Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΘΕΟΠΕΜΠΤΟΥ - ΤΙΜΗΣ ΕΝΕΝΚΕΝ Την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου το Κέντρο Κοινωνικό-Πολιτικής Σκέψης ΠΟΛΙΤΕΙΑ απένειμε το Βραβείο Δημοκρατίας 2026 στον Charalambos Theopemptou και στην Οργάνωση Caritas.

Μου δόθηκε η τιμή να προλογίσω τη βράβευση του αγαπημένου μου Χαράλαμπου Θεοπέμπτου.

Πιο κάτω η παρέμβαση μου. 2026 – ΒΡΑΒΕΙΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ – ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 15 Σεπτεμβρίου, 2026 – Δημοσιογραφική Εστία Της Αλεξάνδρας Ατταλίδου – πρώην Βουλεύτριας Κυρίες και κύριοι, Aγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι, Όταν μου ζητήθηκε να μιλήσω σήμερα για τον Χαράλαμπο Θεοπέμπτου, σκέφτηκα ότι το δυσκολότερο δεν θα ήταν να βρω τι να πω. Το δύσκολο θα ήταν τι να αφήσω απ’ έξω.

Γιατί ο Χαράλαμπος δεν χωράει εύκολα σε ένα βιογραφικό.

Υπήρξε στρατιώτης, εργαζόμενος φοιτητής, επιστήμονας, εκπαιδευτικός, ακτιβιστής, Επίτροπος Περιβάλλοντος, βουλευτής, πολιτικός.

Θα ξεκινήσω, λοιπόν, λίγο διαφορετικά.

Θα σας αποκαλύψω κάτι που ίσως αρκετοί δεν γνωρίζετε: Ο Χαράλαμπος δεν πρόκειται να πεινάσει ποτέ.

Γιατί στο σιδέρωμα είναι… μάνα! Και δεν είναι απλώς αστείο.

Όταν πήγε στο Λονδίνο για να σπουδάσει, δούλεψε σε εργοστάσιο ρούχων για να μπορέσει να ολοκληρώσει τις σπουδές του.

Έτσι σπούδασε.

Με δουλειά, πείσμα, αυτονομία και αξιοπρέπεια.

Και ίσως γι’ αυτό δεν έγινε ποτέ πολιτικός της απόστασης.

Παρέμεινε ο άνθρωπος που μπορεί να σου μιλά για μια ευρωπαϊκή οδηγία και λίγα λεπτά μετά να ασχολείται με έναν σκουπιδότοπο, ένα δέντρο που κόπηκε, έναν ποδηλατόδρομο ή μια παραλία που κινδυνεύει. Τον Χαράλαμπο τον γνώρισα πολύ πριν τον συναντήσω ως συνάδελφο στη Βουλή.

Εκείνος ήταν Επίτροπος Περιβάλλοντος και εγώ υπηρετούσα στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο.

Ήταν μια εποχή κατά την οποία η Κύπρος μάθαινε ακόμη τι πραγματικά σημαίνει ευρωπαϊκή περιβαλλοντική πολιτική.

Και ο Χαράλαμπος ήταν από εκείνους που επέμεναν να μας θυμίζουν ότι το περιβάλλον δεν είναι πολυτέλεια.

Είναι δημόσια υγεία.

Είναι ποιότητα ζωής.

Είναι οικονομία.

Είναι κοινωνική δικαιοσύνη.

Είναι το δικαίωμα των επόμενων γενεών να παραλάβουν έναν τόπο στον οποίο θα μπορούν να ζήσουν.

Και τελικά, είναι ζήτημα δημοκρατίας.

Γιατί η δημοκρατία δεν είναι μόνο η ψήφος.

Είναι το δικαίωμα στον καθαρό αέρα και στο καθαρό νερό.

Η πρόσβαση στον δημόσιο χώρο.

Η πληροφόρηση.

Η διαφάνεια.

Η συμμετοχή των πολιτών πριν ληφθούν οι αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους.

Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, ένα πολύ σημαντικό κομμάτι του έργου του Χαράλαμπου.

Γιατί το κοινοβουλευτικό του αποτύπωμα δεν περιορίστηκε ποτέ στα λεγόμενα «πράσινα» ζητήματα.

Προσπάθησε να θεσμοθετήσει τη δημόσια διαβούλευση, ώστε ο πολίτης και οι οργανωμένοι φορείς να μην καλούνται απλώς να πληροφορηθούν μια απόφαση αφού αυτή έχει ήδη ληφθεί, αλλά να μπορούν να συμμετέχουν ουσιαστικά στη διαμόρφωσή της.

Επεδίωξε τη συνταγματική κατοχύρωση του δικαιώματος σε ασφαλές και υγιές περιβάλλον.

Και αυτό από μόνο του συμπυκνώνει μια ολόκληρη πολιτική φιλοσοφία: ότι το περιβάλλον δεν είναι χάρη που μας παραχωρεί το κράτος.

Είναι δικαίωμα.

Αλλά υπήρξαν και άλλες πρωτοβουλίες που δείχνουν το εύρος των ενδιαφερόντων του.

Η πρόταση για την ολιστική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, που ξεκίνησε το 2019 και τελικά έγινε νόμος το 2022, ήταν ίσως ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα νομοθετικά αποτελέσματα της θητείας του.

Ασχολήθηκε με την ασφάλεια των παιδιών στις κατασκηνώσεις και στις παιδικές χαρές.

Με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, μέσα από την πρόταση για ολοκληρωμένο πλαίσιο για τους σκύλους βοηθείας.

Ακόμη και με την ελευθερία των δημοσίων υπαλλήλων να εκφράζουν με σαφήνεια την άποψή τους όταν προσέρχονται ενώπιον της Βουλής.

Όλα αυτά μπορεί να φαίνονται διαφορετικά μεταξύ τους.

Δεν είναι.

Τα συνδέει μία σταθερή αντίληψη: περισσότερα δικαιώματα, περισσότερη διαφάνεια, περισσότερη συμμετοχή, περισσότερη λογοδοσία.

Αυτό είναι βαθιά δημοκρατικό έργο.

Και βέβαια υπάρχει ο Θεοπέμπτου που όλοι γνωρίζουμε καλύτερα: ο άνθρωπος της κυκλικής οικονομίας, της ανακύκλωσης, της διαχείρισης αποβλήτων, των υδάτων, των ΑΠΕ, της ενεργειακής απόδοσης, της βιοποικιλότητας, της πυροπροστασίας, της κλιματικής πολιτικής.

Ένας άνθρωπος που επί δεκαετίες επέμενε ότι η Κύπρος δεν μπορεί να συνεχίσει να συμπεριφέρεται σαν να έχει απεριόριστη γη, απεριόριστο νερό και απεριόριστο χρόνο.

Και το έκανε με εκείνη τη χαρακτηριστική επιμονή του στα στοιχεία. Ο Θεοπέμπτου μπορεί να σου χαμογελά, να μιλά ήρεμα, να σου εξηγεί για πολλοστή φορά κάτι που ίσως θα έπρεπε ήδη να γνωρίζεις… αλλά δύσκολα εγκαταλείπει.

Και αυτό, στην πολιτική, είναι αρετή.

Υπάρχει όμως και κάτι άλλο που θεωρώ πολύ χαρακτηριστικό του. Ο Θεοπέμπτου παραμένει, κατά βάθος, ένας έφηβος.

Ένας έφηβος που ενθουσιάζεται με τη γνώση.

Που θέλει να μάθει το καινούργιο και μετά να το μοιραστεί με όλους.

Το είδαμε τα τελευταία χρόνια με την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Πολλοί από εμάς μάθαμε από τον Χαράλαμπο πράγματα που δεν γνωρίζαμε και, κυρίως, μάθαμε να μη φοβόμαστε να δοκιμάζουμε.

Αυτός ο ενθουσιασμός της ανακάλυψης τον κρατά νέο.

Και βέβαια υπάρχει και η άλλη μεγάλη αγάπη: η ροκ μουσική.

Οπόταν, αν κάποτε αποφασίσει ότι κουράστηκε από νομοθεσίες, επιτροπές, περιβάλλον και πολιτική, νομίζω ότι έχει μια δεύτερη καριέρα έτοιμη: παραγωγός ροκ μουσικού προγράμματος.

Αν και τον φαντάζομαι, πριν παίξει κάθε τραγούδι, να μας εξηγεί την ιστορία του συγκροτήματος, την τεχνολογία της ηχογράφησης και —γιατί όχι;— το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της περιοδείας του! Αυτός είναι ο Χαράλαμπος. Περιέργεια. Γνώση. Χιούμορ. Πάθος.

Και μια διαρκής διάθεση να ανακαλύπτει τι υπάρχει παρακάτω.

Η δεύτερη μεγάλη στιγμή στη δική μας σχέση ήρθε το 2021.

Όταν ο Χαράλαμπος που μου πρότεινε να συμμετάσχω στο ψηφοδέλτιο των Οικολόγων στις βουλευτικές εκλογές.

Για μένα ήταν μια καθοριστική τιγμή.

Εκείνη η πρόταση άλλαξε τη δική μου διαδρομή και με οδήγησε στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Με τον Χαράλαμπο συμπορευτήκαμε σχεδόν σε όλα.

Σε ελάχιστα διαφωνήσαμε.

Και αυτό είναι υγιές στη δημοκρατία.

Σε σημαντικές μάχες σταθήκαμε δίπλα δίπλα.

Η πιο επίκαιρη ήταν η μάχη μας να δοθούν ανακριτικές εξουσίες στην Αρχή Κατά της Διαφροράς.

Βρήκαμε απέναντι μας τοίχο.

Πέρασε ο νόμος χωρίς να εγκριθούν ανακριτικές εξουσίες.

Υποβάλαμε άμεσα Πρόταση Νόμου για να διορθώσουμε το τεράστιο σφάλμα.

Έμεινε από το 2022 στα συρτάρια της Επιτροπής Νομικών για να φτάσουμε φέτος να ακούμε από τα κόμματα που στάθηκαν τότε εμπόδιο να υποβάλλουν προτάσεις για να δοθούν επιτέλους ανακριτικές εξουσίες.

Κάποιοι στην πολιτική είναι Προμηθείς (και γνωρίζετε την τύχη τους) και κάποιοι Επιμηθείς…. Μία άλλη σημαντική στιγμή ήταν η πρόταση νόμου που καταθέσαμε από κοινού για να αρθεί η διάκριση εις βάρος ανθρώπων που είχαν νομιμοποιήσει τη σχέση τους με σύμφωνο πολιτικής συμβίωσης και αποκλείονταν από τη δυνατότητα υιοθεσίας εξαιτίας ακριβώς αυτής της επιλογής.

Εδώ είχε καθοριστικό ρόλο και για την πρωτοβουλία αλλά και τις συνέπειες η αγαπημένη μας Χρυσάνθη Λοΐζου, κοινοβουλευτική συνεργάτης του Χαράλαμπου! Και οι δύο δεχθήκαμε γι’ αυτή την πρόταση ανήθικες, προσωπικές και ακραίες επιθέσεις.

Εκεί φαίνεται, όμως, και κάτι από τον χαρακτήρα ενός πολιτικού.

Είναι εύκολο να υπερασπίζεσαι ένα δικαίωμα όταν όλοι συμφωνούν.

Το δύσκολο είναι να το υπερασπίζεσαι όταν έχει κόστος.

Όταν ξέρεις ότι θα δεχθείς επιθέσεις.

Και παρ’ όλα αυτά λες: Το δικαίωμα είναι δικαίωμα.

Και ο νόμος οφείλει να αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ισότιμα.

Αποτέλεσμα: εγώ αποχώρησα από τους Οικολόγους και ο Χαράλαμπος παραιτήθηκε από Πρόεδρος.

Υπάρχει όμως και μια βαθύτερη πλευρά του Χαράλαμπου.

Είναι η σχέση του με το 1974. Ο Θεοπέμπτου δεν γνώρισε τον πόλεμο από βιβλία και επετειακές ομιλίες.

Τον έζησε.

Ως νεαρός στρατιώτης βρέθηκε στις μάχες στον Πενταδάκτυλο.

Είδε ανθρώπους που υπηρετούσαν μαζί του να σκοτώνονται ή να τραυματίζονται.

Και υπάρχουν εμπειρίες που δεν τελειώνουν όταν τελειώνει η μάχη.

Τις κουβαλάς μέσα σου.

Γι’ αυτό θεωρώ τόσο σημαντικό ότι στις 15 Ιουλίου 2022, από τα έδρανα της Βουλής, αφιέρωσε την ομιλία του στους ανθρώπους με τους οποίους πολέμησε.

Σε εκείνους που δεν γύρισαν.

Σε εκείνους που τραυματίστηκαν.

Σε εκείνους που έμειναν για πάντα δεμένοι με εκείνες τις μέρες.

Ίσως ένας άνθρωπος που έχει δει από τόσο κοντά πόσο εύκολα μπορεί να καταστραφεί η ζωή να μαθαίνει να εκτιμά διαφορετικά ό,τι χρειάζεται προστασία: τον άνθρωπο, τον τόπο, τη φύση, την ειρήνη, τη δημοκρατία. Ο Χαράλαμπος υπηρέτησε ως Επίτροπος Περιβάλλοντος, ακαδημαϊκός, βουλευτής, πρόεδρος πολιτικού κόμματος.

Αλλά πριν και πέρα από όλα αυτά υπήρξε ακτιβιστής.

Και νομίζω ότι αυτό δεν το εγκατέλειψε ποτέ.

Μερικοί πολιτικοί αγαπούν περισσότερο την πολιτική από το αντικείμενο για το οποίο πολιτεύονται.

Στην περίπτωση του Χαράλαμπου συνέβη μάλλον το αντίθετο.

Αγάπησε πρώτα το περιβάλλον.

Και μπήκε στην πολιτική επειδή κατάλαβε ότι για να το προστατεύσεις χρειάζεσαι νόμους, θεσμούς, αποφάσεις και πολιτική βούληση.

Σε μια δημοκρατία δεν τιμούμε μόνο εκείνους με τους οποίους συμφωνούμε πάντοτε.

Τιμούμε τη συνέπεια.

Την προσφορά.

Την ακεραιότητα της διαδρομής.

Την ικανότητα ενός ανθρώπου να αφήνει πίσω του κάτι που δεν υπήρχε πριν.

Και ο Χαράλαμπος Θεοπέμπτου έχει αφήσει αποτύπωμα.

Η οικολογική συνείδηση στην Κύπρο σήμερα δεν είναι εκεί που ήταν πριν από τριάντα χρόνια.

Και σε αυτή την αλλαγή έχει τη δική του, αναγνωρίσιμη συμβολή.

Δεν κέρδισε όλες τις μάχες του.

Κανένας πραγματικός αγωνιστής δεν τις κερδίζει όλες.

Κάποιες φορές προηγήθηκε της εποχής του.

Κάποιες φορές η πολιτεία δεν άκουσε.

Κάποιες φορές τα συμφέροντα αποδείχθηκαν ισχυρότερα.

Αλλά το σημαντικό είναι ότι ήταν εκεί.

Χαράλαμπε, γνωριζόμαστε πολλά χρόνια. Συνεργαστήκαμε.

Βρεθήκαμε στο ίδιο ψηφοδέλτιο.

Καθίσαμε στα ίδια έδρανα.

Δώσαμε μαζί μάχες.

Δεχθήκαμε μαζί επιθέσεις.

Και οι πολιτικές διαδρομές, όπως συμβαίνει στη ζωή, κάποτε αλλάζουν κατεύθυνση.

Όμως η δημοκρατία απαιτεί και κάτι που γίνεται όλο και πιο σπάνιο: να μπορούμε να αναγνωρίζουμε την προσφορά του άλλου πέρα από κόμματα, οργανωτικές ταυτότητες, διαφωνίες και διαφορετικές επιλογές.

Και εγώ σήμερα θέλω να αναγνωρίσω δημόσια τη δική σου προσφορά.

Του ανθρώπου που δούλεψε για να σπουδάσει.

Του στρατιώτη που κουβαλά τις μνήμες του 1974.

Του δασκάλου.

Του επιστήμονα.

Του ακτιβιστή.

Του πολιτικού.

Του ανθρώπου που εξακολουθεί να ενθουσιάζεται με μια καινούργια ιδέα σαν έφηβος.

Και κυρίως του ανθρώπου που επί δεκαετίες επέμενε ότι αυτός ο μικρός τόπος δεν μας ανήκει αποκλειστικά.

Τον έχουμε δανειστεί και από εκείνους που θα έρθουν μετά από εμάς.

Γι’ αυτό, αν έπρεπε να διαλέξω σήμερα μόνο δύο χαρακτηρισμούς για σένα, ο ένας θα ήταν: Ecowarrior.

Πολεμιστής του περιβάλλοντος.

Και ο άλλος: Πολεμιστής του φωτός.

Όχι γιατί δεν έκανες λάθη.

Όχι γιατί συμφωνήσαμε πάντοτε.

Αλλά γιατί επέλεξες να περάσεις ένα μεγάλο μέρος της ζωής του προσπαθώντας να φωτίζεις αυτά που συχνά προτιμούμε να μη βλέπουμε: την καταστροφή του περιβάλλοντος, την ευθύνη της πολιτείας, την αδικία, την προκατάληψη, και την ανάγκη ο καθένας μας να αναλαμβάνει το δικό του μερίδιο ευθύνης.

Χαράλαμπε, για τις μάχες που κέρδισες, για εκείνες που έχασες αλλά δεν εγκατέλειψες, και κυρίως για εκείνες που άνοιξες ώστε να μπορέσουν να τις συνεχίσουν οι επόμενες γενιές, το Βραβείο Δημοκρατίας 2026 σού ανήκει δικαιωματικά. Συγχαρητήρια.

Και να συνεχίσεις.

Γιατί οι ecowarriors δεν συνταξιοδοτούνται εύκολα.

Και —ευτυχώς για όλους εμάς— ό,τι κι αν γίνει, από την πείνα τουλάχιστον δεν κινδυνεύεις. Το σίδερο το έχεις! Σ’ ευχαριστώ για όλα!

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους