[451 Logo]
 Μόνο Top News & Social
 Επικαιρότητα
 Αθλητικά
 Οικονομία
 Ροή

«ΜΕΣΟΓΕΙΤΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ» Περιεχόμενα: Α)«Γαμήλια Έθιμα του 19ου Αιώνα στα Μεσόγεια » Β)« Φωτογραφίες μεσογειτικων γάμων απο τα τέλη του 19ου Αιώνα έως τον Μεσοπόλεμο (Απο οικογενειακά αρχεία του Κορωπίου...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

«ΜΕΣΟΓΕΙΤΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ» Περιεχόμενα: Α)«Γαμήλια Έθιμα του 19ου Αιώνα στα Μεσόγεια » Β)« Φωτογραφίες μεσογειτικων γάμων απο τα τέλη του 19ου Αιώνα έως τον Μεσοπόλεμο (Απο οικογενειακά αρχεία του Κορωπίου)» Γ)«Αναπαράσταση γαμήλιων εθίμων σε πίνακες ζωγραφικής» Δ)« Φωτογραφίες απο την Θεατρική Παράσταση «Μεσογειτικος Γάμος» του Γιαννη Πρόφη» Ε) Φωτογραφίες απο το βιβλίο της Κας Αγγελικής Τσεβά «Το κέντημα του ψωμιού μέσο έκφρασης» Έκδοση 1999 ΣΤ) Φωτογραφίες εξωφύλλου απο το βιβλίο του Γιάννη Πρόφη «Μεσογειτικος Γάμος» Έκδοση 1995 Τα Α-Β-Γ-Δ «Απο το Λεύκωμα που εξέδωσε το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Κρωπίας» «Γαμήλια Έθιμα του 19ου Αιώνα στα Μεσόγεια » (Περίληψη της διάλεξης της 18-9-05 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Κορωπίου) Γράφει ο Γιάννης Πρόφης «ΓΕΝΙΚΑ»: Ο γάμος αποτελεί εναν απο τους σημαντικότερους σταθμούς -αν οχι τον πιο σημαντικό- της ζωής του ανθρώπου, γι ´ αυτο απο αρχαιοτάτων χρόνων περιβάλλεται απ´ολες τις κοινωνίες και τις φυλές με ανάλογες εθιμικές εκδηλώσεις.

Κοινά παγκόσμια και διαχρονικά γαμήλια έθιμα ηταν η μαζική συμμετοχή συγγενών και φίλων και ο τελετουργικός, πολλές φορές σχεδόν πανομοιότυπος τρόπος διεξαγωγής των εορταστικών εκδηλώσεων.

Περιγραφές για το τελετουργικό μέρος του γάμου στην αρχαία Ελλάδα εχουμε ήδη απο τον Όμηρο (Ιλιάδα, Σ´491-496), απο τους άλλους συγγραφείς και ποιητές (Ευριπίδη Μήδεια και Ελένη) αλλα και απο μια μοναδική παράσταση αγγείου, που βρέθηκε στη Βάρη (550 π.Χ.). Παρόμοια ησαν και τα έθιμα κατα τους βυζαντινούς χρόνους.

Κοινά βασικά στοιχεια των τότε εθίμων με τα έθιμα του 19ου και 20αι. στην Ελλάδα, ειναι η γαμήλια πομπή που διέρχεται απο τους δρόμους της πόλης η του χωριού, το συμπόσιο και το γλέντι που ακολουθεί. «ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ»: Πολυ καλες και αξιόπιστες περιγραφές των εθίμων του γάμου κατα την περίοδο αυτή (17ος και 18ος αι.), που αφορούν ειδικά τους χωρικούς της Αττικής, εχουμε απο τον Γάλλο πρόξενο στην Αθήνα μαρκησιο Jean Giraud (1658), καθώς και απο τον Άγγλο αρχαιολόγο Richard Chandler (1764.

Και οι δύο ξένοι περιγράφουν την πομπή που οδηγούσε την έφιππη νύφη προς το σπίτι του γαμπρού. «ΤΑ ΕΘΙΜΑ 1830-1850 ΚΑΙ ΟΙ ΠΗΓΕΣ»: Η παρούσα περιγραφή των γαμήλιων εθίμων αφορά κυρίως τα έτη 1830-1850.

Τούτο έγινε για δύο λογους: Πρώτον, για να διασωθεί η παλαιότερη υπάρχουσα προφορική παράδοση και Δεύτερον, γιατι τοτε τα σχετικά έθιμα ησαν πιο πολύπλοκα, πιο θεαματικά και πιο εντυπωσιακά.

Οι κυριότερες πηγες μου που αφορούν την πιο πάνω περίοδο, ειναι: α) Το βιβλίο του συμπατριώτη μας Σταύρου Κ.Παπανικολαου (1883-1973) με τίτλο ´ΤΟ ΚΟΡΟΠΙ ´ (γράφει το ρο με όμικρον) β) Οι προφορικές διηγήσεις της Ελένης Σταμ.

Μαργέτη (1884-1986), κόρης ιερέα απο την Παιανία, που παντρεύτηκε στο Κορωπί το 1910 τον Δημήτριο Κιούση.

Πέραν των πηγών αυτών έλαβα υπόψη μου και άλλες προφορικές διηγήσεις ηλικιωμένων ατόμων καθώς και άλλους Μεσογειτες λαογράφους, οπως τον Γιώργο Χατζησωτηρίου απο την Παιανια, τον ιερέα Ιωάννη Ηλία απο Μαρκοπουλο κ.ά. «ΤΟ ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ»: Αναφέρεται γενικα οτι οι εορταστικές εκδηλώσεις του γάμου διαρκούσαν παλαιότερα οχι μονο επτά, αλλα 10 η και 12 ημέρες.

Επειδή δεν υπάρχουν συγκεκριμένες πληροφορίες για τις δραστηριότητες που περιελάμβανε κάθε μια απο τις επιπλέον ημέρες, θα περιγράψουμε αναγκαστικα αυτές του γνωστού επταημέρου: «Τεταρτη»: Το απόγευμα της ημέρας αυτής γίνονταν δυο χωριστές συγκεντρώσεις των συμπεθεριων, η μια στο σπίτι της νύφης και η άλλη στο σπίτι του γαμπρού, οπου ´πιανοταν το προζύμι’, με το οποίο θα ζυμώνονταν την επομενη μερα οι κουλούρες του γάμου και τα διαφορα αλλα ψωμιά.

Η διαδικασία γινόταν πανηγυρικά, με ομοβροντίες ντουφεκιων, με προσφορά διαφόρων φαγώσιμων και κρασιού στους παρευρισκόμενους και ακολουθούσε συνήθως τραγουδι και χορός. «Πέμπτη»: Το πρωί της Πέμπτης μαζεύονταν και παλι οι ίδιοι συγγενείς στα ιδια σπίτια για το το ‘ζύμωμα και το ψήσιμο των αρτοσκευασμάτων’. Ειδική φροντίδα δινόταν για την ετοιμασία της κουλούρας που θα έστελνε η νύφη στον γαμπρό, εργασία που αναλάμβανε ειδική έμπειρη γυναίκα.

Μετα το ψήσιμο μελωναν τα κουλούρια, τα τοποθετούσαν σε μεγάλα πανέρια και το απόγευμα τα μοίραζαν κοπέλες στα σπίτια των προσκεκλημένων.

Ο πανηγυρικός εορτασμός της ημέρας αυτής γινόταν οπως ακριβως και κατα την προηγούμενη, πλην οτι δεν έπεφταν τόσο πολλές ντουφεκιες. Την Πεμπτη γινόταν επισης και η έκθεση της προίκας της νύφης στο σπίτι της. «Παρασκευή»: Την Παρασκευή το πρωί τοσο στο σπίτι της νύφης, οσο και στου γαμπρού, γινόταν η σφαγή των αρνιών, κατσικιών και προβάτων, που προορίζονταν για τα συμπόσια και τα γλέντια της επόμενης ημέρας.

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, μαζεύονταν οι συγγενείς και οι φιλοι της νύφης και του γαμπρού στα αντίστοιχα σπίτια, οπου έψηναν και έτρωγαν τα εντόσθια των ζώων και διασκέδαζαν με τραγουδι και χορό μεχρι αργά το βραδυ.

Η νηστεία της Παρασκευής, που σε όλες τις άλλες περιπτώσεις ετηρειτο αυστηρά , την ημέρα αυτη καταλυοταν με την αδεια του παπα. «Σάββατο»: Το Σάββατο πριν το μεσημερι μαζεύονταν χωριστά τα δυο συμπεθερια, στο σπίτι της νύφης και στο σπίτι του γαμπρού, οπου τους παρετιθετο το επίσημο πλεον γεύμα, αφου τις προηγούμενες ημέρες τους προσφέρονταν μεζέδες, κρασί η γλυκίσματα στο ποδάρι.

Το γεύμα αποτελείτο, κατα την εποχή που μιλαμε, απο ψητά κρέατα στο φούρνο η μαγειρεμένα με πληγούρι, τυρί και ψωμί και σαν επιδόρπια ίσως γιαούρτι, ξηρούς καρπούς και γλυκίσματα.

Οι πατάτες, οπως ειναι γνωστο, έκαναν την εμφάνιση τους αρκετά χρονια αργότερα.

Τα λαχανικά και οι σαλάτες απουσίαζαν απο το τραπέζι, αφου αυτα αποτελούσαν, μαζι με τα όσπρια και τα ζυμαρικά, τη σχεδόν αποκλειστική καθημερινή διατροφή των προσκεκλημένων.

Μετα το γεύμα οι καλεσμένοι ξαναγύριζαν στα σπίτια τους και το απόγευμα επέστρεφαν για να συμμετάσχουν στις προβλεπόμενες πομπές και τα ολονύκτια γλέντια.

Ετσι, το απόγευμα, γίνονταν στα δυο σπίτια οι χωριστές συναθροίσεις και προετοιμασίες. «Οι γαμήλιες πομπές» Απο το σπίτι του γαμπρού ξεκινούσε η πρώτη μικρή πομπή, συνοδεία όργανοπαιχτων, για να παραλάβει τον κουμπάρο και την κουμπαρα.

Η πομπή με τους κουμπάρους επέστρεφε και αμέσως μετα γινόταν το πανηγυρικό και τελετουργικό ξύρισμα του γαμπρού, με οργανοπαίχτες, τραγούδια και χορούς.

Η αντίστοιχη συγκέντρωση στο σπίτι της νύφης άρχιζε με το ντύσιμο και τον καλλωπισμό της και περίμενε τον γαμπρό να ερθει να την παραλάβει με τη συνοδεία του συμπεθεριου του.

Απο το σπίτι του γαμπρού ξεκινούσε τωρα η πομπή προς το σπίτι της νύφης, απο την οποια απουσίαζε μονο η μητέρα του.

Επικεφαλής ηταν έφηβος, που κρατούσε το φλάμπουρο του γάμου (το μπαϊράκι η μπαριατσι). Το φλάμπουρο ηταν σταυρος ύψους 1.50 μέτρου, στην κορυφή του οποίου καρφωνόταν ενα ρόδι, ενω αμέσως πιο κάτω δενόταν ανθοδέσμη.

Ακολουθούσε ενα μικρότερο αγορι που κρατούσε δίσκο (τη λεγόμενη πρεβεντζα), με τα δώρα του γαμπρού προς τη νύφη δηλ.κουλούρα, παπούτσια, κεφαλομαντηλο, βραχιόλια, τηγανίτες και ψιλά πολύχρωμα κουφέτα.

Μετα την πρεβεντζα ακολουθούσαν οι οργανοπαίχτες και πισω τους ο γαμπρός ανάμεσα στον πατερα του και στον κουμπάρο.

Έπονταν στη συνέχεια ολοι οι συγγενείς και φιλοι του γαμπρού, που τραγουδούσαν, έπιναν κρασί και έκαναν χορευτικές φιγούρες.

Οι οικογένειες των σπιτιών γυρω απο τους δρόμους απ´όπου περνούσε η πομπή, έβγαιναν στις αυλόπορτες τους για να τιμήσουν με ευχές και πυροβολισμούς το συμπεθεριό του γαμπρού.

Οταν η πομπή έφτανε στην αυλόπορτα του σπιτιού της νύφης, στέκονταν για λιγο περιμένοντας απο κάποιον οικείο την επίσημη πρόσκληση να προχωρήσει μεσα στην αυλή.

Τοτε ο γαμπρός ο πατέρας του και ο κουμπαρος, και λιγο πιο πισω η κουμπαρα, στέκονταν μπροστα απο την είσοδο του δωματιου, με μέτωπο προς την αυλή και άρχιζε το «κέρασμα» του γαμπρού δηλ.η προσφορά δώρων προς αυτόν (ενα ρόδι η ενα μήλο η κατι αλλο) που μάζευε η κουμπαρα στο ταγάρι της, για να μεταφέρει αργοτερα στο σπίτι του γαμπρού.

Πρώτοι χαιρετούσαν την τριάδα οι γονείς και οι οικείοι της νύφης και ακολουθούσε το υπόλοιπο συμπεθεριό.

Οταν τελείωνε το «κέρασμα», η μητέρα της νύφης έριχνε πισω απο τον λαιμό του γαμπρού ενα μεταξωτό μαντήλι και, τραβώντας τις άκρες του, τον έσυρε μεσα στο δωμάτιο.

Στο δωμάτιο έμπαιναν επισης ο πατέρας του γαμπρού, ο κουμπαρος και η κουμπαρα.

Εκει ο γαμπρός έβλεπε, υποτίθεται για πρώτη φορά, τη νύφη που ηταν ήδη ντυμένη και στολισμένη, αλλα με το προσωπο σκεπασμένο με ροζ αραχνοΰφαντο ύφασμα, τη λεγόμενη «κεζα», εν ειδει βελου.

Την κεζα την φορούσε η νύφη οπωσδηποτε κατα τη διάρκεια της πομπής, αλλα πολλές φορές και κατα το γλέντι που γινόταν τις επόμενες ωρες στο σπίτι του γαμπρού.

Μεσα στο δωμάτιο προσφέρονταν απλώς ενα ποτό και αμέσως μετα ο γαμπρός και η νύφη, πλάι πλάι, (ποτε πιασμένοι απο το χέρι, αλλα τηρώντας διακριτική απόσταση) έβγαιναν στην αυλή για να ξεκινήσει η πομπή προς το σπίτι του γαμπρού, οπου θα εγκαθίστατο οριστικά η νύφη.

Πριν ξεκινήσει η πομπή, η μητέρα της νύφης την ραντιζε με αλατόνερο για να διαλυθούν, οπως το αλάτι στο νερό, όσα άσχημα λόγια είχαν τυχόν ανταλλάξει μεχρι τοτε μεταξύ τους.

Η πομπή αποτελείτο απο δυο ξεχωριστές συνοδείες: Προηγείτο η συνοδεία του γαμπρού με την ιδια ακριβως διάταξη που περιγράψαμε πιο πάνω και ακολουθούσε η συνοδεία της νύφης με επικεφαλής την ιδια, ανεβασμένη πάνω σε άσπρο άλογο, που έσυρε ενας έφηβος.

Ακολουθούσαν οι οικείοι της νύφης (η μητέρα της απουσίαζε πάντοτε απο την πομπή και παρέμενε στο σπίτι της, οπως ειχε συμβεί και με τη μητέρα του γαμπρού), έπονταν οι υπόλοιποι συμπέθεροι και τελευταιο παρηλαυνε το καρο με τα προικιά της.

Στο δρόμο προς το σπίτι του γαμπρού και παλι τα τραγούδια, ο ενθουσιασμός και οι συνεχεις πυροβολισμοί, οπως και οι εκδηλώσεις των περιοίκων.

Όταν η κοινή πομπή των δυο συμπεθεριων εχει φτάσει στην αυλόπορτα του σπιτιού του γαμπρού, τους νεόνυμφους υποδέχονται στο κατώφλι της πόρτας οι γονείς του γαμπρού.

Ακολουθεί «το κέρασμα της νύφης», δηλ. η προσφορά δώρων προς αυτήν απο τους συγγενείς του γαμπρού, που τα μαζεύει η νουνα της και τα ρίχνει στο ταγάρι.

Τα δώρα αυτα τα παραδίδει στη μητέρα της νύφης, μετα την ομαδική αποχώρηση του συμπεθεριου της νύφης απο το γλέντι.

Κατόπιν η πεθερά βάζει βάζει τη νύφη να κανει με τα αλειμμένα στο μέλι τρία δάχτυλα της το σημείο του σταυρου, λύνει μετα τη ζώνη της, την περνάει πισω απο τους λαιμούς των νεονύμφων και τους σύρει, τραβώντας τις άκρες της μεσα στο δωμάτιο.

Κάποιοι απο τους συγγενείς της νύφης την εμποδίζουν δήθεν να μπει τραβώντας την απο τη φορεσιά . Η νύφη μπαίνει τελικά με το δεξί πόδι πατώντας πάνω σ´ενα σιδερένιο αντικείμενο (πέταλο η εργαλείο) και σε βαμβάκι.

Η πεθερά οδηγεί τη νύφη μπροστα στο αναμμένο τζάκι (τη βατρα) και τη ρωτάει τρεις φορές, χτυπώντας κάθε φορά το πόδι τις στο έδαφος , αν θα την υπακούει.

Η νύφη γνέφει καταφατικά.

Κατόπιν βγαίνουν ολοι μαζι στην αυλή για το μεγαλο γλέντι.

Στους συμπεθέρους προσφέρονταν «στο ποδάρι» μεζέδες και κρασί.

Το ποιος θα έσυρε πρώτος σε κάθε τραγούδι το χορό ηταν αυστηρά προκαθορισμένο: Προηγείτο κατα σειρά ο κουμπαρος και η κουμπαρα, ακολουθούσαν οι γονείς του γαμπρού, ο πατέρας της νύφης (η μητέρα της οπως ειπαμε απουσίαζε) και ολο το συμπεθεριό της νύφης, που μολις τελείωνε αυτή η διαδικασία αποχωρούσε εν πομπή και συνέχιζε το γλέντι στο σπίτι της νύφης, εν απουσία βεβαια των νεονύμφων.

Στη διαδρομή τραγουδούσαν κάποια σατιρικά τραγούδια, οτι δήθεν δεν πέρασαν καλα στο σπίτι του γαμπρού και οτι τους άφησαν νηστικούς.

Το γλέντι στο σπίτι του γαμπρού με τους υπόλοιπους συμπεθέρους συνεχίζονταν μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. «Κυριακή»: Το πρωί της Κυριακής μαζεύονταν και παλι οι συγγενείς του γαμπρού - οχι της νύφης στο σπίτι του, ακολουθούσε μεσημεριανό γεύμα και άρχιζε παλι ο χορός που κρατούσε μεχρι τα μεσάνυχτα.

Ο λιγοστός ύπνος του γαμπρού και της νύφης γινόταν χωριστά, γιατι πολλα άγρυπνα μάτια τους παρακολουθούσαν, μη επιτρέποντας τους να πλησιάσει ο ενας τον αλλο. «Δευτερα»: Το πρωι της Δευτέρας οι συγγενείς του γαμπρού και πολλοι απο τους συγγενείς της νύφης, ξανάρχονταν στο σπίτι του κρατώντας η κάθε οικογενεια απο μια κότα ζωντανή.

Τις κότες αυτες τις έψηναν η τις μαγείρευαν και κατόπιν διασκέδαζαν χορεύοντας.

Νωρίς το απόγευμα οι συμπέθεροι σχημάτιζαν πομπή με οργανοπαίχτες και μαζι με τους νιόπαντρους βάδιζαν προς ενα απο τα πηγαδια του χωριού, οπου η νύφη «έριχνε ενα φλουρί μεσα στο πηγάδι». Μετα τραβούσε νερό με τον κουβα και πρόσφερε στους συμπεθέρους.

Κατόπιν η πομπή επέστρεφε στο σπίτι του γαμπρού και το γλέντι συνεχιζόταν μέχρι τα μεσάνυχτα.

Το βραδυ της Δευτέρας ηταν η πρώτη φορά που επιτρεπόταν να κοιμηθούν μαζι οι νιόπαντροι. «Τρίτη»: Την Τρίτη το πρωί, νατοι παλι οι συμπέθεροι στο σπίτι του γαμπρού, αυτή τη φορά φέρνοντας μαζι τους τηγανίτες για να γιορτάσουν, «ανομολόγητα» βεβαια, το γεγονός της τοσο ετεροχρονισμένης «πρώτης νύχτας του γάμου» των νεονύμφων.

Σε κάποια γωνία του δωματιου ηταν ριγμένο καταχαμα και κουβαριασμενο ενα σεντόνι με το εσώρουχο της νύφης, που εφερε κηλίδες αίματος, απόδειξη οτι η νύφη ειχε διαφυλάξει την παρθενια της μεχρι το προηγούμενο βραδυ.

Η πρόσβαση στο σημείο αυτο του δωματιου ηταν επιτρεπτή «μονο» σε γυναίκες, που το προσέγγιζαν με διακριτικότητα και χωρις σχολια.

Το έθιμο αυτο στα Μεσόγεια ειχε ηπιότερη μορφή, σε αντίθεση με αλλα μέρη της Ελλάδας, οπου το εσωρουχο γινόταν ακόμη και φλάμπουρο.

Ήδη πριν το τελος του 19ου αι.καταργηθηκε τελείως. Η Τρίτη ηταν η τελευταια ημέρα των γαμήλιων εορτών, αν και στο Μαρκοπουλο φαίνεται οτι επεκτεινόταν για δυο ακόμα ημέρες.

Ετσι οπως γράφει και ο Στ.Παπανικολάου «ησύχαζεν το χωριό απο το ντουμ-ντουμ του νταουλιού και απο την διαπεραστικήν ηχω της πιπιζας» «Παρενθετικές Διευκρινίσεις» Α) Η θρησκευτική τελετή του γάμου ειχε γινει μυστικά σε αυστηρό οικογενειακό κύκλο, αρκετές μέρες πριν απο την έναρξη το εορταστικού επταημέρου, σε κάποιο ξωκλήσι η και στο σπίτι της νύφης.

Ο λόγος της μυστικότητας ηταν να μην μάθαιναν την ωρα του μυστηρίου τρίτα πρόσωπα, που φθονουσαν κάποιον απο τους νεόνυμφους η τις οικογένειες τους και προκαλούσαν δεινά στο νέο ζευγάρι με μαγείες.

Απο τη θρησκευτική τελετή του γάμου «απουσίαζε πάντοτε η μητέρα της νύφης», που κατά την ωρα αυτη βρισκόταν συνήθως, μεσα στον σκοτεινό αχυρώνα του σπιτιού για να αποτρέψει τα μάγια, που οπως πίστευαν, έπιαναν ιδιαίτερα αυτη τη στιγμή.

Κρατούσε σφιχτά στα χέρια της κάποιο σιδερένιο αντικείμενο, σταυροκοπιοταν, ιδρωκοπουσε απο την αγωνία, ψιθύριζε διαφορες προσευχές και επαναλάμβανε συνεχώς: «Ο Θεός να τους στερεώσει». Απο την τελετή απουσίαζε πιθανότατα για τον ιδιο λόγο και η μητέρα του γαμπρού.

Μετά την τέλεση του μυστηρίου, οι νεόνυμφοι αποσύρονταν ο καθένας στο δικό του σπίτι και δεν συνευρίσκονταν παρά μονο μετα απο δύο μέρες, μετα απο την εγκατάσταση της νύφης στο καινούργιο σπιτικό της.

Εκείνο που φοβούνταν ιδιαίτερα ηταν το «δέσιμο», δηλ. την ανικανότητα του γαμπρού να ανταποκριθεί στα συζυγικά του καθήκοντα, με συνέπεια να παραμείνει το ζευγαρι χωρις απογόνους.

Σε μια τετοια περίπτωση υπήρχαν και τα αντίδοτα: μολις τελείωναν οι γιορτες, ο γαμπρός έφτυνε εννέα φορές μεσα στο στομα ενός ζωντανού ψαριού, και το αποτέλεσμα, οπως πιστευόταν, ηταν παντα θετικό! Β) Ας σημειωθεί οτι κατά την διάρκεια της τοτε θρησκευτικής τελετής του γάμου, ο παπας ρωτούσε τον καθένα απο τους νεόνυμφους, «αν ο ενας δέχεται τον αλλο για σύζυγο του». Αναφέρονται δυο περιπτώσεις, που στην πρώτη ο γαμπρός απαντησε αρνητικά (στην Παιανία), στη δεύτερη η νύφη (στην Αθήνα). Μετα την άρνηση ο γάμος φυσικά διαλυόταν. Γ) Αξίζει να αναφερθεί εδω ενα καταπληκτικό έθιμο, που δεν ειναι μεσογειτικο, αλλα συνηθιζόταν αποκλειστικά στην Μάνδρα Αττικής.

Το γράφει ο δικηγόρος Βαγγέλης Λιάπης στο βιβλίο του: Πριν αρχίσει το ντύσιμο της νύφης, την ωρα που αυτη φορούσε μονο το κάτω εσώρουχο της, μια ηλικιωμένη γυναίκα εκανε τα εξης: Τύλιγε γυρω απο τη μέση της νύφης τη ζώνη του παπα του χωριού και αφου φιλούσε πρώτα την κοιλιά της νύφης, απήγγειλε μια προσευχή που αποτελείτο απο λέξεις φαινομενικά ασύνδετες μεταξύ τους: «Dheu-shiu-gruri.Barku-fara-grua.Zoti-djali-zoga» Δηλαδή: «Η Γη - η Βροχή - το Σιτάρι. Η Κοιλιά - το Σπερμα - η Γυναίκα - Ο Θεός - ο Γιός - το Πουλί». Μετα απ´αυτη την ευχή η γριά αποσυρόταν, κάνοντας συνεχώς το σταυρο της, και αρχιζε αμέσως το ντύσιμο της νύφης.

Στην υπέροχη παράθεση των λέξεων, βλέπουμε ποσο ποιητικά και εύστοχα παραλληλίζεται η Γη, η Βροχή και το Σιτάρι με την Κοιλιά, το Σπερμα και τη Γυναίκα.

Οι λέξεις τελος «Ο Θεός - Ο Γιος - Το Πουλί», φανερώνει την επίκληση της Αγίας Τριάδας.

Εδω το Άγιο Πνεύμα συμβολίζεται, οπως και στην εκκλησιαστικη εικονογραφία, με ενα περιστερι.

Το έθιμο αυτο έλκει πιθανότατα την καταγωγή του απο την αρχαία Ελλάδα και δεν ειναι βεβαια το μοναδικο.

Ακούγοντας τις λέξεις Γη - Βροχή - Σιτάρι, ο νους μας πηγαίνει στην Ελευσινα, την τοσο κοντινή στην Μανδρα, και στα Ελευσινια Μυστήρια, οπου λατρευόταν η θεα Δήμητρα, θεα της Γης, των σιδηρών και της Ευκαρπίας. Δ) Στο Μαρκόπουλο τα δώρα του γαμπρού προς τη νύφη, δηλ. η «πρεβεντζα», στέλνονταν την προηγούμενη ημέρα στο σπίτι της με ειδικό απεσταλμένο, που ονομαζόταν «πρεβεντζιαρης». Το κυριότερο προσόν του πρεβεντζιαρη ηταν να μπορει να πίνει μεγάλες ποσότητες κρασιού, χωρις να μεθαει.

Οταν οι οικείοι του γαμπρού έβρισκαν τον κατάλληλο άνδρα, τον έντυναν με ιδιαίτερη φροντίδα και τον συνόδευαν εν πομπή μεχρι την αυλόπορτα του σπιτιού της νύφης.

Ο πρεβεντζιαρης κρατούσε στο ενα χέρι το μπαϊράκι του γάμου και στο αλλο το ταγάρι που περιείχε τα δώρα.

Οταν η νύφη έμενε σε διπλανό χωριό, ο πρεβεντζιαρης πήγαινε εκει πάνω σε άλογο.

Η συνοδεία του τον εγκατέλειπε στην αυλόπορτα και επέστρεφε στο σπίτι του γαμπρού, ενω αυτος προχωρούσε στο σπίτι της νύφης.

Οι οικείοι της νύφης τον υποδέχονταν επιδεικνύοντας προσποιητό και υπερβολικό πνεύμα φιλοξενίας, στην πραγματικότητα όμως επεδίωκαν να τον μεθύσουν μεχρι σημείου, ώστε αυτο να έθιγε τον εγωισμό και την υπερηφάνεια του γαμπρού και της οικογένειας του.

Αν ο πρεβεντζιαρης κατόρθωνε να φύγει απο το σπίτι της νύφης και να επιστρέψει μονος του στο σπίτι του γαμπρού χωρις να παραπατά, εθεωρειτο άξιος της αποστολής του.

Αλλα εκει τον περίμεναν οι οικείοι του γαμπρού , που με τα συνεχή κεράσματα κατάφερναν οπωσδηποτε να τον αποτελειώσουν.

Οταν πλεον έφτανε εν κραιπάλη, τον έριχναν καπου στο πατητήρι, οπου κοιμόταν ωρες ατέλειωτες.

Ετσι άδοξα έληγε η αποστολή του καημένου πρεβεντζιαρη, ο οποιος φυσικά δεν ειχε καμμία δυνατότητα να συμμετάσχει στις πομπές και στο μεγάλο γλέντι της επόμενης ημέρας.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους


Όροι Χρήσης - Επικοινωνία
Update cookies preferences