Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ο φιλόλογος και συγγραφέας Χρίστος Σοροβέλης, γράφει την άποψη του για το βιβλίο της Αgnes Arnold - Forster " Nοσταλγία.

Η ιστορία ενός επικίνδυνου συναισθήματος" που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Συρτάρι - Syrtari Publications σε μετάφραση του Πάνου Αντωνόπουλου Νοσταλγία: Το καταφύγιο των αναμνήσεων Η μετάφραση ενός ξενόγλωσσου βιβλίου στα ελληνικά αποτελεί μια δύσκολη προσέγγιση, διότι ο μεταφραστής οφείλει να γίνει πρώτα αναγνώστης, να έχει εμβαθύνει στο περιεχόμενο και να το αποτυπώσει, αν όχι πιστά, αλλά απαραίτητα κατανοητά.

Όταν διαβάζω ένα μεταφρασμένο βιβλίο, έχω τον φόβο (από τα φοιτητικά μου χρόνια) μήπως η μετάφραση, όχι μόνο έχει αλλοιώσει το πνεύμα του κειμένου, αλλά και μήπως έχει χαώδη συντακτικά – γραμματικά λάθη που δυσκολεύουν την ανάγνωση.

Το βιβλίο της Agnes Arnold – Forster «Νοσταλγία.

Η ιστορία ενός επικίνδυνου συναισθήματος» μεταφρασμένο από τον Πάνο Αντωνόπουλο, από τις εκδόσεις Συρτάρι (2026), αποτελεί μια εξαίρεση.

Θεωρώ πως αυτή η εξαίρεση δεν είναι μόνο λόγω της γλωσσομάθειας του μεταφραστή, αλλά κυρίως, διότι είναι κι ο ίδιος συγγραφέας και λειτούργησε ως δίαυλος, ως διευκολυντής – υποστηρικτής του αναγνώστη με σκοπό να αποδοθεί το περιεχόμενο με σαφήνεια.

Ένα βιβλίο «προς υπεράσπιση της νοσταλγίας» (σελ. 13). Η νοσταλγία είναι ένα συναίσθημα που νιώθουν μόνο οι ρομαντικοί; Θεωρώ πως διαβάζοντας το βιβλίο πως είναι ένα συναίσθημα που δημιουργείται, συνειδητά ή ασυνείδητα, εξαιτίας των κοινωνικοικονομικών καταστάσεων που βιώνει ο άνθρωπος.

Η ιδιαιτερότητα του βιβλίου είναι πως δεν παρουσιάζει ψυχρές επιστημονικές προσεγγίσεις, αλλά παρουσιάζει ιστορίες που αποτυπώνουν την έννοια της νοσταλγίας και στις περισσότερες από αυτές ο αναγνώστης νιώθει πως διαβάζει λογοτεχνία, ιστορία και κοινωνιολογία μαζί.

Όπως αναφέρει το βιβλίο, ο Ελβετός Hofer επινόησε τον όρο, το 1688, προερχόμενο από τις ελληνικές λέξεις «νόστος» (επιστροφή στο σπίτι), κι άλγος (πόνος). Αυτόματα στη σκέψη μας έρχεται ο νόστος του Οδυσσέα, που μετά από είκοσι χρόνια περιπλανήσεων, αναζητά εναγωνίως, το νόστιμον ήμαρ, την ημέρα της επιστροφής στην πατρίδα. «Η νοσταλγία έχει τη δύναμη να σε κάνει να αγοράσεις πράγματα, αλλά επίσης και να αλλάζει τον κόσμο στον οποίο ζεις» (σελ.27). Δίνει στον άνθρωπο την παρότρυνση να επαναπροσδιορίσει το περιβάλλον και να επιστρέψει σε μια πρότερη κατάσταση που, ενδεχομένως, δεν έζησε, αλλά έχει την ψευδαίσθηση πως είναι καλύτερη από την τωρινή, όπως εύστοχα αναλύεται η περίπτωση Trump ή εκείνη του ρωσικού τηλεοπτικού σταθμού Nostalgiya, το 2004, που πρόβαλε τηλεοπτικά σοβιετικά προγράμματα με σκοπό να ανακτηθεί το όραμα της τότε εποχής (σελ. 29, 234-235). Μήπως τελικά νοσταλγούμε καταστάσεις, ακόμα κι αντικείμενα (σημαίες, εικόνες), διότι θεωρούμε πως η εποχή μας δεν θα μας δώσει απολαύσεις ή αναμνήσεις που τόσο έχουμε ανάγκη και ανοίγουμε μια δίοδο στο νοσταλγικό παρελθόν; Μήπως έχουμε υποστεί μια «παραλυτική νοσταλγία» (σελ. 94), όπως είναι η ιστορία της συζύγου του Hesse, που αδυνατούσε να ζήσει σε μια ξένη χώρα, εξαιτίας της νοσταλγίας της για την πατρίδα της; Παρατηρώ πως η νέα γενιά δεν μπορεί να κατανοήσει γιατί οι μεγαλύτεροι ηλικιακά ακούνε μουσικές της δεκαετίας του ’60 και μετά.

Μια απάντηση δίνεται στο βιβλίο (σελ.184-185): η μουσική πυροδοτεί την ανάκληση ευχάριστων αναμνήσεων, ακόμα κι αν αυτή δεν ανήκει απαραίτητα στον είδος του έντεχνου.

Ας ελπίσουμε πως η νέα γενιά δεν θα νοσταλγεί το παρελθόν για τους λόγους που οι περισσότεροι από εμάς κάνουμε. Χρίστος Σοροβέλης Φιλόλογος

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους