Υπάρχει μια στιγμή μετά από έναν δύσκολο καβγά που όλα ξαφνικά ησυχάζουν. Οι φωνές σταματούν. Κανείς δεν εξηγεί άλλο. Κανείς δεν επιμένει. Ο ένας πηγαίνει στην κουζίνα. Ο άλλος κοιτάζει το κινητό. Η...
Υπάρχει μια στιγμή μετά από έναν δύσκολο καβγά που όλα ξαφνικά ησυχάζουν.
Οι φωνές σταματούν.
Κανείς δεν εξηγεί άλλο.
Κανείς δεν επιμένει.
Ο ένας πηγαίνει στην κουζίνα.
Ο άλλος κοιτάζει το κινητό.
Η καθημερινότητα συνεχίζεται.
Και μπορεί να σκεφτούμε: «Εντάξει. Πέρασε.» Όμως πολλές φορές δεν πέρασε.
Απλώς σταμάτησε η εξωτερική ένταση.
Και αυτά τα δύο δεν είναι το ίδιο.
Μπορεί να μη μαλώνουμε πια… και να είμαστε ακόμη πληγωμένοι.
Μπορεί να μιλάμε ξανά για πρακτικά πράγματα… και να υπάρχει ακόμη απόσταση.
Μπορεί να κοιμηθούμε στο ίδιο κρεβάτι… και κανείς να μην ξέρει αν πραγματικά αποκαταστάθηκε κάτι ανάμεσά μας.
Γιατί η λήξη του καβγά δεν είναι απαραίτητα επανόρθωση.
Η επανόρθωση χρειάζεται κάτι περισσότερο: να μπορέσουμε να ξαναβρούμε ο ένας τον άλλον μετά από αυτό που συνέβη.
Πολλά ζευγάρια έχουν μάθει να κάνουν μόνο το πρώτο.
Να σταματούν τη σύγκρουση.
Ο ένας αποσύρεται.
Ο άλλος κάποια στιγμή κουράζεται να επιμένει.
Περνούν ώρες.
Ίσως μία ημέρα.
Και μετά αρχίζουν πάλι να λειτουργούν. «Θα πάρεις τα παιδιά;» «Τι ώρα θα γυρίσεις;» «Να πάρουμε κάτι για φαγητό;» Εξωτερικά η ζωή ξαναμπαίνει στη θέση της.
Αλλά το συναισθηματικό ερώτημα μπορεί να παραμένει ανοιχτό: «Είμαστε καλά μεταξύ μας;» Και κάποιες φορές κανείς δεν το ρωτά.
Γιατί φοβάται. «Αν το ανοίξω ξανά, θα ξαναμαλώσουμε.» «Αφού ηρέμησε, γιατί να το χαλάσω;» «Καλύτερα να το αφήσουμε πίσω.» Αυτή η σκέψη είναι κατανοητή.
Όμως όταν επαναλαμβάνεται, δημιουργείται ένα πολύ συγκεκριμένο πρόβλημα.
Η σχέση μαθαίνει να τερματίζει τις δύσκολες στιγμές… χωρίς να μαθαίνει να τις επισκευάζει.
Και τότε αρχίζουν να συσσωρεύονται μικρές εκκρεμότητες.
Όχι πάντα συνειδητά.
Ένα: «Δεν ένιωσα ότι με άκουσες.» Ένα: «Με άφησες μόνο όταν σε χρειαζόμουν.» Ένα: «Σου μίλησα πολύ σκληρά και δεν επέστρεψα ποτέ να το διορθώσω.» Ένα: «Σταματήσαμε τον καβγά, αλλά κανείς δεν αναγνώρισε τι συνέβη.» Μία εκκρεμότητα μόνη της μπορεί να φαίνεται μικρή.
Δέκα, είκοσι, εκατό τέτοιες στιγμές όμως δημιουργούν κάτι μεγαλύτερο: συναισθηματικό υπόλοιπο.
Και κάποια στιγμή ένα καινούργιο, σχετικά μικρό περιστατικό προκαλεί τεράστια αντίδραση.
Ο άλλος αναρωτιέται: «Μα γιατί αντιδράς τόσο έντονα για αυτό;» Και ίσως η απάντηση είναι: «Γιατί δεν είναι μόνο αυτό.» Είναι και όλες οι προηγούμενες στιγμές που έκλεισαν χωρίς πραγματική επανόρθωση.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που ορισμένα ζευγάρια λένε: «Μαλώνουμε πάντα για το παρελθόν.» Το παρελθόν όμως δεν επιστρέφει πάντα επειδή κάποιος αρνείται να το αφήσει.
Μερικές φορές επιστρέφει επειδή δεν ολοκληρώθηκε ποτέ συναισθηματικά.
Δεν υπήρξε εκείνο το: «Τώρα καταλαβαίνω γιατί σε πόνεσε.» Δεν υπήρξε: «Δεν μου άρεσε ο τρόπος που σου μίλησα.» Δεν υπήρξε: «Την επόμενη φορά θέλω να το κάνουμε διαφορετικά.» Δεν υπήρξε η στιγμή που ο δεσμός πήρε το μήνυμα: «Χαθήκαμε, αλλά επιστρέψαμε.» Η επανόρθωση δεν σημαίνει ότι πρέπει να λύσουμε κάθε διαφωνία.
Αυτό είναι σημαντικό.
Μπορεί να εξακολουθούμε να διαφωνούμε για το θέμα.
Μπορεί να μην υπάρχει ακόμη τέλεια λύση.
Μπορεί να χρειάζεται άλλη συζήτηση.
Αλλά μπορούμε παρ’ όλα αυτά να αποκαταστήσουμε τη σύνδεση.
Να πούμε: «Δεν συμφωνούμε ακόμη, αλλά δεν θέλω να μείνουμε έτσι.» «Σε πλήγωσα στον τρόπο που σου μίλησα.» «Απομακρύνθηκα και καταλαβαίνω ότι σε άφησε μόνο/η.» «Θέλω να ξέρεις ότι είμαστε ακόμη μαζί σε αυτό.» Αυτό είναι επανόρθωση.
Γιατί πολλές φορές το πιο σημαντικό μετά από έναν καβγά δεν είναι: «Λύσαμε το θέμα;» Είναι: «Αποκαταστάθηκε η αίσθηση ότι είμαστε ασφαλείς ο ένας με τον άλλον;» Μπορώ να σε κοιτάξω ξανά χωρίς να νιώθω ότι είσαι απέναντί μου; Μπορώ να σε αγγίξω χωρίς να αισθάνομαι ότι προσποιούμαστε πως δεν συνέβη τίποτα; Μπορώ να ξέρω ότι κατάλαβες κάτι από τον πόνο μου; Μπορείς κι εσύ να ξέρεις ότι δεν σε θεωρώ εχθρό επειδή διαφωνήσαμε; Αυτές είναι ερωτήσεις δεσμού.
Και εδώ συναντάμε ένα πολύ συχνό μοτίβο.
Ο ένας θέλει να επανέλθει γρήγορα στην καθημερινότητα.
Για εκείνον αυτό μπορεί να σημαίνει: «Θέλω να αφήσουμε πίσω την ένταση και να είμαστε πάλι καλά.» Ο άλλος όμως μπορεί να το βιώνει ως: «Θέλεις να κάνουμε ότι δεν συνέβη τίποτα.» Ο πρώτος προσπαθεί να φέρει κανονικότητα.
Ο δεύτερος ζητά αναγνώριση.
Και αν δεν καταλάβουν αυτή τη διαφορά, μπορεί να ξεκινήσει νέος καβγάς πάνω στον προηγούμενο.
Ο ένας λέει: «Μα προσπαθώ να είμαι καλά μαζί σου.» Ο άλλος: «Ναι, αλλά δεν έχουμε μιλήσει για τίποτα.» Ο πρώτος ακούει: «Δεν μου επιτρέπεις να προχωρήσω.» Ο δεύτερος: «Δεν θέλεις να δεις τι μου συνέβη.» Και ξανά ο κύκλος.
Η λύση δεν είναι ούτε να αναλύουμε κάθε καβγά επί ώρες ούτε να τον θάβουμε.
Χρειάζεται μια γέφυρα επιστροφής.
Μερικές φορές μπορεί να είναι λίγα λεπτά. «Πριν ξεφύγαμε.» «Ναι.» «Νομίζω ότι όταν έκλεισα, ένιωσες πάλι ότι σε αφήνω.» «Ναι, αυτό ήταν το πιο δύσκολο.» «Δεν θέλω να μείνουμε εκεί.
Χρειάζομαι κι εγώ να σου πω τι συνέβη μέσα μου, αλλά θέλω πρώτα να ξέρεις ότι το βλέπω.» Αυτό αλλάζει την εμπειρία.
Γιατί ο στόχος δεν είναι να βρούμε έναν ένοχο.
Είναι να δούμε τη ρήξη.
Να καταλάβουμε τι συνέβη.
Να αναλάβει ο καθένας τη δική του πλευρά.
Και να δημιουργηθεί μια νέα μικρή εμπειρία: «Μπορούμε να πληγωθούμε και να επιστρέψουμε.» Αυτό είναι πολύ σημαντικό για την εμπιστοσύνη.
Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται επειδή δεν θα υπάρξουν ποτέ καβγάδες.
Χτίζεται όταν το ζευγάρι αποκτά ιστορία επανόρθωσης.
Όταν ο οργανισμός αρχίζει να μαθαίνει: «Αν χαθούμε, δεν σημαίνει ότι τελειώσαμε.» «Αν θυμώσουμε, δεν σημαίνει ότι θα μείνουμε αποκομμένοι.» «Αν κάποιος αστοχήσει, υπάρχει δρόμος επιστροφής.» Αυτό μειώνει σταδιακά τον πανικό μέσα στη σύγκρουση.
Γιατί αν ξέρω ότι μετά από κάθε ρήξη θα υπάρξει προσπάθεια αποκατάστασης, δεν χρειάζεται να λύσω τα πάντα μέσα στα επόμενα πέντε λεπτά.
Μπορώ να κάνω παύση.
Να ρυθμιστώ.
Να ξέρω: «Δεν εγκαταλείπουμε αυτό που συνέβη.
Θα επιστρέψουμε.» Αυτό είναι ασφάλεια.
Αντίθετα, όταν η εμπειρία μου είναι ότι κάθε καβγάς τελειώνει με πάγωμα, αποφυγή και μετά προσποίηση κανονικότητας, η επόμενη σύγκρουση γίνεται πιο αγχωτική.
Γιατί ένα κομμάτι μου ξέρει: «Αν δεν λυθεί τώρα, πιθανότατα δεν θα ξαναμιλήσουμε ποτέ πραγματικά γι’ αυτό.» Και τότε επιμένω περισσότερο.
Πιέζω περισσότερο.
Θέλω να το λύσουμε τώρα.
Και ο άλλος πιέζεται ακόμη περισσότερο και απομακρύνεται.
Έτσι η έλλειψη επανόρθωσης μετά τον καβγά κάνει και τον επόμενο καβγά χειρότερο.
Η δυνατότητα επανόρθωσης λοιπόν αλλάζει ακόμη και τον τρόπο που συγκρουόμαστε.
Μας επιτρέπει να ξέρουμε: «Δεν χρειάζεται να τελειώσουν όλα τώρα.» Αρκεί να υπάρχει εμπιστοσύνη ότι: «Θα επιστρέψουμε σε αυτό.» Και όταν πράγματι επιστρέφουμε, ο δεσμός μαθαίνει ότι μπορεί να βασιστεί σε αυτή την υπόσχεση.
Υπάρχει όμως και μια παγίδα.
Η «επανόρθωση» δεν πρέπει να γίνει τρόπος να προσπερνάμε την ουσία.
Ένα φιλί.
Ένα αστείο.
Ένα: «Έλα, εντάξει τώρα.» μπορεί να είναι τρυφερό.
Αλλά αν χρησιμοποιείται για να μη μιλήσουμε ποτέ για το πραγματικό τραύμα, τότε δεν είναι πλήρης επανόρθωση.
Η επανασύνδεση χρειάζεται και συναισθηματική αλήθεια.
Τι έγινε; Τι ένιωσες; Τι έκανα εγώ; Τι χρειάζεται την επόμενη φορά; Δεν χρειάζεται πάντα πολύ.
Χρειάζεται όμως αρκετά ώστε η πληγή να μη χρειάζεται να επιστρέψει μεταμφιεσμένη σε επόμενο καβγά.
Στη θεραπεία ζεύγους δουλεύουμε πολύ αυτή τη μετάβαση: από τη διακοπή της σύγκρουσης στην επανορθωτική επιστροφή.
Γιατί είναι άλλο πράγμα: «Σταματήσαμε.» και άλλο: «Ξανασυνδεθήκαμε.» Το πρώτο μειώνει την ένταση.
Το δεύτερο αποκαθιστά τον δεσμό.
Και μια ανθεκτική σχέση χρειάζεται και τα δύο.
Στη μέθοδο ΑΓΑΠΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ δεν δουλεύουμε μόνο για να τελειώνουν οι καβγάδες πιο γρήγορα.
Δουλεύουμε ώστε, μετά τη δύσκολη στιγμή, να μπορείτε να επιστρέφετε και να αναγνωρίζετε: τι συνέβη, πού χαθήκατε, τι πλήγωσε, τι φοβήθηκε ο καθένας, και ποια διαφορετική κίνηση χρειάζεται την επόμενη φορά.
Γιατί ο στόχος δεν είναι απλώς μια ήσυχη σχέση.
Είναι μια σχέση όπου η ησυχία δεν προέρχεται από παραίτηση, πάγωμα ή αποφυγή.
Αλλά από την εμπειρία: «Το αντιμετωπίσαμε.
Σε ξαναβρήκα.
Με ξαναβρήκες.
Και είμαστε πάλι εδώ.» Αν είστε ζευγάρι που σταματά να μαλώνει, αλλά μετά μένει ώρες ή ημέρες σε παγωμένη απόσταση χωρίς πραγματική επανόρθωση… στείλτε μου τη λέξη: ΕΠΑΝΑΣΥΝΔΕΣΗ και θα σας ενημερώσω προσωπικά για τη Συνεδρία Στρατηγικής Επιθυμητής Αλλαγής. Αντώνης Γκλιόγκος Σύμβουλος Συντροφικών Σχέσεων και Ζευγαριών | Αφηγηματικός Ψυχοθεραπευτής | Θεραπευτής Ζεύγους και Οικογένειας | Δημιουργός της Μεθόδου ΑΓΑΠΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ANTONIOS GKLIOGKOS (Αντώνης Γκλιόγκος) EFT Couples Therapist & Relationship Specialist | Psychotherapist Founder of the Signature Method «Αγάπη στην Πράξη» Academic Background: B.A. Philosophy, University of Patras | Psychology, School Psychology & Special Education, University of the Aegean Psychotherapist trained and certified in: - Narrative Therapy and Community Work - Person-Centered Family & Couple Therapy - Creative & Expressive Therapies (Play, Music & Art) - Group Analytic Approaches
───────────────────────────── Holds an Advanced Professional Diploma in Mental Health Counseling (Pearson-accredited, UK)
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους