ή «ο άνθρωπος που βοήθησε». Ο εργολάβος έχει οικονομικές και κοινωνικές διασυνδέσεις.

Ο υπηρεσιακός παράγοντας είναι γνωστός.

Το τοπικό μέσο ενημέρωσης μπορεί να εξαρτάται από διαφημίσεις, αναθέσεις ή προσωπικές σχέσεις.

Και η κριτική, αντί να κρίνεται για τα στοιχεία της, αντιμετωπίζεται ως προσωπική επίθεση. 📍Έτσι χτίζεται ένα σύστημα που δεν στηρίζεται μόνο στους λίγους που αποφασίζουν, αλλά και στους πολλούς που προσαρμόζονται.

Άλλος σιωπά από φόβο, άλλος από συμφέρον, άλλος από κομματική πίστη και άλλος επειδή έχει πειστεί ότι «τίποτα δεν αλλάζει». Το αποτέλεσμα, όμως, είναι κοινό: εκείνος που ελέγχεται αισθάνεται ασφαλής και εκείνος που μιλά μένει μόνος. 📍Το ρουσφέτι, άλλωστε, δεν είναι μόνο μια προσφορά της εξουσίας.

Χρειάζεται και αποδέκτη.

Χρειάζεται κάποιον πρόθυμο να ανταλλάξει το κοινό συμφέρον με μια προσωπική διευκόλυνση, μια θέση, μια ανάθεση, μια υπόσχεση ή ακόμη και την ψευδαίσθηση μιας ιδιαίτερης σχέσης με τον ισχυρό.

Το μικρό αντάλλαγμα μιας ημέρας αγοράζει πολλές φορές τη σιωπή ολόκληρων ετών. 📍Γι’ αυτό και το πρόβλημα δεν είναι πάντοτε ότι οι κοινωνίες δεν γνωρίζουν.

Συχνά γνωρίζουν, αλλά επιλέγουν έναν βολικό διχασμό: άλλα λέγονται ιδιωτικά και άλλα δημόσια.

Στο καφενείο όλοι έχουν άποψη· στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου οι καρέκλες μένουν άδειες.

Στις παρέες περισσεύουν οι καταγγελίες· όταν έρθει η ώρα της υπογραφής, της ψήφου ή της δημόσιας τοποθέτησης, επικρατεί το «μην μπλέξουμε». 📍Και όταν κάποιος επιμένει να ρωτά, η συζήτηση μετατοπίζεται αμέσως.

Αντί να εξεταστούν τα στοιχεία, εξετάζεται ο ίδιος: «Γιατί μιλά τώρα;», «ποιον εξυπηρετεί;», «με ποιους είναι;». Είναι ο πιο παλιός και αποτελεσματικός τρόπος άμυνας ενός κλειστού συστήματος: όχι να απαντήσει στην αποκάλυψη, αλλά να απομονώσει εκείνον που την έκανε. 📍Ούτε η πλειοψηφία αποτελεί από μόνη της πιστοποιητικό αλήθειας.

Η δημοκρατική νομιμοποίηση δίνει το δικαίωμα στη διοίκηση να κυβερνά· δεν της δίνει το δικαίωμα να αυθαιρετεί.

Καμία πλειοψηφία δεν μπορεί να μετατρέψει το μολυσμένο νερό σε καθαρό, μια σπατάλη σε έργο ή μια παρατυπία σε κανονικότητα.

Τα γεγονότα δεν αλλάζουν επειδή βολεύουν πολλούς. 📍Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι ευθύνες είναι ίδιες.

Δεν έχει την ίδια ευθύνη ο πολίτης που φοβάται ή βρίσκεται σε ανάγκη με τον αιρετό που αποφασίζει, τον διοικητικό παράγοντα που υπογράφει ή τον ανάδοχο που πληρώνεται από δημόσιο χρήμα.

Η θεσμική, πολιτική και —όπου προκύπτει— ποινική ευθύνη ανήκει πρώτα και κύρια σε όσους διαθέτουν εξουσία, αρμοδιότητα και πρόσβαση στους δημόσιους πόρους.

Η επίκληση της «ευθύνης του λαού» δεν μπορεί να γίνει πλυντήριο ευθυνών για τους διοικούντες. 📍Υπάρχει, ωστόσο, μια ευθύνη που δεν μπορεί να μεταβιβαστεί: η ευθύνη του πολίτη να μη γίνεται μέρος του μηχανισμού.

Να μην καταγγέλλει τη διαφθορά μόνο όταν αφορά την απέναντι παράταξη.

Να μη ζητά διαφάνεια για τους άλλους και εξαίρεση για τον δικό του.

Να μη χειροκροτεί σήμερα αυτό που θα κατήγγελλε αύριο, αν άλλαζαν τα πρόσωπα. 📍Η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην κάλπη.

Είναι καθημερινή απαίτηση για λογοδοσία: παρουσία στις δημόσιες συνεδριάσεις, αναζήτηση εγγράφων, έλεγχος των υποσχέσεων, στήριξη της ανεξάρτητης ενημέρωσης και άρνηση της συναλλαγής.

Είναι, πάνω απ’ όλα, η συνέπεια να χρησιμοποιούμε το ίδιο μέτρο για φίλους και αντιπάλους. 📍Οι τοπικές εξουσίες δεν πέφτουν από τον ουρανό.

Γεννιούνται, ισχυροποιούνται και μακροημερεύουν μέσα στις ίδιες τις κοινωνίες με ψήφους, σιωπές, εξυπηρετήσεις, φόβους και μικρούς προσωπικούς συμβιβασμούς.

Όσο ο καθένας ζητά λογαριασμό μόνο από τους άλλους και ποτέ από τον εαυτό του, το σύστημα θα αλλάζει πρόσωπα, αλλά όχι χαρακτήρα. 📍Μια κοινωνία δεν κρίνεται μόνο από τους ανθρώπους που εκλέγει.

Κρίνεται και από όσα ανέχεται, από όσα συγχωρεί και από εκείνους που αφήνει μόνους όταν λένε μια δυσάρεστη αλήθεια.

Γιατί ο πραγματικός εχθρός του λαού δεν είναι πάντοτε η φωνή που του χαλά την ησυχία.

Μπορεί να είναι και η συνήθειά του να πουλά το κοινό καλό για μια μικρή προσωπική ανάσα. 📍Και τότε, ενώ ο καθένας πιστεύει ότι έσωσε το μικρό του συμφέρον, Δήμος έχει ήδη χάσει το μέλλον του .

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους