Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Αγαπητή φίλη και φεμινίστρια Κατερίνα, Με ρωτάς τι θα έλεγα στην κοπέλα αν ήμουν η ψυχοθεραπεύτριά της.

Θα σου πω αναλυτικά: Καταρχάς δεν είμαι ψυχοθεραπεύτρια αλλά κοινωνική λειτουργός με μετεκπαίδευση στην εγκληματολογική ψυχολογία, κάτι που δεν κρύβω στο προφίλ μου όπου μπαίνεις με τις φίλες σου να κάνετε την Ιερά Εξέταση.

Αν κάνεις λάθος σε κάτι που διασταυρώνεται τόσο εύκολα, φαντάσου με τι κριτήρια κρίνεις αν μια ανώνυμη καταγγελία είναι αληθής ή όχι.

Αν δεν ξέρεις τη διαφορά μεταξύ κοινωνικού λειτουργού και ψυχοθεραπευτή, ξαναδιάβασε την προηγούμενη πρόταση.

Ύστερα, η ερώτηση «Αν θα ήμουν το ίδιο σκληρή / αναίσθητη / χυδαία με την κοπέλα και αν θα την οδηγούσα στην οδό της απόλυτης ενοχής», η εντύπωση ότι προσπαθώ να «επιβληθώ», και το «Κλείσε το προφίλ σου για να μη σε κρίνω», υποδηλώνουν 6 πλάνες: 1. Μπερδεύεις τον δημόσιο διάλογο με την ιδιωτική / επαγγελματική ζωή. 2. Μπερδεύεις την ηθική με την ευαισθησία. 3. Μπερδεύεις την ενοχή με την ευθύνη. 4. Μπερδεύεις την κρίση με την επίθεση. 5. Μπερδεύεις τα όρια με την επιβολή. 6. Μπερδεύεις τη δυνατότητα με το δικαίωμα.

Κάτι που βρίσκω απολαυστικά ειρωνικό διότι δείχνει πως κατά βάθος κατανοείς τον τύπο που καταδικάζεις: Για να σταματήσεις να με βρίζεις, πρέπει εγώ να κλείσω το προφίλ μου.

Για να σταματήσει να της συμπεριφέρεται άσχημα – σύμφωνα με τη δική ΣΟΥ «λογική» - θα έπρεπε εκείνη να μην είναι διαθέσιμη.

Δεν είναι θέμα πράξης ή δημόσιας / προσωπικής ζωής αυτό, γενικώς οι άνθρωποι κάνουν ό,τι τους επιτρέπεις.

Κατερίνα ειλικρινά λυπάμαι που στα χρόνια της ενήλικης ζωής σου δεν έχεις παρατηρήσει ότι το συναίσθημα δεν μπορεί – και δεν πρέπει - πάντα να κυριαρχεί, ούτε ταυτόσημο είναι με την ηθική, και ότι ευθύνη δεν σημαίνει φταίξιμο.

Επίσης λυπάμαι για το θεματάκι που έχεις με τα όρια, γνωρίζω πόσο δύσκολη κάνει τη ζωή (θα στα πω παρακάτω). Ας αρχίσουμε από αυτό: Στην ιδιωτική μου ζωή δεν μιλάω ακριβώς όπως μιλάω δημοσίως γιατί εκεί το συναίσθημα παίζει άλλο ρόλο.

Οπότε αυτό που βλέπεις δεν είναι ψεύτικο μεν, αλλά δεν είναι και ολόκληρη η εικόνα, και απορώ πώς αυτό δεν είναι αυτονόητο μετά από 20 χρόνια ύπαρξης των σόσιαλ μίντια.

Λέει πολλά όμως για το πόσο απλοϊκά αξιολογείς τους ανθρώπους και τους κατηγοριοποιείς σε καλούς και κακούς.

Όχι ότι με ρώτησες αλλά δυστυχώς χωρίς «αυτοαποκαλύψεις» είναι δύσκολο να περάσει κάποιος μήνυμα στο «ευαίσθητο» πλήθος: Αφού έκανα άπειρα λάθη ταλαντευόμενη στα άκρα μεταξύ ψυχρής σκύλας και γλυκιάς μανούλας (hint: εκφάνσεις του ίδιου συνδρόμου είναι), κατέληξα - στα κοντινά μου άτομα έστω - να προσπαθώ να κρατάω μια ισορροπία μεταξύ λογικής και ευαισθησίας (ωραίο βιβλίο παρεμπιπτόντως και άκρως σχετικό με το θέμα μας, το συνιστώ). Αν είμαι απόλυτα λογική τότε γίνομαι συναισθηματικά ανάπηρη.

Άλλωστε είναι μηχανισμός άμυνας η εκλογίκευση και οι άμυνες δυσχεραίνουν την επικοινωνία.

Στον δημόσιο διάλογο δεν με απασχολεί αν η λογική ή το χιούμορ μου παρεξηγούνται και με δείχνουν «κάφρο», μπορώ να γίνω κατά περίπτωση αλλά όπως και να ‘χει, δεν κάνω image management.

Αν στην ιδιωτική ζωή μου είμαι απόλυτα συναισθηματική και «ευαίσθητη» τότε ρισκάρω να μπω σε δυναμικές ισχύος: να γίνω έρμαιο ή ψυχολογική πατερίτσα ελπίζοντας σε ανταπόδοση, να μη βάζω ή να μη δέχομαι όρια, να κάνω τον άλλον να εξαρτηθεί από εμένα, ή να εξαρτηθώ εγώ από εκείνον (ή και τα δύο), να γίνω ευάλωτη στον χειρισμό ή/και να χειρίζομαι εγώ - ακόμα και ασυναίσθητα - , να αναλώνομαι συνέχεια σε εξομολογήσεις και να κάνω τα προβλήματα πρωταγωνιστές λες και δεν υπάρχει χαρά στη ζωή - όλα αυτά στο όνομα της ευαισθησίας.

Είναι τρομερά εξαντλητικό και δεν βοηθάει κανέναν.

Έχω βρει μια ισορροπία μεταξύ των δύο που μάλλον είναι η σωστή, αν κρίνεις από το ότι είμαι καλά και περνάω όμορφα χωρίς να ενοχλώ κανέναν (εκτός από τις φεμινίστριες αλλά σόρυ ενοχλείστε από τα πάντα). Υποθέτω πως η απουσία δράματος δεν σε βοηθάει να με καταλάβεις αλλά στον δημόσιο διάλογο είμαι σπάνια συναισθηματική.

Δεν χρειάζεται ο κάθε άγνωστος να γίνεται αποδέκτης του εσωτερικού μου κόσμου (ήμαρτον), ούτε μπορώ να νιώθω για τον κάθε άγνωστο ή την κάθε συμφορά.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν το αντέχει εξάλλου, οι εργοστασιακές του ρυθμίσεις δεν σηκώνουν extension για σόσιαλ μίντια.

Δες εσένα για παράδειγμα, που εξοργίστηκες με ένα stand up comedy που βρήκα αστείο.

ΟΜΩΣ, μάντεψε Κατερίνα.

ΔΕΝ απαιτείται να νιώθεις για να έχεις ηθική πυξίδα. (στα γράφω πιο κάτω, stay tuned) Ακόμα και στην κανονική διάσωση σε ξηρά και θάλασσα, η ασφάλεια του διασώστη είναι προϋπόθεση για την επιβίωση του διασωζόμενου, κι αυτό απαιτεί κάτι που φαίνεται σαν «αναισθησία». Δεν είναι.

Ψυχραιμία το λένε.

Πραγματικά απορώ τι ακριβώς ζητάτε όσες αισθάνεστε ανασφάλεια, όταν κάνετε λυσσασμένα επίθεση στο μέρος της κοινωνίας από το οποίο ζητάτε συμπαράσταση.

Ίσως σας αρέσει να αισθάνεστε ηρωίδες μέσα από τις οθόνες και το δράμα, αλλά αυτό είναι και σ’ ένα βαθμό πολυτέλεια που δεν με αφορά.

Έχω αναρωτηθεί στο παρελθόν αν είμαι αυτιστική - δεν είμαι, εξακριβωμένα.

Που λες, όταν έκανα κι εγώ τη γλυκιά μανούλα δίχως λογική και όρια, τελικά έφευγα με μια θυμωμένη καφρίλα έτσι για το αντίο (άστα Κατερίνα έχω κάνει κι εγώ χαμό, μη το παίζω τέλεια). Αν και διασυρμό δεν προκάλεσα ποτέ.

Έχω παρατηρήσει πως όταν δεν έχεις απωθημένα από πράγματα που δεν έγιναν ή δεν ειπώθηκαν στην ώρα τους, ο θυμός απουσιάζει.

Μ’ αυτά και μ’ αυτά, κατέληξα στο συμπέρασμα (να σε νουθετήσω κι εγώ λίγο με τη σειρά μου) πως καλό είναι να φιλτράρεις τους ανθρώπους, είτε φίλους είτε γκόμενους, και να έχεις κοντά σου εκείνους που αντέχουν λίγη σκληρότητα *πού και πού*, για να μη σε κάνουν σανίδα σωτηρίας όταν πνίγονται και καταλήξεις να πνιγείς εσύ.

Καλό επίσης είναι να την αντέχεις κι εσύ από τους άλλους *πού και πού*, διότι το ντάντεμα και η ανοχή σε κάθε ελάττωμα ή αδυναμία είναι οι πιο αποτελεσματικοί τρόποι 1. Να σε χειρίζονται και 2. Να μένεις στάσιμη.

Οι ανθεκτικοί άνθρωποι συχνά φαίνονται σκληροί και «αναίσθητοι», ειδικά στο πλήθος που μπερδεύει την αδυναμία με αρετή.

Πού κολλάει όλο αυτό, Κατερίνα; Η μαρτυρία που είσαι βέβαιη πως είναι αληθινή, περιγράφει γλαφυρά την καταστροφικότητα του να παρασύρεσαι από το συναίσθημα και από αυτό που θεωρείς συμπόνια και ηθική.

Η ιστορία που διαβάσαμε ήταν ένα πινγκ-πονγκ συναισθημάτων.

Μπερδεύοντας την ηθική με την ευαισθησία όπως πολλοί αριστεροί κάνουν, εκείνη υπέθεσε πως ο χώρος στον οποίο ανήκαν ήταν κάποιου είδους «διαπιστευτήριο», ενώ δεχόμενη το δράμα του ως αληθινό και βουλιάζοντας στο δικό της, επέστρεφε άνευ όρων ξανά και ξανά.

Το κείμενο αυτό περιγράφει, δεν το επινοώ.

Ξεκίνησε με ένα λογικό στόχο – να βρει δουλειά – μα στη συνέχεια η λογική βγήκε στη σύνταξη.

Νομίζω πως δεν πήγε και πολύ καλά αυτό.

Οι φεμινίστριες που με κρίνετε ως σκληρή κι αναίσθητη λοιπόν, κάνετε το λάθος που έκανε κι η ίδια: Παρασύρεστε από το συναίσθημα που προκαλεί ο πόνος του άλλου χωρίς καμία κριτική σκέψη και το βαφτίζετε «ήθος». Η κοπελιά λέει πως τον πίστεψε δίχως καμία απόδειξη για την αξιοπιστία του ή το δράμα του.

Τον είδε κι αυτή σαν «θύμα». Κατερίνα, την πιάνεις την ειρωνεία ;;; . . . Κατερίνα, ευαισθησία – ηθική – λογική είναι 3 πολύ διαφορετικά πράγματα που στις πολιτισμένες κοινωνίες (και ανθρώπους) συνεργάζονται.

Η ευαισθησία σου λέει αν κάτι είναι σημαντικό.

Η λογική σου λέει αν είναι αληθές.

Η ηθική σου λέει πώς να δράσεις.

Τα κοινά ήθη τι είναι κοινωνικά αποδεκτό (αν και με την τρέχουσα έλλειψη κοινωνικής συνοχής το καράβι αυτό έχει σαλπάρει). Η ψυχρή λογική δεν παράγει από μόνη της αξίες αλλά ούτε και το να αισθάνεσαι από μόνο του επικυρώνει τα πάντα.

Αν δεν έχεις ανεβάσει πίεση κι ακόμα με διαβάζεις, ίσως υποψιάζεσαι πως το «σωστό ή λάθος» δεν είναι τόσο απλό πράγμα.

Είναι μια πάλη μεταξύ των «Τι θέλω, τι πιστεύω, τι ισχύει, και τι πρέπει» που φαίνεσαι να ξεπετάς υπερβολικά γρήγορα.

Η επιστήμη έχει κάνει τεράστια άλματα για να μας βοηθήσει να μη παιδευόμαστε τόσο με όλα αυτά, όμως δεν είναι αρκετά αισθησιακή για να γίνεται βάιραλ.

Μιλώντας για ηθική: Πες μου Κατερίνα, όταν ένας άντρας λέγεται ότι κακοποίησε μια γυναίκα, δεν διασύρεται από την κοινωνία πριν καν αποδειχθεί ότι το έκανε;; Δεν τιμωρείται από τη Δικαιοσύνη αν αποδειχθεί;; Αυτή λοιπόν είναι η κοινή ηθική.

Η κοινωνία και το Δίκαιο αυτό το μήνυμα περνούν: Μην το κάνετε, δεν είναι αποδεκτό, θα τιμωρηθείτε.

Όταν υπάρχει απόδειξη αυτό το στηρίζω 100% οπότε εδώ (ελπίζω) δεν διαφωνούμε.

Όταν μια ανώνυμη καταγγελία για β1ασμό αντιμετωπίζεται *σαν* απόδειξη για χάρη της «ευαισθησίας», τι μηνύματα ηθικής περνούν; - Μήπως ότι η αλήθεια είναι ασήμαντη; - Μήπως ότι το συναίσθημα από μόνο του είναι αρκετό, σαν να μην έχει αξία τίποτα από εκείνα που μας διαχωρίζουν από τα ζώα; (Φόβο, θυμό, αδικία και συμπόνια νιώθουν και οι πίθηκοι, Κατερίνα.) - Μήπως η σεξιστική προκατάληψη ότι κάθε γυναίκα είναι ανίκανη ή πολύ «αγνή» για να πει ψέματα, άρα πως το «σωστό» είναι το «πίστευε και μη ερεύνα» λες και ο γυναικείος λόγος είναι ευαγγέλιο; - Μήπως ότι ο φεμινισμός «πρέπει» να αντιμετωπίζεται σαν θρησκεία με τις γυναίκες για αγίους και τους άντρες για διάβολο; (Σκέψου πόσο ειρωνικό είναι και αυτό, Κατερίνα, να αντιγράφεις αυτό που λες πως σε καταπίεζε για αιώνες) - Μήπως η σεξιστική διάκριση, ο άντρας κατηγορούμενος να εξαιρείται από το τεκμήριο της αθωότητας, ενώ η γυναίκα κατήγορος να απαλλάσσεται από την ευθύνη της απόδειξης; - Μήπως ότι μπορούμε να επικαλούμαστε τον νόμο επιλεκτικά όταν αδιαφορούμε για το τεκμήριο της αθωότητας ενώ συζητάμε για τον νομικό ορισμό της συναίνεσης; - Μήπως ότι είναι κοινωνικά «αποδεκτός» τρόπος για να βλάψουμε κάποιον - ανεξάρτητα από το φύλο του κι από το αν είναι ένοχος για κάτι; - Μήπως κανονικοποιείται η αυτοδικία; Αν εγώ (μιας και είμαι «αναίσθητη και ανήθικη» δηλαδή), θυμώσω με κάποιον και ανεβάσω ψευδή ανώνυμη καταγγελία, ποιος θα με τιμωρήσει; Αν ένας άντρας (μιας και οι άντρες είναι τόσο «επικίνδυνοι») θέλει να βλάψει κάποια ή κάποιον για προσωπικό όφελος, τι τον αποτρέπει απ’το να κάνει το ίδιο; Πώς είσαι σίγουρη ότι η ψευδαίσθηση της ηθικής σου τελειότητας θα σε προστατεύσει από το να κατηγορηθείς κι εσύ ανώνυμα; Κι αν ένα κείμενο είναι αρκετό για να πείσει, φαντάσου τι έχει να γίνει με το ΑΙ όταν δεν έχουμε εκπαιδευτεί να ζητάμε αποδείξεις.

Καταλαβαίνεις τι ασκό του Αιόλου ανοίξατε εκεί στο κίνημα, Κατερίνα; Αν η δική σου ηθική ρισκάρει να θυσιάσει την αλήθεια – και μαζί της άντρες και γυναίκες - για όσα εσύ θεωρείς σημαντικά, τότε έχουμε χάσμα αξιών – όχι ευαισθησίας.

Ίσως όμως το χάσμα να μην είναι και τόσο μεγάλο, διότι, άκου Κατερίνα: Χωρίς να το παραδεχόμαστε, ούτε καν να το συνειδητοποιούμε, σε εκείνους που αποστρεφόμαστε ή λυσσασμένα κατακρίνουμε (και ίσως κατά βάθος ζηλεύουμε) αναγνωρίζουμε κοινά: ασυνείδητες πτυχές μας που έχουμε απωθήσει ή απαρνηθεί. Π.χ. «Θα ήθελα κι εγώ λίγο από το θράσος και την ισχύ του θύτη/ της σκληρής κι αναίσθητης ρε γαμwτο». Ψιλοκανόνας αυτό Κατερίνα.

Είναι μια από τις διαπιστώσεις του Γιουνγκ που διδάσκονται στα πανεπιστήμια οι ψυχολόγοι. (Τά ‘χει πει και ο Μητσιάς στο Πάθος που Διώκεται σε στίχους Λίνας Νικολακοπούλου και μουσική Μίκη Θεοδωράκη, να τα λέμε και αυτά.) Κατερίνα, πρέπει να απαλλαγείς από τη βεβαιότητα και τον ψυχαναγκασμό της ηθικής αγνότητας.

Δεν υπάρχει.

Όλοι κρύβουμε μέσα μας έναν μικρό κανίβαλο, κι εγώ κι εσύ κι οι θύτες και τα θύματα.

Αν τον αγνοήσεις και δεν τον κοντρολάρεις θα φάει τους άλλους κι αν όχι τότε θα καταφύγει στην αυτοφαγία.

Το κείμενο που θεωρείς τεκμήριο το περιγράφει και αυτό.

Κι αν την είχα μπροστά μου - *όχι* ως επαγγελματίας όμως – κι αν είχε διάθεση για κάτι άλλο εκτός από φεμινιστικά κουπεπέ και λαϊκά δικαστήρια, μάλλον αυτά θα της έλεγα, και ό,τι καταλάβαινε.

Να είμαι ειλικρινής δεν θα την αναλάμβανα, όχι γιατί δεν έχω ενσυναίσθηση αλλά γιατί αμφιβάλλω πολύ αν είναι έτοιμη.

Κι αν είναι έτοιμη και όντως θύμα, να ξέρεις ότι στην Υποστήριξη Θύματος απώτερος στόχος είναι η ενδυνάμωσή του, όχι η εμμονή στο πόσο απαίσιος είναι ο θύτης ή το φύλο του.

Αυτή η εμμονή μπορεί να σου φαίνεται δίκαιη όμως στην πραγματικότητα παρατείνει την ψυχολογική ένταση.

Τι συνιστά ενδυνάμωση στην Ψυχολογία και πώς διαχωρίζει την ενοχή απ' την ευθύνη, θα σου πω στο επόμενο γράμμα.

Οι συμβουλές για «επούλωση τραύματος» που πετάτε πέρα δώθε σα να είστε εσείς ψυχοθεραπεύτριες, είναι *επικίνδυνες*, πολύ περισσότερο από τα stand up comedy που θεωρείς χυδαία. Να είσαι καλά.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους